Terloops reeks van Uitgeverij van Oorschot

Je keek te ver - Marjoleine de Vos

Marjoleine de Vos wandelt elke dag een rondje vanuit haar huis in het Noord-Groningse Zeerijp. Onder een strakblauwe hemel, een grijs wolkendek of genadeloze regen, ze zijn er altijd: de akkers in bloei of kaal, de kraaien, de bomen in alle stadia van blad of niet blad, het kerkje van Eenum. Soms uien op het land, soms dollende hazen, alles is altijd hetzelfde en altijd anders. Wat is het toch dat je zo kunt verlangen naar wandelen, vraagt De Vos zich af in Je keek te ver. Ze denkt na over het verschil tussen stad en platteland, de plek van cultuurlandschap in Nederland, over de kunst van het verliezen, landschapsleescursussen. En over hoe het hoofd zich verhoudt tot het lichaam: vaak zijn gedachten maar al te druk bezig, alsof je helemaal niet door een landschap loopt maar uitsluitend door je eigen bange, drukke hoofd. Kijk om je heen, moet je dan tegen jezelf zeggen. Niet de tijd in, maar over het land. Je keek te ver. Dat wat je zoekt is hier.

Bergje - Bregje Hofstede

In Bergje beklimt Bregje Hofstede de berg die zij zo vaak bezocht als kind: de Sass Songher in de Dolomieten. In haar kinderogen had de berg mythische proporties: hij was groter dan alle andere bergen op de wereld, het rijk van wilde avonturen, waar de echo’s van strijdbare bergvorstinnen klinken, en waar Hofstede zich afzonderde van het veelkoppige gezin waar ze deel van uitmaakt. Kan iemand anders zien wat jij als kind hebt gezien? Kan iemand zien wat er niet meer is? Het zijn vragen die Hofstede zich stelt tijdens haar wandelingen, eerst samen met haar geliefde, wanneer de Sass Songher een onneembaar fort is door de hevige sneeuwval, en later, in de verzengende hitte, in haar eentje. In haar weergaloos precieze stijl beschrijft ze hoe alles wat ze ziet aanzet tot bespiegelingen over symbiose en eenzaamheid, toerisme en natuurbehoud, betovering en realisme, moederschap en zelfontplooiing, klein geluk en groots leven.

De grote ronde - Thomas Rosenboom

Ooit begon Thomas Rosenboom met wandelen omdat hij niet binnen kon zitten zonder eerst buiten te zijn geweest. Nu maakt hij al jarenlang elke dag een wandeling door Amsterdam. Hij wandelt eerst naar het IJ, waar hij zich verwondert over de weidsheid van het water, en loopt dan, via de Prinsengracht, in een brede boog terug naar huis. Onderweg komt hij de vreemdste vogels tegen, zoals de naaktlezer, die geen mogelijkheid onbenut laat de argeloze voorbijganger zijn pindakaaskleurige huid te tonen, of de bellenvrouw, die met zalvende, zegenende gebaren haar zeepbellen oplaat in het midden van de Dam. Maar hij ziet ook allerlei echte vogels, van boomklevers tot tragische meerkoeten en zwanen, terwijl de mooiste vogels van de stad zich voor hem verborgen houden – maar die denkt hij dan toch uit de vogelgids te kennen. Rosenboom vertelt in dit boek hoe wandelen met Amsterdam als decor hem heeft gevormd, als mens en als schrijver.

De drie bestaat niet - Gerbrand Bakker

Eerst vindt Gerbrand Bakker de wandeling te ver, dan te koud, een derde keer verdwaalt hij, en ten slotte komt hij erachter dat wandelroute 1, die langs zijn huis in de Eifel loopt, verdomd moeilijk te volgen is. Markeringen zijn verdwenen, bomen omgevallen, pijlen spreken elkaar tegen. Dit kan zo niet langer: Bakker besluit de route opnieuw te gaan markeren. Wat volgt is een onweerstaanbaar geestig verslag van een fervent wandelaar die gewapend met een lijmpistool en tientallen markeringsschildjes tekens aanbrengt om de toekomstige wandelaar de juiste route te wijzen. Onderweg vreest hij voor een moorddadige hond met de naam Happy, maakt hij weinig meters doordat hij steeds moet stoppen om een oude geliefde te zoenen. Hij verwondert zich om vraatzuchtige bomen en wordt begeleid door een hondje met gevoelige voetkussens. Met zijn montere en laconieke stijl voert Bakker de lezer mee op zijn missie, tot en met het moment dat hij twee wandelaars zijn bewegwijzering uiteindelijk laat testen.

