Bijzondere bergwandeling in de Haarlemmermeer (en Haarlem)

Deze wandeling gaat langs het Fort bij de Liebrug en over een kerkpad door het Noord-Hollandse polderlandschap naar de RK Sint-Jacobus de Meerderekerk uit 1837 en daarbij een ‘paardenstraat’ in Haarlemmerliede. Na een voetpad langs de Binnen Liede loop ik een rondje om Fort bij Penningsveer. Daarna loop ik door de buurtschap Penningsveer en langs molen De Veer. Dan volgt recreatiegebied Spaarnwoude met de voormalige vuilstort Schoteroog langs de Mooie Nel. Ik loop langs de waterzuiveringsinstallatie richting molen De Veer en via de Veerplas en een voetpad langs de Binnen Liede terug naar Station Haarlem Spaarnwoude. Dit is een van de wandelingen die een paar jaar geleden in een wandelgids van Uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig zou verschijnen, maar deze wandelgids is volgens mij nog altijd niet verschenen.

Voor ik deze wandeling maak, heb ik het GPX bestand van deze bijzondere bergwandeling gedownload via de app GPX-Viewer op mijn telefoon. Dit omdat de route niet gemarkeerd is. De routebeschrijving heb ik gedownload van Wandelzoekpagina.

Ik reis vanuit mijn woonplaats met de bus af naar Station Haarlem Spaarnwoude.

Station Haarlem Spaarnwoude

Als ik aankom bij Station Haarlem Spaarnwoude is het zoeken waar ik heen moet lopen. Ik ben nog nooit op dit station geweest. Ik weet wel dat ik aan de andere kant van de snelweg N200 en het spoor moet zijn. Er een een loopbrug met trappen en er zijn liften die naar de sporen en de overkant leiden.

Eenmaal aan de andere kant begin ik met mijn wandeling. Het eerste deel is achter de Ikea en langs het spoor over een fietspad onder een viaduct door. Af en toe komt er een trein langs. De natuur aan de linkerkant is schitterend. Ik hoor overal vogels zingen, maar ik zie ze bijna niet.

Na een lange houten brug over de Binnen Liede sla ik linksaf. Vanaf de brug heb ik een mooi zicht op natuurgebied De Liede. Toevallig lees ik ’s avonds een bericht van Landschap Noord-Holland dat met name aan de andere kant van het spoor lepelaars nestelen.

Als je naar rechts afslaat en het spoor oversteekt, kom je uit bij horecagelegenheid De Zoete Inval.

Fort bij de Liebrug

Direct links ligt Fort bij de Liebrug. Dit fort maakte deel uit van de tussen 1880 en 1920 aangelegde Stelling van Amsterdam. Fort bij de Liebrug is tussen 1897-1907 gebouwd. De genieloods is nog aanwezig maar de fortwachterswoning is gesloopt. Fort bij de Liebrug diende als verdediging van de spoorweg en de trekvaart en de straatweg Amsterdam-Haarlem. Nu zijn er een zadelmaker en twee wijnimporteurs gevestigd. Ik maak een rondje voor het fort en vervolg mijn weg. Ik moet onderweg aan de Liedeweg een raar rondje lopen waarom geen idee, je kunt hier gewoon rechtdoor lopen want er is niets te zien.

Weilanden tussen Fort bij de Liebrug en Haarlemmerliede

Ik sla af naar een fietspad aan de rechterkant. Het uitzicht is weids maar wordt verstoord door het vele vliegverkeer dat vanaf de Polderbaan vanaf Schiphol vertrekt. Ik loop via de Molenweteringpad naar de kruising en sla hier linksaf. Ik hoor weer overal vogels zingen maar zie ze amper. Af en toe een rietzanger op een rietstengel. Een eindje verderop zit een kieviet in het weiland.

Aan het eind van dit fietspad kom ik uit bij een bruggetje en daar begin ik te twijfelen, want volgens de routebeschrijving moet ik hier het houten bruggetje over met een klaphek en daarachter ligt een weiland vol koeien. De route volgt hier een graspad. Een eindje rechtdoor lopen en daar de doorgaande weg volgen is een optie maar dan kom ik niet in Haarlemmerliede uit maar voorbij Haarlemmerliede. Ik besluit toch maar via het voormalige kerkpad naar Haarlemmerliede te lopen.

De koeien kijk mij nieuwsgierig aan maar doen gelukkig niets. Ik loop zo snel mogelijk naar bruggetje 827, niets niet graspad volgen, diagonaal en zo snel mogelijk door het weiland naar het bruggetje voordat de koeien iets te dichtbij komen. Eenmaal voorbij bruggetje 827 heb ik geen last meer van koeien en andere beesten.

Er volgen nog een paar genummerde bruggetjes. Soms hoef ik niet over een bruggetje die er verwaarloosd bij liggen, maar is er en ander pad. Aan het eind is het land, dat deels een vergrast klinkerpad is schrikdraad gespannen. Gelukkig kan ik deze losmaken en weer vast maken.

Aan het eind van het klinkerpad kom ik uit in Haarlemmerliede. Via een klaphek en daarachter een trap kom ik uit op een asfaltweg. Hier sla ik rechtsaf.

