Deze week laat ik je kennismaken met de eerste van de 20 Verhalenpalen in de Haarlemmermeer. Deze blog gaat over nr. 1 – LIJN / Spoor en dijk. Deze verhalenpaal staat op de hoek van de Kruisweg en Paxlaan in Hoofddorp. In deze en 19 andere blogs neem ik je mee langs de 20 verhalenpalen in de gemeente Haarlemmermeer. Fiets je mee?
Verhalenpaal nr. 1 - LIJN / Spoor en dijk
Verhalenpaal nr. 1 – LIJN / Spoor en dijk staat op de hoek van de Kruisweg met de Paxlaan net buiten het centrum van Hoofddorp op de plek waar zich de coupure in de Geniedijk bevindt.
De Geniedijk is onderdeel van de Stelling van Amsterdam en daardoor onderdeel van de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De Geniedijk werd tussen 1888 en 1894 aangelegd. Het was een militaire liniedijk. De dijk werd aangelegd als waterkering om bij een aanval op Amsterdam de buitenkant in het zuiden van de Stelling van Amsterdam onder water te kunnen zetten.
De coupure is bij de aanleg van de Haarlemmermeerspoorlijn gemaakt door de Hollandsche Elektrische Spoorweg Maatschappij (HESM). De dijkdoorsnijding/coupure kon als het nodig was, worden gesloten. In de route van de spoorlijn werd een constructie met inkepingen gemaakt waarin balken konden worden geschoven.
Locatie van verhalenpaal nr. 1 - LIJN / Spoor en dijk
Deze eerste verhalenpaal staat op de hoek Kruisweg en Paxlaan in Hoofddorp.
De verhaalpaal staat op deze plek omdat het twee elementen van de Haarlemmermeerse geschiedenis laat zien: de reden van aanleg van de Geniedijk en de aanleg van de coupure.
Kaart
Wat is een verhalenpaal
Sinds 2018 zijn door de hele gemeente Haarlemmermeer 25 verhalenpalen geplaatst. Deze verhalenpalen vormen een ‘buitenmuseum’ in de polder. Deze verhalenpalen beschrijven het erfgoed van de polder. De verhalenpalen en de bijbehorende fietsroutes zijn een project van het Haarlemmermeermuseum De Cruquius.
In 2018 zijn de eerste 15 verhalenpalen geplaatst. In juni 2018 werd de paal GEZAG (nr. 4) door de toenmalige burgemeester, Onno Hoes, geopend. In het najaar van 2019 zijn er 5 nieuwe verhalenpalen geplaatst. Dit keer bij het Cruquius Museum en in de nieuwe kernen van de gemeente Haarlemmermeer. Vanaf 1 januari 2019 maken ook Haarlemmerliede en Spaarnwoude deel uit van de gemeente Haarlemmermeer. In 2024 zijn er nog eens 5 verhalenpalen in de gemeente geplaatst. In totaal staan er nu dus 25 verhalenpalen in de Haarlemmermeer.
De verhalenpalen zijn meerpalen met lettersculpturen. Op de meerpalen zijn een plattegrond, het nummer van de verhalenpaal, de hoogte boven of beneden NAP en een informatieve tekst over de betreffende verhalenpaal bevestigd. Sommige NAP borden schijnen niet te kloppen en moeten (nog) vervangen worden. De borden zijn van gebolleerd emaille, de letters van mat zwart staal en de palen van geteerd hardhout gemaakt. De informatieve tekst bestaat uit maximaal 100 woorden met een beschrijving waarom deze plek voor de geschiedenis van belang is geweest.
Elke paal heeft een korte eigen naam, die op dat stuk geschiedenis slaat. Bovenop staat de naam in lettervormen. Deze lettervormen zijn ontworpen door kunstenaar René Knip. De palen worden ook wel schakelpalen genoemd en de ring van palen ‘Schakels aan de ketting’.
Heb jij de verhalenpalen met de lettersculpturen in de Haarlemmermeer al gezien?
Meer lezen
Tips voor je reis naar de Haarlemmermeer
