Ik heb een wandeling in Leiden uitgestippeld vanaf het Centraal Station. Ga je mee op ontdekkingstocht in de schitterende Sleutelstad Leiden.
Vanaf het Centraal Station loop ik in de richting van de Stationsweg. Onderweg breng ik een bezoek aan het VVV-kantoor waar ik een plattegrond van de stad meeneem. Altijd handig als ik letterlijk de weg kwijt ben in deze stad.
Als je het VVV-kantoor uitloopt en je loopt in de richting van de brug zie je aan de linkerkant een camera op statief, Kiek. De benaming komt van de fotograaf Leidse fotograaf Israël David Kiek die aan de Rijnsburgersingel zijn atelier had. Met het draaien aan de rechterknop zie je door de viewer een paar replica’s van zijn foto’s, kiekjes.
Molenmuseum De Valk
Aan het eind van het Kiekpad staat Molenmuseum De Valk. Met je museumkaart is dit museum gratis te bezoeken. Deze stellingmolen heeft zeven verdiepingen en is 29 meter hoog. Zes van de zeven verdiepingen zijn toegankelijk. Molen De Valk is nog steeds in gebruik. Binnen de ronde muren van de molen vind je meer dan driehonderd jaar aan molengeschiedenis. Geniet vanaf de stelling, die zich op 14 meter hoogte op de 4e etage bevindt, van een fantastisch uitzicht over de oude binnenstad van Leiden. De wieken van de molen draaien regelmatig.

Lees meer: Museumtip #4 : Molenmuseum De Valk in Leiden
Het vervolg van mijn wandeling langs een hofje en kerken
Ik loop door tot de Beestenmarkt en sla linksaf de Oude Singel op. Aan de linkerkant bevindt zich het Museum De Lakenhal. Tijdens mijn wandeling is het museum helaas gesloten. Het is het Stedelijk Museum van Leiden. De getoonde voorwerpen hebben betrekking op de geschiedenis van de stad Leiden of het zijn voorwerpen die gerelateerd zijn aan Leiden, zoals schilderijen die geschilderd zijn door Leidse schilders.
Aan de overkant, aan de Oude Vest, kun je, als je van hofjes houdt, het Coninckshof te bezoeken. Dit hofje werd in 1773 gesticht door Cecilia Coninck. In totaal telt dit hofje elf woningen. Bezienswaardig in het hofje zijn het poortgebouw met zandstenen poortomlijsting met de naamsteen en het jaartal 1773, de hardstenen pomp en de bakstenen gevel met kroonlijst.

De wandeling gaat langs de Oude Singel of Oude Vest tot aan de Lange Mare. Hier sla ik rechtsaf en loop door tot aan de Hartebrugkerk. Onderweg loop je voorbij aan de Marekerk.
Een andere route is om de eerste brug na Museum De Lakenhal over te steken en via de Leidse Schouwburg en Museum Boerhave naar de Hartebrugkerk te lopen. Museum Boerhaave wordt ook wel Rijksmuseum voor de Geschiedenis van de Natuurwetenschappen en de Geneeskunde genoemd. Het museum is gevestigd in het voormalige Caeciliagasthuis, het oudste academische ziekenhuis van Noord-Europa. Hier bevindt zich ruim vierhonderd jaar Nederlandse wetenschapsgeschiedenis. Ook dit museum was tijdens mijn bezoek gesloten.
De Hartebrugkerk is ook bekend als Coeliekerk, naar de Latijnse spreuk boven de ingang, Hic Domus Dei est et Porta Coeli : Dit is het huis van God en de poort naar de hemel. Ik breng een bezoek aan deze kerk.

Vanuit de Hartebrugkerk vervolg ik mijn route via de Stille Mare over de brug naar de Aalmarkt en de Vismarkt. Schuin achter het stadhuis van Leiden zie je de Koornbrug. Een brug die je niet kunt missen. De Koornbrug loopt over de Nieuwe Rijn. Het is de oudste overdekte brug van Nederland. Hier werd vroeger koren verhandeld.