De Groef - Maartje Wortel

Jarenlang loopt Maartje Wortel dagelijks met een vriendin exact dezelfde rondjes door het Oosterpark in Amsterdam. Het is als een plaat waarin de naald een steeds diepere groef achterlaat. Ze voeren in zekere zin steeds dezelfde gesprekken. Plotseling verhuist haar vriendin, verandert de wereld in een niet bij te houden tempo, gaat haar relatie uit en bereikt Wortel een dieptepunt. Ze moet blijven lopen, maar datzelfde rondje voelt als het plegen van verraad. En die mok die ze altijd meeneemt, met daarop de beeltenis van Angela Merkel, lijkt ineens een relikwie uit vervlogen dagen. In De groef vertelt Wortel over verlies en vrijheid, over vastzitten en loslaten. En hoe ze, of ze dat nou wil of niet, een nieuw ritme zal moeten vinden.

Wat er werkelijk is - Nelleke Noordervliet

Sinds een jaar of zeven heeft Nelleke Noordervliet een huis in Beara, in het zuidwesten van Ierland. Iedere ochtend loopt ze over dik gras en mos naar een eeuwenoud pad, de Beara Way. Sinds de steentijd hebben daar mensen gelopen, in een landschap dat alleen op trage wijze doorgrond kan worden. Te voet, dus. Tijdens haar wandeling komen de oude mythes van de streek tot leven, verhalen waarin onverschrokken koninginnen zich meten met hun echtgenoten. In kaplaarzen en met een natte modderbroek aan maakt Noordervliet een pelgrimage naar het diepe verleden. Ze ziet een landschap dat al eeuwenlang leeft, en dat zwanger is van betekenis. Haar gewrichten mogen dan steeds strammer worden, de mosgroene weiden en de onstuimige watervallen om haar heen doen haar deel uitmaken van een continuüm, een landschap dat sterker is dan de dood. Noordervliet toont zich in Wat er werkelijk is wederom een van de meest lucide geesten van de Nederlandse letteren.

De Om - Willem Jan Otten

Tijdens de pandemie loopt Willem Jan Otten langs de Sloterplas in Amsterdam. Het is een manier om een vol hoofd te ordenen – een hoofd dat continu wordt belegerd door nuttige gedachten, oordelen, planeetpaniek en verloren dierbaren. Hoewel Otten zijn rondje alleen maakt, is hij altijd in gezelschap. Er zijn passanten, zoals de Rastarenner, wiens vervilte haardos met elke pas opveert; een soevereine airedaleterriër, die even met de schrijver oploopt, en tal van paarlopers. Er zijn ook metgezellen: kunstenaars en schrijvers wier stemmen als knikkers door een flipperkast in hem opduiken: Tarkovski, Borges, Gerhardt, Vestdijk, en die ene acteur waarvan Otten zeker weet dat hij niet Schwarzenegger heet. Maar er is ook stilte, op een bank tegenover de Stadsdeelraadfontein. Waar ben je als je denkt? En waar komt toch die urgentie vandaan om de werkelijkheid te verdubbelen, op papier, op doek of op een rotswand?

Gods wegen - Marijke Schermer

In Gods wegen loopt Marijke Schermer stukken van het Brabantse Kloosterpad. Op haar weg vergezellen zuster Cornelia, pelgrims Linda en Belinda en priorin Maria Magdalena haar. Ook wandelt ze een stuk met haar moeder, die als jong meisje naar de kostschool van de Zusters van Liefde werd gestuurd, en daar geruisloos leerde huilen. Wat maakt iemand tot een personage? vraagt Schermer zich tijdens het wandelen af. Wat ziet een schrijver als ze wandelt? En wat heeft ze gemeen met iemand die het leven in een religieuze orde verkiest boven het leven daarbuiten? Met haar adembenemend trefzekere zinnen neemt Schermer je mee in haar onderzoek naar herinnering, feit en fictie, en waarnemen en scheppen.

