Ik liep op een zonnige dag in januari 2024 de Roots wandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen vanaf ingang Panneland. Een route die ik een tijdje geleden ontdekte op de website van de Amsterdamse Waterleidingduinen. Er zijn online zoveel wandelingen in het gebied te vinden. Deze staan nog op mijn bucketlist. Wie mij volgt weet dat ik regelmatig in de Amsterdamse Waterleidingduinen te vinden ben. Het is mijn favoriete wandelgebied.
Ik fiets via Bennebroek naar de ingang Panneland, een voor mij bekende ingang omdat ik mijn wandelingen meestal begin bij ingang Panneland. In deze blog neem ik je mee op mijn wandelroute langs voorraad- en toevoerkanalen en kenmerkend duinlandschap in de Amsterdamse Waterleidingduinen. Het eerste deel van deze wandeling is voor mij bekend terrein want dit is een stuk waar ik heel vaak wandel. Vanaf het pad, zoals ik het noem, na het wiebelbruggetje kom ik op voor mij onbekend terrein. Maar in de toekomst wil ik hier vaker lopen, want het is een mooi stuk.
Roots wandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen vanaf ingang Panneland
De Roots wandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen vanaf ingang Panneland is een wandeling langs voorraad- en toevoerkanalen en kenmerkend duinlandschap met de keuze met de keuze om een extra lus van 3 kilometer te wandelen. Deze route is gemaakt door het blad Roots in samenwerking met Waternet. Je kunt kiezen uit 8 of 11 kilometer, ik heb 11 kilometer gelopen. Hoogtepunten zijn, de doorkijk naar het Huis ter Vogelenzang, het Van Lennepkanaal en het Oosterkanaal.
De routebeschrijving van de Roots wandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen vanaf ingang Panneland en ook andere wandelingen op de website van de Amsterdamse Waterleidingduinen zijn voor โฌ 1,– te koop in het bezoekerscentrum bij ingang Oase.
Wat je ook kunt doen, is de route lopen met behulp van GPS. Zo heb ik het ook gedaan. De routebeschrijving heb ik geprint vanaf de website en vanaf de website van de Amsterdamse Waterleidingduinen heb ik het GPX-bestand voor deze wandeling gedownload en geopend in de GPX-viewer op mijn telefoon. Ik heb een Android telefoon en heb de app GPX Viewer gedownload. Heb je een iPhone dan kun je de app Topo GPS downloaden. Je moet wel de locatievoorziening op je telefoon aanzetten. Op deze manier volg je de Roots wandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen vanaf ingang Panneland. Je hebt of GPS of een goede kaart met de beschrijving van de website nodig, want de Roots wandeling is niet voorzien van gekleurde paaltjes.

Lees meer: Alles over GPX-bestanden en GPS-wandelen
Mijn wandeling
Na een fietstocht dwars door Bennebroek parkeer ik mijn fiets op de daarvoor bestemde plek. Het is druk bij de fietsenstalling en ook op de parkeerplaats voor auto’s is het druk.
Ingang Panneland
Mijn wandeling start bij ingang Panneland. Na het hek loop ik net als de meeste bezoekers rechtdoor via de Pannelanderweg. Wist je dat de Pannelanderweg deel uitmaakte van de oude weg van Vogelenzang naar Zandvoort. Wel logisch want achter mij ligt Vogelenzang en schuin voor me ligt Zandvoort. De Pannelanderweg is de scheiding tussen het Voorste (zuidelijke) en het Achterste (noordelijke) Panneland wat letterlijk een stuk land met een aantal duinpannen en het was de naam van de boerderij die hier in 1855 werd gebouwd en die tot 1948 bewoond is geweest.