De Burcht in Leiden
Vanaf de Koornbrug loop ik via de Burgsteeg naar de Burcht van Leiden. De burcht uit de 13e eeuw is één van de oudste nog bestaande voorbeelden van een middeleeuwse burcht in Nederland. De burcht staat op de plek waar twee armen van de Rijn samenvloeien. Het ronde bouwwerk heeft een doorsnee van meer dan 35 meter en staat op een kunstmatige heuvel. Bovenop de Burcht heb je een fantastisch uitzicht over Leiden. De toegang is gratis.

Lees meer: Burcht in Leiden
Bekijk ook: Foto’s van de Burcht in Leiden
Omgeving van de Hooglandse Kerk
De Hooglandse Kerk kun je als je bent uitgekeken bij de Burcht via de Nieuwstraat bereiken. De kerk was tijdens mijn wandeling gesloten.
Om de hoek van deze kerk bevindt zich, aan de Beschuitsteeg, het Leiden American Pilgrim Museum. Ook dit museum was gesloten toen ik hierlangs liep. Het museum is alleen op donderdag, vrijdag en zaterdag is van 13.00 tot 17.00 uur geopend. Het museum gewijd aan de Pilgrim Fathers. Dit waren Engelse puriteinse vluchtelingen, die vanaf 1620 tot 1632 in Leiden woonden. In het museum is een woning uit de tijd van de Pilgrims gereconstrueerd om te laten zien hoe de Pilgrims in werkelijkheid leefden.
Aan de Breestraat staat het Leidse stadhuis. Een gebouw met een oude renaissancegevel uit 1600. Deze gevel is het enige deel van het oude stadhuis dat een verwoestende brand van 1929 overleefde.
Pieterskerk
Via de winkelstraat loop ik door naar de Pieterskerk. De Pieterskerk is in de 12e eeuw gebouwd. De ingang van de Pieterskerk is via het café. Na het betalen van de entree van € 4,– loop ik de kerk binnen. Aan de patroonheilige, Sint-Pieter, tot wie Jezus zegt: ‘Ik zal u de sleutels geven van het Koninkrijk der hemelen’ heeft Leiden haar stadswapen en de bijnaam de Sleutelstad te danken. De kerk wordt in uitzonderlijke gevallen nog als kerk gebruikt maar via een particuliere stichting is de kerk voor evenementen te huur. De kerk is de moeite van een bezoek waard. In de Pieterskerk liggen een aantal beroemde personen begraven, zoals schilder Jan Steen, hoogleraar aan de medische faculteit aan de Leidse Universiteit Hermanus Boerhaave en de leider van de Pilgrim Fathers, John Robinson.

Lees meer: Pieterskerk in Leiden
Bekijk ook: Foto’s van de Pieterskerk in Leiden
Rondom de Pieterskerk
Het Pieter Gerritz. van der Speckhof heeft zijn ingang is vlakbij de Pieterskerk. Dit hofje is een hofje met 4 huizen. Het hofje is in 1645 gesticht door Pieter Gerritsz. van der Speck. Hij was rentmeester van de kerken en timmerman. In Leiden bezat hij veel huizen. Hij bouwde zijn eigen hofje omdat hij zag hoe slecht de woonomstandigheden voor arme bejaarden waren. Bezienswaardig zijn de tuinmuur, de toegangspoort en de buitenkant van de woningen.

Als ik Pieter Gerritz. van der Speckhofje heb bezocht loop ik naar het Gravensteen. Dit is een monument uit de Middeleeuwen met dikke stenen muren en vierkante toren. Het pleintje wordt het ‘Schoonverdriet’ of het ‘Groene Zoodje’ genoemd. Hier vonden vroeger de terechtstellingen plaats. Het Gravensteen dateert uit het begin van de 13e eeuw. Het is het oudste stenen gebouw in de stad. Het Gravensteen is volledig uit steen gebouwd.
De Rapenburg met de Hortus Botanicus en het Japanmuseum SieboldHuis
Via de Kloksteeg vervolg ik mijn naar de Rapenburg. Aan de Rapenburg is o.a. de Hortus Botanicus, het Japanmuseum SieboldHuis en het Rijksmuseum van Oudheden gevestigd. Het Rijksmuseum van Oudheden heb ik tijdens deze wandeling niet bezocht.
Je kunt met je museumkaart de Hortus Botanicus bezoeken. De Hortus Botanicus is de oudste botanische tuin van Nederland. De Hortus Botanicus dateert uit 1590. De tuin is onderdeel van de universiteit Leiden. De tuin heeft een wetenschappelijke functie. Hier zijn verschillende kassen, zoals de Wintertuin, de Hoge kas en de Victoriakas, en de tuinen, waaronder de Chinese Tuin, de Von Siebold Gedenktuin en de Rozentuin, te bezoeken.