De beloning - Stine Jensen

Wil Stine Jensen in beweging komen, dan moet er een beloning volgen. Haar favoriete wandeling op Texel is in die geest: als er een appeltaart met een kruimelige bodem op haar wacht houdt geen weer of wind haar tegen. Al jarenlang reist Stine samen met haar zus af naar Texel. Om die appeltaart te eten, natuurlijk, maar ook om de overdonderende schoonheid van het eiland: het duinlandschap, de zee, de bossen. De beloning beschrijft een wandeling in vier seizoenen: in stuifsneeuw, hoosbui, volle zon en licht briesje. Tijdens haar geliefde rondje komt ze non-binaire zeepaardjes tegen op het strand en roodbruin blaaswier. Ze loopt in het gezelschap van denkers, biologen en schrijvers, van Michel Onfray en Jac.P. Thijsse tot Tove Jansson. In hun voetsporen filosofeert ze op aanstekelijke wijze over lichtheid en zwaarte, zwakke en sterke verhalen en welke regenjas het allerbeste is (geen poncho’s!).

Met moeder mee - Joyce Roodnat

Als kind liep Joyce Roodnat dag in dag uit met haar moeder door Amsterdam-Oost. Ze gingen samen naar de bibliotheek in Betondorp, keken naar de koeien die graasden naast het gloednieuwe winkelcentrum, wandelden naar school ‘aan de andere kant’ van de Middenweg. Roodnat, inmiddels zelf moeder van een volwassen dochter, loopt de routes na die ze zo vaak met haar moeder heeft gewandeld. Ze verweeft haar observaties over toen en nu met bespiegelingen over het moederschap en met aanstekelijke lijstjes (opsomming van dingen die elke moeder tegen haar kinderen zegt). En ze realiseert zich dat haar warme, eigengereide moeder het zwaar gehad moet hebben als gescheiden vrouw in een buurt waar een moeder moeder was en een huwelijk een onwrikbaar gegeven. Met moeder mee is een stervormige wandeling door Amsterdam-Oost, die laat zien wat generaties elkaar doorgeven en hoe de stad veranderd is.

Ogentroost - Yolanda Entius

Sterk en vrij voelt Yolanda Entius zich als ze met de tent op haar rug door de bergen loopt. Haar rugzak is gevuld met alleen het essentiële; de inhoud wordt gedicteerd door een looplijst die na jarenlange wandelervaring in steen is gebeiteld. Ook de wandelkaart biedt houvast tijdens haar tocht in de Mercantour, langs de Frans-Italiaanse grens: waar haar trouwe tent, de Slak, kan worden opgezet, waar water te vinden is, welke route ze moeten volgen; het staat allemaal op papier. Maar Entius heeft niet alles onder controle. Haar geliefde F bijvoorbeeld, die zich tijdens hun wandeling volledig aan haar regie onttrekt, en tranen, het weer, herinneringen, ontroering en de dood. In een verslavend relaas denkt Entius na over alleen en samen zijn, controledwang en -verlies, de binnen- en buitenwereld, en over wat de ogen troost biedt.

Lentehonger - Sander Kollaard

Al zolang Kollaard in Zweden woont, vertelt hij vrienden in Nederland over de glorieuze Zweedse lente, over de ongelooflijke frisheid ervan, het licht, de kleur, en koestert hij het verlangen erover te schrijven. Bijna elk jaar begint hij aantekeningen te maken, eerst vlijtig, dag na dag, maar allengs minder, totdat de inspanning verdampt in de dingen die altijd urgenter lijken. Maar afgelopen jaar was hij vastbesloten: dit keer bewandelt en beschrijft hij de Zweedse lente. Tijdens zijn wandelingen stuit hij op schreeuwleeuweriken, onhandige fazanten, iets vinkerigs, iets spechterigs, en een duizelingwekkende hoeveelheid planten in bloei. Te midden van zo veel leven denkt Kollaard na over de dood, omhelsd door zo veel lichtheid schrijft hij over somberte, en chagrijnig door een sneeuwbui in april legt hij uit hoe je de natuur een zetje kunt geven, want ze komt niet vanzelf, die lente.