Tijdens een Duinverhalen wandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen vanaf ingang Oranjekom/Oase heb ik gelezen dat halverwege de Pannelanderweg zes lindebomen staan, hier zie je nog de contouren van de teelhoeken. Toen wist ik niet exact waar deze bomen staan, omdat mijn bomenkennis echt dramatisch is. Maar tijdens een latere wandeling hoorde ik van een andere bezoeker waar het is, nl. tussen de afslag van de rode en blauwe wandelroute en het ruiterpad. In de tweede lindeboom zit nog een ring waar vroeger paarden aan vastgezet werden. Je moet goed kijken, maar er zit echt nog een ring in die boom.

Toevoerkanalen
Aan het eind van de Pannelanderweg bij paal 7 (wist je dat deze bekende paaltjes genummerd zijn en er een plattegrond op de bovenkant staat) op de T-splitsing sla ik linksaf. Na ongeveer 40 meter sla ik rechtsaf het onverharde pad op en steek het Nieuw Kanaal over.

Aan het eind van dit zanddeel staat een wandelbankje met een mooi zicht op dit deel van het toevoerkanaal.

In het water zie ik een vrouwtjes grote zaagbek. Mannetjes heb ik deze wandeling niet gezien. Grote zaagbekken vallen voor vogelspotters onder eenden.ย De grote zaagbek van het Nieuw Kanaal is naar dit deel gevlogen. Hier zwemmen ook kuifeenden, gewone eenden en een mannetje brilduiker. Deze laatste eendensoort zie je niet zo veel.

Ik loop verder en vanaf de kop van het volgende toevoerkanaal loop ik aan de rechteroever verder. Hier zwemmen een paar knobbelzwanen maar verder zie ik hier geen eenden of andere watervogels.

Bij het eerste zijpad sla ik rechtsaf en loop verder tot de kop van de volgendeย toevoersloot. Deze toevoersloot was vroeger een open sloot van beton. Een deel ervan is met een grote buis ondergronds gebracht. Op dit punt komt het water weer bovengronds. Door deze buis en sloot stroomt voorgezuiverd rivierwater van het Lekkanaal naar het infiltratiegebied. Ik loop deze hele toevoersloot af tot aan de klinkerweg. Dit pad is onverhard. Het is hier in de afgelopen jaren nog al veranderd door Waternet om de oevers van de toevoersloten natuurvriendelijk te maken en om zeldzame planten en dieren hier te laten leven. De eerste damherten zie ik op de groenstrook langs de Strandweg. In het water staat een mooie grote zilverreiger.

Op de klinkerweg sla ik linksaf. Via een S-bocht loop ik verder langs de rechteroever van het Van Lennepkanaal.

In het water zwemt ook hier een vrouwtjes grote zaagbek.

Ik loop een stukje rechtdoor en bij het eerste onverharde pad sla ik rechtsaf. Het begin loopt met een klinkerpad ter versteviging naar beneden. De rest van het pad is onverhard. Het water van deze toevoersloot ligt aan mijn linkerzijde.

Hier is niets te beleven. Ik zelfs geen watervogels en ook geen damherten. Wel een gaai in een boom.

Ik loop door tot aan de kruising en ga verder aan de andere kant van het water.

Ik loop als het ware een stukje terug tot aan de scherpe bocht. Ik volg het pad tot aan de houten brug met ijzeren leuning. Ik noem dit zelf het wiebelbruggetje, want heel stevig vind ik deze brug niet. Ik steek het bruggetje over en loop door tot aan T-splitsing aan het kanaal. Tot zover het voor mij bekende deel van deze wandeling.

Palmveld en Vogelenveld
Ik volg bij de waterkruising met een ijzeren stellage in het water met verschillende eenden, waaronder de brilduiker in het Nieuw Kanaal, het verharde pad.

Ik blijf hier rechtdoor lopen tot aan de kruising met klinkerweg waar een grijs routepaaltje met nummer 9 aan de rechterkant en een stenen schuilplek aan de linkerkant. Ik volg rechtdoor de klinkerweg richting De Zilk. Eindelijk zie ik hier meer damherten in het open veld.


