Deze week laat ik je kennismaken met de twaalfde verhalenpaal: nr. 12 – SLAG / Zeeslag 1573. Deze verhalenpaal vind je naast het fietspad in de buurt van de rotonde Schipholweg – Spaarnwoudeweg in Vijfhuizen. In deze en 19 andere blogs neem ik je mee langs de 20 verhalenpalen in de gemeente Haarlemmermeer. Fiets je mee?
Verhalenpaal nr. 12 - SLAG / Zeeslag 1573
Op 26 mei 1573 vond, tijdens de 80-jarige oorlog, op het Haarlemmermeer (toen een meer, nu land) de slag tussen de Geuzen en de Spanjaarden plaats. Het Spaanse beleg van de stad Haarlem moest doorbroken worden. Amsterdam was Spaansgezind en liet de schepen het meer opvaren om zo de Geuzen te verslaan.
De schepen blokkeerden de waterweg ten zuiden van Haarlem. Zo dwongen ze de stad tot overgave. Iets wat op 12 juli 1573 na een belegering van 2 maanden ook gebeurde. De Spanjaarden waren in mei van dat jaar met 63 schepen het meer opgevaren en kwamen tegenover meer dan 100 slecht uitgeruste schepen van de Geuzen te liggen. De Geuzen werden verslagen en vluchtten.
De belegering van Haarlem had tot gevolg dat er een groot tekort was aan voedsel en andere levensbehoeften. Bij het binnentrekken van de Spanjaarden in de stad werden huizen geplunderd en burgers en soldaten gevangen genomen. Uiteindelijk werden meer dan 1500 man op de markt onthoofd en 246 mensen werden door de vijf beulen in het Haarlemmermeer verdronken. Op de plek waar de beulen verdronken, staat nu het Cruquius gemaal.
Locatie van verhalenpaal nr. 12 - SLAG / Zeeslag 1573
Verhalenpaal 12 staat naast het fietspad in de buurt van de rotonde Schipholweg – Spaarnwoudeweg in Vijfhuizen.
Kaart
Wat is een verhalenpaal
Sinds 2018 zijn door de hele gemeente Haarlemmermeer 25 verhalenpalen geplaatst. Deze verhalenpalen vormen een ‘buitenmuseum’ in de polder. Deze verhalenpalen beschrijven het erfgoed van de polder. De verhalenpalen en de bijbehorende fietsroutes zijn een project van het Haarlemmermeermuseum De Cruquius.
In 2018 zijn de eerste 15 verhalenpalen geplaatst. In juni 2018 werd de paal GEZAG (nr. 4) door de toenmalige burgemeester, Onno Hoes, geopend. In het najaar van 2019 zijn er 5 nieuwe verhalenpalen geplaatst. Dit keer bij het Cruquius Museum en in de nieuwe kernen van de gemeente Haarlemmermeer. Vanaf 1 januari 2019 maken ook Haarlemmerliede en Spaarnwoude deel uit van de gemeente Haarlemmermeer. In 2024 zijn er nog eens 5 verhalenpalen in de gemeente geplaatst. In totaal staan er nu dus 25 verhalenpalen in de Haarlemmermeer.
De verhalenpalen zijn meerpalen met lettersculpturen. Op de meerpalen zijn een plattegrond, het nummer van de verhalenpaal, de hoogte boven of beneden NAP en een informatieve tekst over de betreffende verhalenpaal bevestigd. Sommige NAP borden schijnen niet te kloppen en moeten (nog) vervangen worden. De borden zijn van gebolleerd emaille, de letters van mat zwart staal en de palen van geteerd hardhout gemaakt. De informatieve tekst bestaat uit maximaal 100 woorden met een beschrijving waarom deze plek voor de geschiedenis van belang is geweest.
Elke paal heeft een korte eigen naam, die op dat stuk geschiedenis slaat. Bovenop staat de naam in lettervormen. Deze lettervormen zijn ontworpen door kunstenaar René Knip. De palen worden ook wel schakelpalen genoemd en de ring van palen ‘Schakels aan de ketting’.
Heb jij de verhalenpalen met de lettersculpturen in de Haarlemmermeer al gezien?
Meer lezen
Tips voor je reis naar de Haarlemmermeer