Het dassenpad - Jacques Vriens

Bijna iedere dag maakt Jacques Vriens een rondje door het Savelsbos, dat in het voorjaar verandert in een zee van bosanemonen, sleutelbloemen en daslook. Boven in het bos wacht hem een adembenemend uitzicht op het dorp waar hij woont. Op deze plek stond in de achttiende eeuw de galg, zodat de gehangene in zijn laatste minuten nog een mooi uitzicht had. Vriens wandelt hier al bijna zijn hele leven lang. Hij liep er als zestienjarige rond met zijn eerste vriendinnetje, dat hij toen nog niet durfde te kussen, huilde er om de dood van zijn broer en speelde er verstoppertje met zijn (klein)kinderen. In de jaren zeventig, als leraar in Amsterdam, nam hij zijn leerlingen mee ernaartoe op schoolkamp; voor die Randstedelijke bleekneusjes was het bos een groot sprookjeswoud. Het dassenpad is een wandeling in weemoed, langs mergelgrotten, kiezelkuilen, miauwende buizerds en gestreepte nachtbrakers.

Koude Soep - Annelies Verbeke

In Koude soep wandelt Annelies Verbeke zoals ze schrijft: van links naar rechts, van De Panne naar Knokke. Van het voornemen te vluchten van de hectiek van het werkend bestaan komt weinig terecht: haar dictatoriale agenda zet een dikke streep door de gedroomde lange rij dagen wandelen en maakt daar rigoureus twee van. In een tijd dat branding vooral gebruikt wordt in de marketing, loopt Verbeke langs een klotsende branding, die iedere dag van kleur verandert. Links van haar de stijgende zee, die gestaag wordt leeggeroofd, rechts van haar, over de dijk, de bronzen getuigen van koloniale plundering en een architectuur die over het algemeen geen streling voor het oog is. In die ruimte, tussen dijk en zee, mijmert Verbeke over de rol van zee in haar werk, het verzonken Doggerland en Testerep, over Belgische kunstenaars die aan de kust woonden, en de onkenbare wereld onder het wateroppervlak.

Omwegen - Thomas Heerma van Voss

Voor een wandelvakantie in de Ardennen koopt Thomas Heerma van Voss twee dingen: een opschrijfboekje en stevige schoenen. Hij is de enige onervaren loper van het gezelschap. Zijn schoonfamilie lijkt goed op elkaar ingespeeld en kent de omgeving. Terwijl Heerma van Voss langs de Semois loopt over kleine wegen en open velden, langs dorpen zonder winkels, weet hij nog niet dat dit de laatste keer is dat hij in deze familie de rol heeft van schoonzoon, zwager en geliefde. Hij komt aardig mee, al zondert hij zich soms af om aantekeningen te maken. Levendig roept Heerma van Voss het beeld op van een schrijver die zichzelf moet verhouden tot een hecht gezin, tot de natuur, tot de peddels op het water tijdens de kanotocht die hij samen met zijn vriendin onderneemt. Maar de naam van het prachtige landhuis waar zich de apotheose voltrekt van deze familieweek wil hem bij terugkomst maar niet te binnen schieten. Wat blijft en wat verdwijnt? Heerma van Voss toont zich in Omwegen een scherpzinnig observator van een familiedynamiek die niet de zijne is, en een zorgvuldig chroniqueur van een feilbaar geheugen.