Hier staan ook een paar blauwe paaltjes van de paaltjesroute vanaf ingang Panneland. Ik blijf deze route een stuk volgen. Terwijl ik de damherten fotografeer, ze blijven leuk, hoor ik in de verte geweerschoten. Later las ik dat het jachtseizoen in de duinen nog in volle gang is. De herten schrikken ook en kijken al kauwend in de richting vanwaar het geweerschot komt. Ze blijven wel op hun plek staan. Maar ze zijn wel alert. Ik hoor later nog een paar keer geweerschoten.
Ik wandel verder over de open vlakte en volg de blauwe paaltjesroute over het Palmveld. Bij een bankje aan de rechterkant sla ik rechtsaf.
Ik lees dat ik hier een klein stukje door de provincie Zuid-Holland loop. Ik loop weer een heel stuk door een open vlakte. Deze open vlaktes lijken soms een oranje gloed te hebben. Dat komt omdat er ruig haarmos groeit. Een heel klein plantje die alleen liggend op de grond goed te fotograferen is als je macrofoto’s wilt maken. Ik heb op o.a. het Middenveld tijdens eerdere wandelingen ook al veel ruig haarmos gezien.

Op het open veld spot ik opnieuw een groep damherten.


Bij het volgende bankje sla ik linksaf het bos in. Dit stukje is bekend terrein want tijdens de zwarte wandelroute vanaf ingang De Zilk liep ik hier ook. Ik volg een stukje de zwart/blauwe paaltjes. De zwarte paaltjes is van een route vanaf ingang De Zilk en de blauwe paaltjes zijn van een wandelroute vanaf ingang Panneland.

Ik blijf rechtdoor lopen door tot aan de verharde weg. De brug laat ik voor wat het is.

Ik loop langs de linkeroever van het Oosterkanaal verder.

In het Oosterkanaal spot ik een groep eenden en kuifeenden en verderop een knobbelzwaan.

Een eindje verderop nog voor het pompstation rijden twee auto’s van de boswachters voorbij. Achterin, heel luguber, de kadavers van een paar dode damherten. Ik vind het jammer dat ze maar damherten af blijven schieten, want in de afgelopen jaren is de populatie veel kleiner geworden. Ik moet soms hele stukken lopen voor ik een keer een damhert spot.
Na het pompstation sla ik linksaf en loop verhard naar het punt waar ik had kunnen besluiten om de korte route te lopen. Ik heb de lange route van 11 kilometer gelopen maar je kunt ook een paar kilometer minder lopen. Als je de korte route loopt mis je de stukken over het Palmveld en Vogelenveld.

Bosgebied
Het landschap verandert hier weer, er staan hier weer veel bossen. Af en toe spot ik een damhert.

Ik volg de rode paaltjesroute, de korte wandelroute die vanaf ingang Panneland loopt. Ik blijf het onverharde pad volgen tot aan het Oosterkanaal.

Voorbij de kop van het Oosterkanaal volg ik verder de rode paaltjesroute en blijf rechtdoor lopen. Op een gegeven moment zie ik een paar kabouters staan. Die zijn verdwaald, want het kabouterdorpย ligt niet ver van ingang De Zilk.

Het wandelpad komt uit bij een hoog groen hekwerk. Dit hek staat langs de grens van de Waterleidingduinen.

Ik volg het pad langs het hek. Bij de splitsing met het pad naar links met de rood/blauwe routepaal loop ik rechtdoor via het pad langs het hek tot aan de ingang Panneland.

Aan mijn rechterhand wordt het hek op een gegeven moment lager en heb ik een doorkijk naar Huis te Vogelenzang.
Huis te Vogelenzang
Huis te Vogelenzang werd in 1290 als jachtslot door graaf Floris V gebouwd. Het huis kreeg de naam Voghelsanck. De naam van het dorp Vogelenzang is hieraan ontleend. In 1757 legde Jan van Marselis, heer van Zandvoort, het fundament voor de huidige vorm van Huys te Vogelenzang. Hij kocht in 1778 het aangrenzende Teylingerbosch. De beide landgoederen werden รฉรฉn geheel. In 1807 werd jonkheer Willem Philip Barnaart eigenaar van het landgoed. Het landgoed is nog steeds in bezit van de familie Barnaart.

