Dit is mijn verslag van de tweede etappe van het Pad van de Vrijheid van Rhenen naar Opheusden in de Betuwe over een afstand van 9 kilometer. Het Pad van de Vrijheid heeft een lengte van 150 kilometer rond Wageningen. Ik loop dit Pad van de Vrijheid om 80 jaar bevrijding te vieren. Het Pad van de Vrijheid wil de gewonnen vrijheid herdenken en vieren. Ik wandel etappe voor etappe. Veel plezier bij het lezen van en het bekijken van de foto’s in deze blog over de tweede etappe van het Pad van de Vrijheid. Wandel je mee?
Na het Westerborkpad en de Oudste wandelroute van Nederland is het Pad van de Vrijheid mijn volgende lange afstandswandeling.
Pad van de Vrijheid etappe 2 : Rhenen – Opheusden
Ik reis met de trein vanaf Schiphol naar Utrecht Centraal Station. Hier stap ik over op de trein naar Rhenen. Vanaf het treinstation van Rhenen, loop ik onder de weg door over de parkeerplaats en via een verkeerslicht sta ik binnen een paar minuten aan de voet van de brug over de Nederrijn bij Rhenen.
Brug bij Rhenen
Via het fiets-/voetpad aan de linkerkant steek ik de brug over. Het is druk op de brug. En door het zware vrachtverkeer voel je de brug af en toe trillen. De oude spoorbrug die hier lag is in 1944 totaal verwoest. De spoorbrug werd tussen 1880 en 1883 gebouwd op het traject van Kesteren naar Amersfoort. In mei 1940 werd de brug door de Nederlanders opgeblazen. In de oorlog werd de brug door de Duitsers gerepareerd om vervolgens in 1944 door de geallieerden te worden vernietigd. De spoorbrug is niet meer vernieuwd. De nieuwe brug is in 1955 op de fundamenten van de oude spoorbrug gebouwd. Bovenop de brug heb ik een prachtig uitzicht. Ik kijk de ene kant uit over de Nederrijn met daarachter de Grebbeberg en de andere kant zie ik de Cunerakerk van Rhenen.
Aan de andere kant van de brug loop ik via een asfaltpad met een paar bochten onder de brug door en kom uit bij een paaltje met de markering van een klompenpad. In dit geval het Marspad.
Klompenpad Marspad
Ik loop een stukje van het Marspad die aangegeven staat met groene bordjes. Het Marspad loopt rond Kesteren en heeft een lengte van 13 kilometer. Een klompenpad is een wandelpad die tussen zonsopgang en ondergang open is voor wandelaars die houden van rust en landschap. De paden lopen over particuliere grond, soms door weilanden met vee. Met de grondeigenaren zijn afspraken gemaakt over de openstelling voor wandelaars. Er zijn inmiddels ruim 160 Klompenpaden. Klompenpaden liggen verspreid over de provincies Utrecht en Gelderland.
Het begin van het pad is het uitkijken want het is een gevaarlijk paadje. Het paadje loopt steil naar beneden. Onderaan het talud loop ik via een graspad, die ik vanaf de brug al zag, onder de brug door. Het pad ligt er droog bij. Ik loop een heel stuk langs de Nederrijn. Ik heb een mooi uitzicht over de Nederrijn, de uiterwaarden en aan de overkant de Grebbeberg. Ik zie vooral heel veel ganzen, en af een toe een kieviet en andere kleine vogels.
Klompenpad Heuzesepad
Het Marspad gaat over in het Heuzesepad. Dit klompenpad loopt door het buitengebied van Opheusden. Het Heuzesepad heeft een lengte van 10, 11 of 14 kilometer.
De Spees
De Spees is een restant van de verlengde Grebbelinie, een verdedigingslinie tegen de dreiging vanuit Duitsland. Het buitendijkse deel van De Spees is als aardfort gerestaureerd en voorzien van een, ook ecologische vestinggracht.
Aan het eind van het onverhard pad staat monument De Wacht. Dit is een beeld van een robuuste boerenvrouw, die uitkijkt over de Rijn richting de Grebbenlinie, misschien wel in gedachten bij alle verschrikkingen, die hier tijdens de vijf jaar die de Tweede Wereldoorlog duurde, hebben plaatsgevonden. Dit beeld staat er vanaf 2013.
