Museumtip #54 : Museum De Lakenhal – Leiden

De kiem voor Museum De Lakenhal wordt al in de 16e eeuw gelegd. Er was angst voor een Beeldenstorm waardoor een aantal altaarstukken uit de Leidse Pieterskerk en het klooster Mariënpoel gehaald werden. Na het Leidens Ontzet op 3 oktober 1574 werden belangrijke historische objecten overgebracht naar het Leidse stadhuis. Dit was het begin van de stadscollectie over de geschiedenis van Leiden.

Op 8 augustus 1641 wordt de Laecken-Halle na meer dan 2 jaar bouwen officieel geopend. Het is dan een keurhal voor wollen stof. De textielindustrie raakt in de loop van de 19e eeuw in verval. De Laecken-Halle verliest in 1820 haar functie als keurhal voor lakense stoffen. Het gebouw wordt in 1868 een bewaarplaats of museum van voorwerpen van oudheidkundige of andere kunstwaarde, de start van Museum De Lakenhal als stadsmuseum van Leiden.

In 1869 begint men met de verbouwing tot stedelijk museum. Het trappenhuis wordt toegevoegd en de tweede etage wordt verbouwd tot tentoonstellingsruimte. In 1872 vindt de verhuizing van de stadscollectie van het stadhuis naar de Lakenhal plaats. Het museum gaat eenmalig open op 3 oktober 1872 (Leidens ontzet) en dat is een groot succes met meer dan 4.000 bezoekers.

Tussen 1872 en 1874 worden andere vertrekken van de Lakenhal, zoals de Gouverneurskamer, de Stempelkamer, de Werkmeesterskamer en de Grote en Kleine Pers bij het museum gevoegd. Op 1 mei 1874 wordt De Lakenhal geopend als museum van ‘voorwerpen van oudheid- en geschiedkundige waarde’. 

Museum De Lakenhal blijft uitbreiden met o.a. de Harteveltzaal (hier staan nu de drieluiken). In 1918 wordt het museum bijna twee keer zo groot. Deze verbouwing is bekostigd door een grote schenking.

In 1940 worden de kostbaarste stukken in de kelder van het museum ondergebracht. Later worden de kostbaarste stukken overgebracht naar bomvrije rijksschuilkelders in de Amsterdamse Waterleidingduinen bij Zandvoort en naar een opslagplaats bij Maastricht. Op 10-11 december 1944 wordt Leiden gebombardeerd. Het Museum wordt ontruimd. Museum De Lakenhal is één van de eerste musea in Nederland die in 1945 weer open gaat.

Tussen 2016 en 2019 is Museum De Lakenhal gesloten. Het museum wordt grondig gerestaureerd en uitgebreid met o.a. een overdekt binnenplein (dit was de vroegere Achterplaats waar vroeger de textielarbeiders moesten wachten tot hun stoffen waren gekeurd) en aan de achterkant worden de Van Steijn-zalen gebouwd. Het museum kreeg 2,5 duizend vierkante meter extra ruimte voor tentoonstellingen, logistiek, opslag, werkplaatsen, kantoren, museumcafé en een museumbibliotheek en 450 vierkante meter tentoonstellingsruimte. 

Er zijn 3 etages: 0, 1 en 2.