Na iets meer dan 11 kilometer ben ik terug op de plek waar deze Roots wandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen begon, bij de ingang Panneland. Ik pak mijn fiets en fiets via Bennebroek terug naar huis. Ik heb vandaag weer een nieuw gedeelte in de Amsterdamse Waterleidingduinen leren kennen.
Meer foto’s die ik tijdens deze wandeling maakte, zie je op mijn andere website JTravel.
Amsterdamse Waterleidingduinen
Ik bezocht de Amsterdamse Waterleidingduinen voor het eerst in 2015 tijdens een heftige periode op mijn werk en de daarop volgende burnout. Ik zocht ontspanning en vond de ontspanning tijdens het maken van wandelingen in de Amsterdamse Waterleidingduinen. In de jaren die volgden kwam en kom ik er zeer regelmatig. Om te ontspannen tijdens de wandelingen, maar ook om damherten en vooral vossen te spotten en te fotograferen. In totaal heb ik inmiddels bijna 50 wandelingen in de Amsterdamse Waterleidingduinen gemaakt. Vervelen doet het nooit. Meestal fiets ik naar ingang Panneland omdat dit de dichtstbijzijnde ingang voor mij is maar soms fiets ik naar ingang Oase/Oranjekom of De Zilk.
De Amsterdamse Waterleidingduinen is het waterwinningsgebied voor Amsterdam. De Amsterdamse Waterleidingduinen is het oudste waterwinningsgebied van Nederland. De Amsterdamse Waterleidingduinen is 3.400 hectare groot, ongeveer 5 kilometer breed en 10 kilometer lang en ligt tussen Zandvoort, Aerdenhout, De Zilk en Noordwijk op de grens van Noord-Holland en Zuid-Holland.
Ik vind dit een heerlijk gebied voor een mooie wandeling. Het voordeel van de Amsterdamse Waterleidingduinen is dat je niet op de paden hoeft te blijven. Je mag overal struinen, tenzij er aangegeven staat dat het een rust- en infiltratiegebied is. Sommige delen zijn niet toegankelijk voor wandelaars. Dit staat ook duidelijk aangegeven. Houd je daar ook aan, de borden staan er niets voor niets. Het zijn rustgebieden voor bijv. de vossen die hier met de jongen in hun burchten bivakkeren. De boswachters schrijven direct een boete uit van โฌ 90,โ als je snappen in een verboden gebied.
Er is zoveel te zien in de Amsterdamse Waterleidingduinen, zoals een schitterende natuur met bos, stuifzand, moerassige en vochtige valleien en droge vlakten, wild zoals damherten en met een beetje geluk kom je misschien wel een vos tegen, vogels, insecten (zoals libellen) en reptielen zoals de boomkikker en zandhagedissen. Dichtbij ingang De Zilk is een heus kabouterdorp en vanaf ingang Zandvoortselaan kun je de bunkerroute lopen.

Mijn route
ย
Praktische informatie
Afstand
De Roots wandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen vanaf ingang Panneland heeft een lengte van 8 kilometer of 11 kilometer. Je kunt er nl. voor kiezen om een extra lus te lopen van 3 kilometer.
Ondergrond
Deze Roots wandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen vanaf ingang Panneland is deels verhard en deels onverhard.
Start- en eindpunt
De Roots wandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen begint en eindigt bij ingang Panneland.
Ingangen
De Amsterdamse Waterleidingduinen heeft vier hoofdingangen:
- Ingang Panneland, Vogelenzangseduinenweg 2 in Vogelenzang
- Ingang Oase, Eerste Leijweg 2 in Vogelenzang
- Ingang Zandvoortselaan, Zandvoortselaan 130 in Zandvoort
- Ingang De Zilk, Joppeweg 1 in De Zilk