De Romeinse Wachttoren is een replica van een van de oude wachttorens uit de Betuwe, ooit stonden hier veel meer wachttorens. Vanuit de wachttorens werd het fort bewaakt. De replica markeert de noordgrens van het Romeinse Rijk, de limes. De Romeinen bouwden hier castellas en wachttorens van 8-9 meter hoog. Dit gebeurde in het jaar 0. De torens waren bedoeld om de grens te kunnen bewaken en om onderling contact te hebben. De naam van de wachttoren verwijst naar boerderij De Spees die hier vroeger stond. De replica van de wachttoren is op 6 mei 2016 geopend.
Bij Fort De Spees zijn vier schietopstanden te zien. Ook staat hier een kazemat.
Ik loop verder aan de onderkant van de Rijnbandijk. Hier loopt ook het klompenpad langs. Mocht het slecht weer geweest zijn, raad ik je aan over het asfalt van de dijk te lopen. Ik was blij dat ik daar niet liep, want het was druk met motoren die veel te snel over de dijk scheurden.
Op een gegeven moment loop ik wel een stukje op de weg tot aan de afslag naar het Opheusdense Veer en Restaurant ’t Veerhuis Opheusden. Bij het restaurant is het druk. Het terras zit vol, het is heerlijk weer. Ik rust op een bankje naast het restaurant uit en geniet van het uitzicht over de Nederrijn en het heen en weer varen van de pont naar de overkant richting Wageningen.
Aan de overkant van de Nederrijn grazen de konikpaarden in natuurgebied de Blauwe Kamer.
Natuurgebied Maneswaard
Naast het bankje waar ik even gerust heb, staat een hek dat toegang geeft tot natuurgebied Maneswaard. Dit natuurgebied is een uiterwaard aan de zuidkant van de Nederrijn. Door het afgraven van grind en klei voor de steenfabrieken in de buurt zijn grote waterpartijen ontstaan. In Maneswaard groeien zeldzame plantensoorten en leven er bijzondere dieren.
Herkenbaar is de pijp van de steenfabriek aan de overkant.
Ik loop over een smal graspad met de rivier aan mijn linkerhand. Het is hier schitterend.
In het veld aan de overkant woedde in de Tweede Wereldoorlog een ware veldslag van maar liefst 198 dagen. Dit was de langste veldslag van de Tweede Wereldoorlog. Aan beide zijden vielen veel slachtoffers.
Ik loop een stuk langs de rand van Nederrijn. In het water een paar zwanen en veel ganzen. Het is hier prachtig, zelfs nu de bomen nog kaal zijn. Op een gegeven moment kan ik niet verder. Een pad loopt omhoog naar de Rijnbandijk. Die loop ik een stukje terug voor een paar mooie huizen langs. Ik ben in Opheusden.
Opheusden
Opheusden ken ik niet. De plaats in de Betuwe staat bekend om zijn grootschalige boomkwekerijen. Dat is ook wel te merken in het dorp. Er rijdt veel verkeer, zoals tractoren met aanhangers vol bomen. Opheusden is een zeer kerkelijk dorp. Opheusden dateert al uit de 12e eeuw. Tijdens de Duitse aanval in mei 1940 en in het najaar van 1944 moest Opheusden worden ontruimd omdat het in de vuurlinie was komen te liggen. In de nasleep van operatie Market Garden tot aan de bevrijding in mei 1945 lag Opheusden op de scheidslijn tussen het bezette en bevrijde gebied en vonden er zware gevechten plaats.
Ik loop de Dorpstraat uit. Aan het eind van de Dorpsstraat aan mijn linkerhand staat het gemeentehuis van de gemeente Neder-Betuwe. Voor het gemeentehuis staat in de Burgemeester Lodderstraat het Monument 101st Airborne Division en de Belgische Brigade Piron. Het monument bestaat uit drie gemetselde gedenkstenen, geplaatst op een bakstenen verhoging. Op iedere steen is een grijze granieten plaquette aangebracht. Op de middelste plaat is een tegel aangebracht met in kleur het wapen van de 1e Belgische Brigade Bevrijding. Het monument herinnert aan de eenheden van de Belgische 1ste Brigade en de Amerikaanse 101st Airborne Division die tijdens de bevrijding van Opheusden en omgeving sneuvelden.
Opheusden werd op 18 april 1945 bevrijd door het 3e bataljon van de 1e Belgische Brigade Bevrijding (de brigade Piron), onder leiding van commandant kolonel Piron.
Ik loop de Burgemeester Lodderstraat uit en sla rechtsaf de Dalwagenseweg in. Aan de rechterkant ligt de algemene begraafplaats. Op deze begraafplaats staan twee Oorlogsgraven van het Gemenebest. Het zijn beide graven van onbekende slachtoffers, het ene graf ligt bij de ingang en het andere ligt rechts vooraan, in het laatste vak. Er is één graf van 23-09-1944 en één graf van 08-10-1944.