Lees meer: Hortus Botanucus Leiden
Bekijk ook: Foto’s van de Hortus Botanicus Leiden
Ook het Japanmuseum SieboldHuis is gevestigd aan de Rapenburg. Dit museum met Japanse kunstvoorwerpen viel mij een beetje tegen, omdat op het moment dat ik hier was, alleen de benedenverdieping te bezoeken was. Er was op dat moment (helaas) geen tijdelijke tentoonstelling. Het Japanmuseum SieboldHuis laat het mooiste uit het oude en nieuwe Japan zien, zoals prenten, lakwerk, keramiek, landkaarten, fossielen, herbaria, geprepareerde dieren, munten, kleding en vele andere voorwerpen zijn. Deze voorwerpen zijn tussen 1823 en 1829 door Philipp Von Siebold verzameld. Het museum is gratis te bezoeken voor museumkaarthouders.

Lees meer: Japanmuseum Sieboldhuis in Leiden
Bekijk ook: Foto’s van het Japanmuseum Sieboldhuis in Leiden
Het vervolg van mijn wandeling door stadspoorten naar een paar hofjes en een ontmoeting met Rembrandt
Achter de Rapenburg ligt de Doelengracht en de Doelensteeg. Halverwege de Doelensteeg bevindt zich de ingang van het Hofje van Eva van Hoogeveen, een hofje gesticht in 1652. Op het middenterrein werden in 1654 en 1655 twee rijen van zes huisjes gebouwd. De poort aan de Doelensteeg werd in 1659 gebouwd. De witte bovenlijst boven de ramen en deuren is opvallend. Deze worden door een rij pilasters van geel baksteen gedragen.

Via de Doelenpoort, een poort uit de 17e eeuw, loop ik naar het Pieter Loridanshofje aan de Oude Varkenmarkt. Dit hofje is gebouwd op het achtererf van de vroegere herberg De Vergulde Wagen. Het hofje werd in 1656 gesticht door Pierre Loridan, die tijdens de Tachtigjarige Oorlog voor de Spaanse Inquisitie uit de Zuidelijke Nederlanden vluchtte en hier in Leiden kwam te wonen. Tijdens de pestepidemie verloor hij zijn hele familie. Hij besloot, als bijdrage van goed werk, een hofje te stichten, het Pieter Loridanshofje.

Lees meer: Een hofjeswandeling langs de 35 hofjes in Leiden
Bekijk ook: Foto’s van de hofjes in Leiden
Dit deel van Leiden, achter de Rapenburg is een fotogenieke plek met zijn mooie grachten en huizen.
Achter de Oude Varkenmarkt loopt de Rembrandstraat. Aan het einde hiervan zie je de Rembrandtplaats met aan de overkant is het geboortehuis van Rembrandt. Er is alleen nog een plaquette te zien, het oorspronkelijke huis staat er niet meer. De wereldberoemde schilder Rembrandt van Rijn is hier in Leiden geboren, om precies te zijn in de Weddesteeg in het jaar 1606/1607. Op de Rembrandtplaats staat nu een standbeeld van de jonge Rembrandt. De beroemde schilder woonde tot zijn 26e in Leiden en leerde hier het schildersvak. 2019 is uitgeroepen tot het Rembrandtjaar.
Via de hele steile Rembrandtbrug (let eens op hoe steil deze brug is en hoe sommige fietsers hier moeite mee hebben) over het Galgewater loop ik naar een andere molen in Leiden, Molen De Put, deze is helaas niet bezichtigen. Het is wel een fotogeniek plekje zo in centrum van Leiden met al het water er omheen. De molen is een replica van een houten korenmolen uit 1619.