Wandelroutes
Elke ingang heeft twee eigen uitgezette en bewegwijzerde routepaaltjes met elk hun eigen kleur.
- Vanaf ingang Panneland kun je de rode en blauwe route lopen. De rode route is 4 kilometer lang en de blauwe route heeft een lengte van 8 kilometer.
- Vanaf ingang Oase kun je de gele route van 4 kilometer en de oranje route van 7 kilometer lopen.
- Vanaf ingang Zandvoortselaan kun je de witte route van 4 kilometer en de groene route van 7 kilometer lopen.
- Vanaf ingang De Zilk zijn kun je de paarse route van 5 kilometer en de zwarte route van 9 kilometer lopen.
Vanaf de ingang Zandvoortselaan naar ingang De Zilk wordt de begroeiing steeds minder wordt. Loop je bij de Zandvoortselaan en ingang Oase in Vogelenzang in een bosrijke omgeving, het terrein rond Panneland is al minder begroeid en bij ingang De Zilk is nog minder begroeiing.
Behalve de wandelroutes via de routepaaltjes zijn er nog veel meer wandelingen in de Amsterdamse Waterleidingduinen te maken, zoals de twee kinderroutes met opdrachten, de route โRoots 1โ, deย Bunkerroute, de route โRoutewerkโ, de belevingsroute geschikt voor rolstoelgebruikers, de โlibellenrouteโ, de route โHet tientje van Waternetโ en deย Duinverhalen wandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen vanaf ingang Oranjekom/Oase, Zandvoortselaan en De Zilk. Ik heb deze wandelingen allemaal op mijnย Bucketlist โ Wandelingenย staan. Zodra ik รฉรฉn van deze wandelingen gelopen heb, zal er een blog over verschijnen. De bunkerroute,ย De oranje wandelroute Oranjekom vanaf ingang Oaseย en de Duinverhalen wandeling vanaf de ingang Oranjekom/Oase heb ik al gelopen. Daar zijn ook al blogs over verschenen.
Alle routes zijn te downloaden op je smartphone of je kunt de routes kopen in het bezoekerscentrum bij ingang Oase/Oranjekom. De routes hebben stuk voor stukย GPX-bestanden. Deze bestanden kun je downloaden op je telefoon zodat je nooit de weg kwijt bent. Want behalve de 8 uitgezette wandelingen hebben de andere wandelingen geen markeringen onderweg.
Overal in de Amsterdamse Waterleidingduinen staan paddenstoelen die je de weg naar de dichtstbijzijnde ingang wijzen. Via Google Maps kun je ook je route bepalen. Ben je niet zo handig met je telefoon, bij de ingangen (m.u.v. De Zilk) zijn plattegronden te koop en ook staan er plattegronden bij de ingangen.
Op de website van de Amsterdamse Waterleidingduinen staan 24 wandelroutes door het gebied.
De Amsterdamse Waterleidingduinen is een struingebied, dit betekent dat je niet verplicht bent om op de wandelpaden te lopen. Je kiest je eigen route.
Er zijn meer routes die door de Amsterdamse Waterleidingduinen lopen, zoals Groene Wissel De Zilk, Trage Tocht De Zilk,ย Trage Tocht Vogelenzang, Groene Wissel Vogelenzang en de 5e etappe van deel 2 van Lange-afstands-wandeling (LAW) Nederlands Kustpad. De Groene Wissel Vogelenzang heb ik inmiddels gelopen.

Bereikbaarheid
Ingang Panneland van de Amsterdamse Waterleidingduinen is goed per auto, fiets en bus bereikbaar.
Auto
Ingang Panneland heeft een parkeerterrein die ongeveer een kilometer van de doorgaande weg ligt. Via een smalle weg rijd je via de Bekslaan naar de ingang. Een parkeerkaart kost โฌ 2,โ per dag. Jaarparkeerkaarten kosten โฌ 35,โ per jaar. Deze zijn online te koop of bij het bezoekerscentrum bij ingang Oase/Oranjekom. Houdt er rekening mee dat het in deze coronatijd druk is, en dat de parkeerplaatsen bij de ingang regelmatig, zeker in de weekenden, vroeg vol zijn.
Bus
Connexxion bus 9 rijdt 1x per uur tussen NS-station Heemstede-Aerdenhout en NS-station Hillegom en rijdt via de Vogelenzangseweg. Op de hoek met de Bekslaan is de bushalte. Hiervandaan moet je voor de ingang Panneland nog een kilometer lopen. Voor de precieze bustijden, kijk op ov9292.nl.
Fiets
Bij ingang Panneland kun je je fiets gratis stallen. Er is geen toezicht.

