Museumtip #21 : Portugese Synagoge – Amsterdam

In de Tweede Wereldoorlog bleef de Portugese Synagoge gespaard. De collecties en de elementen uit de 17e eeuw zijn bewaard gebleven. Op 9 mei 1945 werd de synagoge weer in gebruik genomen (4 dagen na de bevrijding!). Dit gebeurde tijdens een dienst van joodse overlevenden van de Holocaust. In het begin van de oorlog leefden er 140.000 joden in Amsterdam, waarvan 4300 Sefardiem. Na de oorlog waren dat nog 20.000 joden waarvan 800 Sefardiem.

In 1993 zijn de fundering en de houten dakconstructie en een paar bijgebouwen gerestaureerd. De vroegere kosterswoning werd de ingang tot het museum en de souvenirwinkel. Het ritueel bad (mikwa) werd gemoderniseerd en er kwamen extra zitplaatsen op de damesgalerij in de wintersnoge.
In 2011 werd een restauratie voltooid die in 2010 was begonnen. De synagoge werd toegankelijk gemaakt voor het grote publiek en onder het gebouw is de schatkamer aangelegd.

In het complex bevindt zich ook de oudste nog functionerende joodse bibliotheek ter wereld: Ets Haim Livraria Montezinos. Deze bibliotheek staat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

In de bijgebouwen rondom de synagoge zijn de kantoren van de gemeente, het Rabbinaat, de koosjere keuken, de (kosters)woningen, de schatkamer en een ruimte voor het wassen van lijken voordat deze op de Joodse begraafplaats in het nabijgelegen Ouderkerk aan de Amstel begraven werden. Het machtige bestuur, de Mahamad, kwam bijeen in een mooie bestuurskamer. De ingang van de synagoge mocht in de 17e eeuw niet te zien zijn. De bijgebouwen zijn om die reden om de ingang gebouwd en onttrekken de ingang van de synagoge aan het oog. De 17e eeuwse binnenplaats (Safra) is authentiek en is bedoeld als wandelruimte voor de volwassenen en een speelplaats voor kinderen.