Aan het Kort Galgewater, direct vanaf de Rembrandtbrug rechtsaf, is aan de linkerkant de Stadstimmerwerf gevestigd.

Ik loop terug naar de Rembrandtbrug en loop door naar de Morspoort, een poort uit de 17e eeuw. Loop ook eens onder de poort door en bekijk de poort van de andere kant. Het is een schitterende poort. De poort heeft een achtkantige koepel. De poort en bijbehorende brug achter de poort zijn een rijksmonument.

Museum Volkenkunde
Vanaf de Morspoort is het een paar minuten lopen naar Museum Volkenkunde. Met je museumkaart is ook dit museum gratis te bezoeken. In acht zalen zijn in totaal 4.000 unieke voorwerpen te zien. Deze voorwerpen zijn onderverdeeld in acht cultuurgebieden: Afrika, Azië, China, Indonesië, Japan & Korea, Midden- en Zuid-Amerika, Oceanië en Noord-Amerika en de Poolgebieden. Naast de vaste tentoonstelling worden er tijdelijke tentoonstellingen gehouden.

Lees meer: Museum Volkenkunde in Leiden
Bekijk ook: Foto’s van Museum Volkenkunde in Leiden
Nog een paar hofjes
Voorbij Museum Volkenkunde loop ik naar de Steenstraat waar ik het Sint Salvatorhofje bezoek. Het Sint Salvatorhofje is in 1625 bij testament gesticht door priester Paulus Claesz. de Goede. Deze priester stamde uit een rijk geslacht uit Leiden. Zijn familie wilde niet met de Hervorming mee. De familie bleef streng katholiek. Op het terrein werd een complex van twaalf huisjes gebouwd.

Vanuit de Steenstraat loop ik via het Jan de Laterehofje aan de Tweede Binnenvestgracht terug naar het Centraal Station van Leiden. Het Jan de Laterehofje dankt zijn naam aan de uit Vlaanderen afkomstige mutsenmaker Jan de Latere. Hij had toen hij zijn testament opstelde, niet voor ogen hier een hofje te stichten. Hij bepaalde dat na zijn overlijden zijn bezit moest worden verdeeld onder oude en arme stadsgenoten.
Dit is het eind van mijn lange wandeling met veel bezienswaardigheden door Leiden.
Ik reis vanaf het Centraal Station Leiden met de trein terug naar mijn woonplaats.

Wil je meer weten over Leiden, kijk dan op mijn andere website.
Ben jij wel eens in Leiden geweest? Heb je nog tips van bezienswaardigheden die ik in Leiden absoluut moet bezoeken?
Meer lezen
Tips voor je reis naar Leiden










4 gedachten over “Een wandeling in Leiden”
Leuk, ik woon in Leiden! 🙂 Een wandeling rond de stad over de singels is ook heel leuk om te doen, misschien een tip voor de volgende keer 🙂
Hallo Martijn,
Ik kom af en toe in Leiden. Ik zal het onthouden en op mijn (lange) bucketlist Nederland plaatsen.
Leiden staat al heel lang op mijn lijstje, maar het is er nog nooit van gekomen. Mede door de afstand waardoor een dagje Leiden eigenlijk net te ver is. Die hofjes spreken mij ook enorm aan hoor, laatst net een wandeling langs diverse hofjes gemaakt in Groningen, blijft gewoon mooi om te zien, zo’n oase van rust midden in een drukke stad.
Hallo Wanda,
Ik ben ook gek op hofjes. Leiden heeft net als Groningen, Haarlem en Amsterdam veel hofjes. In Leiden heb ik er nu verschillende bezocht. Afgelopen week nog een hofje in Groningen bezocht. Ik vind ze geweldig. Net wat jij zegt, een oase van rust in een drukke binnenstad. Je moet echt een keer naar Leiden, is een hele mooie stad.