Ik loop verder de Dalwagenseweg uit. Aan het eind bevindt zich het station van Opheusden.
Met de Arrivatrein reis ik naar Arnhem Centraal Station waar ik overstap op de trein die rechtstreeks naar Schiphol rijdt.
Conclusie over etappe 2 van het Pad van de Vrijheid van Rhenen naar Opheusden
Etappe 2 van het Pad van de Vrijheid is een leuke etappe met een paar punten die de aandacht vragen:
- Brug bij Rhenen
- De Spees
- De wachter
- Slag bij Opheusden
- The Island
- Dorpsstraat
De omschrijving van deze punten lees je in de wandelgids van het Pad van de Vrijheid. Ik heb ze ook ingetekend op onderstaande kaart. Vanaf de overkant in de uiterwaarden van de Nederrijn heb je een mooi uitzicht over de Grebbeberg. Dit keer geen geglibber over de twee klompenpaden. Deze onverharde paden langs de rivier lagen er droog bij.
Mijn route
Wandelgids
In de wandelgids over het Pad van de Vrijheid staat de route beschreven. Daarnaast bevat de wandelgids heel veel achtergrondinformatie over de Tweede Wereldoorlog en de bijna honderd markante punten langs de route. Het zijn angstige, heldhaftige en soms bizarre verhalen die de periode 1940-1945 tastbaar maken. Om de route te kunnen volgen heb je de routebeschrijving uit de wandelgids nodig. De wandelingen zijn niet gemarkeerd maar met behulp van de routebeschrijving in deze wandelgids en eventueel het GPX-bestand van je gekozen wandeling die je kunt vinden op de website van het Pad van de Vrijheid kun je niet verdwalen.
Praktische informatie
Afstand van etappe 2 van het Pad van de Vrijheid
Etappe 2 van het Pad van de Vrijheid loopt van Rhenen naar Opheusden. De afstand van deze tweede etappe is 9 kilometer. De route loopt over klompenpaden, onverharde paden en in Rhenen en Opheusden over asfaltwegen.
Bereikbaarheid van etappe 2 van het Pad van de Vrijheid
Ik reis vanaf Schiphol met de trein naar Rhenen met een overstap op Utrecht Centraal Station. Vanuit Opheusden neem ik de trein van Arriva naar Arnhem Centraal Station waar ik de rechtstreekse trein naar Schiphol neem. Vanaf Schiphol neem ik de bus naar mijn woonplaats.
Let bij het overstappen van de trein van Arriva naar de NS trein in Arnhem er op dat je bij Arriva moet uitchecken en in moet checken bij de NS. De palen staan op de perrons.
Horeca onderweg
Onderweg kom ik langs verschillende horecagelegenheden. Een leuke plek voor een pauze is Restaurant ’t Veerhuis Opheusden, Veerweg 1, 4043 JV Opheusden.
In Opheusden zijn veel horecagelegenheden.
Overnachten onderweg
Pad van de Vrijheid : overzicht etappes
Het Pad van de Vrijheid is een mooie wandelroute van ongeveer 155 kilometer rondom Wageningen. Het Pad van de Vrijheid telt 13 etappes. Je loopt over de beboste hellingen van de Utrechtse Heuvelrug en de Veluwe, en door de afwisselende landschappen van de Betuwe en de Gelderse Vallei.
Deze indrukwekkende wandelroute biedt jou de mogelijkheid om al wandelend, vrijheid te herdenken, te beseffen en te beleven. In 2025 vieren we 80 jaar bevrijding, iets wat niet vanzelfsprekend is.
In de wandelgids staat heel veel aan achtergrondinformatie over de Tweede Wereldoorlog en bijna honderd markante punten langs de route die de angstige, heldhaftige en soms bizarre verhalen die de periode 1940-1945 tastbaar maken.
De volledige route van het Pad van de Vrijheid staat op de website van Pad van de Vrijheid. Ik volg het Pad van de Vrijheid van de wandelgids en vooral ook via de GPS op mijn telefoon. Er zijn GEEN markeringen onderweg. Er is per etappe een podcast gemaakt. Deze kun je vinden op de website van Pad van de Vrijheid.
Heb jij wel eens een etappe van het Pad van de Vrijheid gelopen? Wat vond je er van? Heb je een andere aanbeveling voor een lange-afstandswandeling?
Meer lezen