Dwaalgast - Nicolien Mizee

Naakt in de vliet springen. Heel hard gillen. Op de grond vallen en kermend door de modder rollen. Dat is wat Nicolien Mizee denkt als iemand haar goedbedoeld de snelste route probeert uit te leggen van A naar B. Mizee kampt al van kindsbeen af met een verlammende verdwaalkwaal. Dat maakt elke wandeling tot een schier onmogelijke opgave. Tot ze de beschikking krijgt over een TomTom en de route intypt naar de Zuidpier in IJmuiden. Die wandeling kent maar één optie: heen en terug. Ze loopt tussen drieteenstrandlopers en vissers, tussen Eli Heimans en R.S. Thomas, tussen dwaalgasten en standvogels. Ook wandelt ze, in gezelschap, langs het Kennemer Meertje, waar ze vlijtig en vergeefs aantekeningen maakt over de te lopen route. Dwaalgast is een onweerstaanbaar geestige en tegelijk schurende verkenning van de onmogelijkheid om het ongekende te bevatten.

Windstilte - Inge Schilperoord

Inge Schilperoord is niet bang voor het Grote Niets dat volgt op haar eigen dood, maar voor de dood van haar naasten. En dan meer in het bijzonder van haar schrandere en autonome oma, met wie ze een bijzonder hechte band heeft. Bijna drie jaar geleden overleed Schilperoords oma. Om zich te dwingen vertrouwd te raken met haar dood, bezoekt ze regelmatig haar graf op Oud Eik en Duinen in Den Haag, een van de mooiste en oudste begraafplaatsen van Nederland. Hoe vaker ze er komt, hoe mooier de plek wordt. Bloemen die wortel schieten, blaadjes die loslaten, flarden van gesprekken die verwaaien, de stand van de zon en het kabaal van de halsbandparkieten hoog in de bomen. Tussen alle dode zielen die daar ongestoord kunnen zweven op windstille dagen onderzoekt Schilperoord waarom we zo krampachtig (en altijd tevergeefs) pogen de tijd te doen stollen.

Het sneeuwklokjesbos - Annejet van der Zijl

Nooit zou ze de stad verlaten, dacht Annejet van der Zijl toen ze nog in hartje Amsterdam woonde. Toch is het glooiende duinlandschap rond Bergen al sinds een aantal jaar de plek waar ze ronddwaalt met haar hond Toby en altijd weer, zoals ze schrijft ‘het tegenovergestelde van heimwee’ voelt. Het sneeuwklokjesbos is een ode aan de schoonheid van de duinen, de helende kracht van wandelen en het hebben van een hond. Maar het is ook een kleine streekgeschiedenis aan de hand van de levensverhalen van drie buitenstaanders die er terecht kwamen – waarvan één de schrijfster zelf. Daarmee wordt dit boek een intiem en ontroerend verhaal over rouw, troost en ons hardnekkige geloof in het gelukkige einde van sprookjes.

Wantij - Jaap Robben

De Waddenzee verdrinkt. Veel delen van het Wad komen steeds vaker en langer onder water te staan, waardoor het wadlopen misschien binnen tien jaar al onmogelijk zou kunnen zijn. Reden dus voor Jaap Robben om voor het eerst te gaan wadlopen naar Schiermonnikoog. Hij verwacht een kalme, haast meditatieve tocht, omringd door niets anders dan wat luierende zeehonden en talloze verborgen schatten die de zee heeft achtergelaten. Maar al snel wordt duidelijk dat hij zich heeft vergist: met laconieke gidsen en zo’n honderd mede-wadlopers, waaronder een luid met zijn moeder beeldbellende Spanjaard en een groep vrijgezellenfeestvierders, blijkt de tocht allesbehalve meditatief. Robben zoekt de rust op door achteraan de stoet te gaan lopen en verbaast zich daar over hoe weinig er eigenlijk te zien is: geen zeehonden en krioelende beestjes in het zand, alleen maar een enorm, uitgestrekt vlakte zompige modder. Al het leven bevindt zich niet óp, maar ín het wad waar hij overheen loopt. Maar misschien, bedenkt hij zich terwijl hij voort baggert tot het noordelijkste puntje van Nederland, zit echte schoonheid wel juist in datgene wat we niet zien.