Openingstijden
De Amsterdamse Waterleidingduinen zijn dagelijks geopend van zonsopgang tot zonsondergang. De exacte openingstijden en sluitingstijden hangen bij de ingangen.
Entree van de Amsterdamse Waterleidingduinen
Voor een bezoek aan de Amsterdamse Waterleidingduinen heb je een toegangsbewijs nodig. Dit toegangsbewijs kost โฌ 1,50 per persoon en is verplicht voor iedereen vanaf 18 jaar.
Mocht je de Amsterdamse Waterleidingduinen vaker bezoeken, is het goedkoper om voor โฌ 10,โ een persoonlijke jaarkaart aan te schaffen.
De entreekaarten zijn zowelย online, als bij de ingangen van de Amsterdamse Waterleidingduinen te koop. Bij de ingangen kun je alleen te betalen met je pinpas.
Het parkeertarief is sinds oktober 2025: โฌ 1,50 per uur, tot maximaal โฌ 6,– per dag. Kom je vaker in de Amsterdamse Waterleidingduinen en kom je met de auto, dan zijn ook zgn. jaarparkeerkaarten voor โฌ 50,โ per jaar te koop. Deze zijn onlineย te koop.
Honden
Honden zijn in de Amsterdamse Waterleidingduinen NIET toegestaan.
Horeca
Bij ingang Panneland is horecagelegenheid Boshut โt Panneland gevestigd. Hun specialiteit is pannenkoeken. Op het terras of binnen kun je genieten van een glas drinken of iets lekkers, zoals broodjes, uitsmijters, soep en snacks. Het restaurant is in de zomer geopend van 10.00-20.00 uur en in de winter tot 19.00 uur. Boshut โs Panneland is op dinsdag gesloten.
Binnen de hekken van de Amsterdamse Waterleidingduinen zijn GEEN horecagelegenheden. Neem zelf voldoende te eten en te drinken mee. Pas wel op voor bijv. de vossen als je ergens iets gaat eten. Ze komen af op etensgeuren.
Overnachten
Er zijn veel overnachtingsmogelijkheden in Vogelenzang of Zandvoort. Je vergelijkt hotels en de prijzen via Booking.com.
Wil je niet in een hotel verblijven dan zijn een huisje via Natuurhuisje of Roompot evt. mogelijkheden.
Vanuit Vogelenzang kun je heel goed de omgeving verkennen en bijv. de Bollenstreek, Leiden, Haarlem of Amsterdam bezoeken.
Heb jij wel eens een wandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen gemaakt? Zo ja, welke wandeling was dat en kan je het aanbevelen?
Meer lezen
- De oranje wandelroute Oranjekom vanaf ingang Oase in de Amsterdamse Waterleidingduinen
- Tips en informatie over de Amsterdamse Waterleidingduinen
- De zwarte wandelroute vanaf ingang De Zilk in de Amsterdamse Waterleidingduinen
- Duinverhalen wandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen vanaf ingang Oranjekom/Oase
- Burlende damherten in de Amsterdamse Waterleidingduinen
- Kabouterdorp De Zilk in de Amsterdamse Waterleidingduinen
- Bunkerroute in de Amsterdamse Waterleidingduinen
- Groene Wissel Vogelenzang : Waterleidingduinen en Landgoederen
- Amsterdamse Waterleidingduinen
Tips voor je reis naar de provincie Noord-Holland