Heen en weer – Rob van Essen

Jarenlang bezoekt Rob van Essen elke week zijn bejaarde moeder in Huizen. Vanuit Amsterdam neemt hij eerst de trein en dan de bus. Altijd weer een hele expeditie die hem net iets meer tijd kost dan hij heeft. Een opmerking van zijn leraar zenmeditatie zet hem op het juiste spoor, en voortaan loopt Van Essen het laatste stuk, van station Naarden-Bussum naar Huizen, een wandeling van zo’n zeven kilometer, en aan het eind van de middag weer terug. Eerst strompelend en later op lichte voeten wandelt Van Essen een vaste route, langs de bebouwde kom, de half-bebouwde kom, het Eerste Bos en het Tweede Bos. Onderweg sluit hij vriendschap met een roodborsttapuit, overdenkt hij hoe licht wordt vormgegeven en welk ritme er zit in stilstand en beweging. Heen en weer is een zoektocht naar de ware vorm, en tegelijk een klein monument voor een moeder – en voor de onbekende die aan de rand van een dennenbosje werd herdacht.

Strangwater – Gijs Wilbrink

Gijs Wilbrink groeide op in de Achterhoek – dat dacht hij althans, tot iemand hem er fijntjes op wijst dat de plek waar zijn ouderlijk huis staat bij de Liemers hoort. Wat is dit nu, denkt hij, moet ik mijn afkomst heroverwegen? Wie ben ik eigenlijk? Wilbrink neemt zich één ding voor tijdens zijn lange wandeltocht langs de Oude IJssel, de rivier die in deze kwestie als gewraakte regiogrens optreedt: hij wil vlak langs het water blijven lopen. Maar op zijn weg vindt hij, naast muskusratten, rietzangers en prachtmooie ijsvogels, ook talloze hindernissen. Prikkeldraad, bordjes, verboden en geboden scheiden het ene eigendom van het andere. Waar komt toch dat verlangen naar afbakening vandaan, waarom zet iedereen zo graag een hek rond zijn tuin? Wilbrink bevraagt deze voorliefde voor het stellen van grenzen en staat stil bij zijn eigen persoonlijke en lichamelijke grenzen. Strangwater is een even geestige als gelaagde verkenning van de eeuwige drang om paaltjes te slaan.

De zakdoekjesboom - Hans Hagen

‘s-Graveland ligt aan de rand van Het Gooi. In 2025 bestaat het dorp 400 jaar. De opa van Hans Hagen werkte er als tuinman-koetsier op een van de riante buitenplaatsen, tot hij op zijn 77ste omviel. Hans werd er geboren, op het mooiste plekje van het dorp, vlak naast Trompenburgh. Als klein jongetje rende hij rond over de landgoederen. Met een zelfgemaakte boog schoot hij spijkers in bomen. Na omzwervingen woont Hans weer op zijn geboortegrond. Elk voorjaar kijkt hij reikhalzend uit naar de adembenemende bloei van de zakdoekjesboom op landgoed Gooilust. De wandeling voert over de landgoederen Gooilust en Hilverbeek. De zakdoekjesboom is een poëtische verzameling jeugdherinneringen, anekdotes over de kleurrijke bewoners van de buitenplaatsen, en de rijke geschiedenis van deze omgeving.

Pink Lady - Saskia de Coster

Saskia De Coster wandelt in de Luxemburgse Ardennen met een gedetineerde die levenslang heeft. Ieder jaar mag hij één uitstapje maken. Een aantal jaar geleden ging hij met zijn bewaker naar Esch-sur-Sure. Voor ze aan de wandeling, begonnen lunchten ze, maar door slechte mosselen werd de agent onwel en verdween hij naar het toilet. Omdat de agent wel erg lang wegbleef, ging de gedetineerde zelf aan de wandel. En… hij keerde terug. Die korte wandeling maakt De Coster opnieuw met de aanvankelijk weinig spraakzame man. Maar de natuur schudt woorden en herinneringen in hem wakker. De natuur trekt zich niets van morele categorieën aan. Of zoals Werner Herzog zei: ‘Nature is all about fornication and decay and I love it.’ Met haar lief maakt De Coster een tweede, langere wandeling, die bij het vermaarde Luxemburgse Éislek-pad hoort. Het bos is een ideale plek om in te verdwijnen, zijn ze met elkaar eens, want de bomen merken hen niet eens op.

De duivelsberg - Daan Borrel

Vier jaar geleden zou Daan Borrel met haar moeder een deel van het Pieterpad wandelen. Ze liepen de etappe – van Millingen aan de Rijn naar Groesbeek – alleen niet uit, omdat Borrel aan het begin van de wandeling tijdens een snelle plas op een uitstrooiveld ontdekte dat ze onverwacht zwanger was. Nu loopt ze dezelfde route opnieuw, in haar eentje en zonder voortijdig te stoppen. Op de grens van Nederland en Duitsland realiseert ze zich dat ze sinds die zwangerschap voor haar gevoel nooit meer echt gewandeld heeft. Een echte wandelaar, zo bepaalden westerse filosofen en intellectuelen eind achttiende eeuw, wandelt alleen en ver, liefst in de wilde natuur, zonder verantwoordelijkheden en verplichtingen: hij is bereid om alles en iedereen achter te laten. Wie kunnen er in deze tijd op deze manier wandelen, vraagt Borrel zich tijdens haar wandeling af. En zijn alleen die wandelaars ‘vrij’ van geest en lichaam?

Terug naar De Nul - Frank Westerman

Nadat hij zijn ouders heeft begraven in een steenloos graf, keert Frank Westerman terug naar Drenthe. Op zoek naar houvast wil hij zijn nieuwe geliefde, die is opgegroeid in Londen, vertrouwd maken met het landschap van zijn jeugd. Richtpunt is ‘de Nul’, een emblematisch boerderijtje in het diepe Drenthe. Alles loopt echter anders dan gedacht. Hun voettocht voert langs hunebedden die zelfs op klaarlichte dag worden bezocht door sjamanen. Ook het oude landschap wekt meer bevreemding dan herkenning. Weilanden zijn weer moerassen; zwartbont vee is vervangen door langharige runderen uit Spanje. De provincie die als laatste is ontgonnen, wordt als eerste weer woest en ledig. Terug naar de Nul is een lichtvoetige excursie naar de wereld van natuurminnaars en hunebedaanbidders. Wichelroedelopend over de Hondsrug en zich verliezend in het Drents-Friese Wold verkent Westerman de gedaanteverwisseling die zijn geboortegrond gedurende een half mensenleven heeft ondergaan. Onderweg vraagt hij zich af naar welk verleden wij terugverlangen.

Het kind en ik - Otto de Kat

Het dijkhuisje waar Otto de Kat vele zomers doorbracht stond precies hoog genoeg om in de verte Slot Loevestein te kunnen zien liggen. Op zijn vijftiende reed hij erheen in de Renault Dauphine van zijn vader, over verlaten polderweggetjes waar niets of niemand te raken viel. Wanneer hij voor een onthaastende wandeling terugkeert naar het Munnikenland, het eeuwenoude gebied rond het slot langs de Waal, is alles oervertrouwd en toch zo anders. De dijken werden verbreed, de polders met de paar boerderijen werden gesloopt, Rijkswaterstaat regeerde met straffe hand. Onderweg van de Nieuwendijk van Brakel naar Loevestein vormen de regels van ‘Het kind en ik’ richtingaanwijzers door het landschap. De Kat leerde het magistrale gedicht van Martinus Nijhoff op school uit zijn hoofd. Terwijl hij terugdenkt aan de jongen die hij toen was herstelt hij ook het geheugen van het Munnikenland: wat er zich ooit afspeelde, wie er woonde, wie eruit verdreven werd. Het kind en ik is een oefening in oriëntatie – zowel in het landschap als in het leven. Sensitief en gloedvol laat De Kat zien hoe nauw die twee met elkaar verbonden zijn.

Ons geheime eiland - Vrouwkje Tuinman

Elk jaar ging Vrouwkje Tuinman met haar partner F. naar hetzelfde appartement, in hetzelfde dorp, op hetzelfde Canarische eiland, om daar altijd precies hetzelfde te doen: vrijwel niks. Ze lazen boeken op het strand en lieten er hun hoofd stil worden. Op die ene dag dat het niet zulk mooi weer was, maakten ze een wandeling – steeds dezelfde. Tot ze al die dingen niet meer deden, omdat F. overleed. Zeven jaar na zijn dood gaat Tuinman voor het eerst terug naar La Palma. In de tussentijd is daar het leven doorgegaan en blijven stilstaan: er barstte een vulkaan uit, het dorp was jaren niet toegankelijk. Nu het toerisme weer op gang komt, maakt ze in haar eentje maakt ze de wandeling langs de bananenplantages, de rotskust en een uit golfplaten en gasbeton opgetrokken nederzetting. Ze kijkt of het nog kan: precies hetzelfde doen, nu alles anders is. In Ons geheime eiland laat Tuinman met humor en lichtheid zien hoe een onmetelijk verlies toch te dragen valt.

Zonnehuis - Marja Pruis

Na decennia te zijn weggeweest woont Marja Pruis weer in Amsterdam-Noord, en kijkt ze uit over de oude arbeidersbuurt waar haar familie vandaan komt. Waar haar oom op de scheepswerf werkte, worden nu dancefestivals en wijnproeverijen gehouden. Alles is veranderd, maar als ze door Tuindorp Oostzaan wandelt, wandelt ze als vanzelfsprekend haar jeugd in. Hoe verder ze loopt, hoe sterker ze de aanwezigheid voelt van de mensen die er niet meer zijn – haar ouders, haar ooms en tantes. Maar vooral haar zus: sinds zij er niet meer is, is ze dichterbij dan ooit. In Zonnehuis laat Pruis zien waarom ze zo’n geliefd essayist is. Sensitief en intiem, maar met een scherp oog voor de wereld om haar heen, denkt ze na over de grote vragen van het leven. Wie ben je? Wat deel je precies met je familie? Bij wie hoor je, en blijft dat je hele leven zo?

Zomer op de gifbelt - Bibi Dumon Tak

Een zomer lang klapt Bibi Dumon Tak haar laptop open op een van de bankjes van het Volgermeer in Amsterdam- Noord, een voormalige gifbelt waar onder een laag folie nog altijd dertigduizend vaten chemisch afval liggen opgeslagen. Ter plekke schrijft ze op wat ze tijdens haar wandelingen ziet en meemaakt. Het fietsrek wordt haar bureau, het gif onder haar voeten haar vertrekpunt. De wind, honden, een neerstortende roerdomp, goudoogdazen, verdwaalde hardlopers, krakelende grauwe ganzen: allemaal komen ze in haar zomerdagboek terecht. Net als het afval dat Dumon Tak eindeloos opraapt. Vooral de uitgetrapte peuken houden haar bezig. Ze telt ze na elke wandeling – een zichtbare gifbelt boven op de onzichtbare. En naarmate de berg groter wordt kan ze ook niet om haar eigen innerlijke gifbelt heen. Op haar vertrouwde geestige toon stelt Dumon Tak in Zomer op de gifbelt serieuze vragen over de zorg die mensen dragen voor de natuur – of juist niet. Wat begint als een zomers dagboek groeit uit tot een vurig betoog waarin Dumon Tak het hartgrondig opneemt voor de dieren.

Rondje Biljoen - Marcel van Roosmalen

‘Ik ga gewoon wandelen,’ zei de vader van Marcel van Roosmalen, ook bij heel slecht weer. ‘Wie gaat er mee?’ Een uitnodiging die op weinig enthousiasme kon rekenen. Toch liep Marcel honderden keren in het park rondom landgoed Biljoen in Velp, bijna altijd aan de hand van zijn vader. De regen sloeg in hun gezicht, nauwelijks gesprekken. Als je behept bent met een bestaan waarin alle dagen op elkaar lijken, worden de seizoenen opeens belangrijk. Marcels vader, ambtenaar bij de Dienst Milieu & Water van de provincie Gelderland, was een herfstman. Hij zei dat herfstbladeren hielpen om het aardse bestaan te relativeren. Elke dag liep hij tijdens zijn vaste rondje in het park zijn problemen van zich af. Even stoppen bij de gehandicaptenvijver. En als daar niemand was: de armen in de lucht steken en heel hard ‘vrijheid’ roepen. In 2013 overleed de vader van Marcel van Roosmalen. Daarna liep Van Roosmalen voor dit boek nog eenmaal een rondje Biljoen.