Haarlemmerliede

Ik sta midden in Haarlemmerliede. Haarlemmerliede ligt ten oosten van Haarlem. Haarlemmerliede valt sinds 1 januari 2019 onder de gemeente Haarlemmermeer. Vroeger was het een gemeente met het dorp Spaarnwoude. Haarlemmerliede dankt de naam aan De Liede, een riviertje dat vroeger het Haarlemmermeer verbond met het Spaarne ten zuiden van Spaarndam. Na de droogmaking van het Haarlemmermeer is de Liede een zijarm geworden van de Ringvaart. Snelweg A200 scheidt de Liede in Binnen Liede en Buiten Liede. Haarlemmerliede heeft ruim 300 inwoners. De buurtschap Penningsveer valt hier ook onder.

Aan de rechterkant staat de Rooms Katholiek Sint Jacobus de Meerderekerk. Dit is een Waterstaatskerk in neoclassicistische stijl. De kerk is in 1837 ontworpen door Waterstaatsopzichter H.H. Dansdorp. Eind 19e eeuw is de kerk verlengd en is de toren toegevoegd. Achter de kerk is de begraafplaats.

Ik loop langs de kerk. Links is de paardenstraat, waar paarden van de kerkgangers vastgebonden konden worden. Er hangt een interessant informatiebord aan de muur. De ringen voor het vastbinden van de paarden zijn nog te zien. Rechts is de pastorie.

Links na de Franciscusschool gaat de route door het klaphek naast het metalen hek en over het voetpad langs de Binnen Liede. Mocht je hier om wat voor reden niet willen lopen dan kun je rechtdoor lopen want bij het parkeerterrein kom je weer op de route uit. Ik loop wel via het klaphek. Veel is hier niet te zien. Er zit een groep ganzen die merendeels het water van de Binnen Liede in sprinten. Een deel blijft in het gras liggen. Aan het eind loop ik door een klaphek het parkeerterrein op en sla linksaf het grindpad op.

Fort bij Penningsveer

Tegenover de Kerkweg ligt aan de linkerkant de ingang van het Fort bij Penningsveer, een fort dat ook een onderdeel is van de Stelling van Amsterdam. Dit fort is gebouwd tussen 1895 en 1901. Na de Tweede Wereldoorlog is het fort enige tijd in gebruik geweest als interneringskamp voor collaborateurs. Tussen 1950 en 1980 gebruikte het ministerie van Defensie het als opslagplaats voor springstoffen en munitie. Het fort is in gebruik als groepsaccommodatie en er zijn een paar bedrijven gevestigd. Het is niet vrij toegankelijk, maar ondanks de bordjes ‘Verboden toegang’ mag je wel een rondje om het fort lopen. Mijn werd geen strobreed in de weggelegd tijdens mijn rondje op het fort. Aan de achterkant is niets te zien.

Buurtschap Penningsveer en Molen De Veer

Ik loop verder en kom via een drukke en smalle weg uit in het buurtschap Penningsveer. Het buurtschap is genoemd naar het middeleeuwse veer over de Liede. In 1521 kwam er een vaste verbinding. Het buurschap heeft een jachthaven waarvandaan de boten de Mooie Nel, het IJ en het Spaarne op kunnen varen.

Aan de andere kant van het buurschap staat Molen De Veer. Helaas is de molen gesloten. De molen is een grondzeiler, windmolen die vanaf de grond kan worden bediend. Sinds in 1701 staat er op deze plek een molen. Deze molen is in 2001 gebouw nadat de vorige molen in 1998 afbrandde. De Veer is eigendom van Recreatieschap Spaarnwoude en is van april tot oktober op zondagen te bezoeken.

Bij de molen steek ik de parkeerplaats over en begin aan mijn wandeling langs de Mooie Nel en over voormalige vuilstort Schoteroog.

Langs de Mooie Nel en over voormalige vuilstort Schoteroog

Het eerste deel gaat onverhard langs de oevers van de Mooie Nel. Het meer Mooie Nel is een verbreding van de Binnen Liede op de plek waar de Mooie Nel uitmondt in het Spaarne. Het meer heeft een oppervlakte van bijna drie vierkante kilometer. De bodem is aan de kant modderig en het water is daar ongeveer 80 centimeter diep. Vandaar loopt de bodem langzaam af tot ongeveer 1,8 meter met als diepste punt 3,5 meter. Ik heb vanaf het wandelpad een mooi zicht op het water. Ik loop om het waterzuiveringsinstallatie Waarderpolder heen.

Ik kom uit op Schoteroog, de vroegere gemeentelijke vuilstortplaats van Haarlem. Het is niet voor het eerst dat ik op een voormalige stortplaats staat want tijdens een etappe van het Westerborkpad stond ik boven op Col du VAM in Drenthe. De vuilstortplaats Schoteroog werd na sanering in 2003-2004 een natuur- en recreatiegebied. De vuilstortplaats Schoteroog was tussen 1972 en 1998 in gebruik. Het recreatiegebied maakt onderdeel uit van Spaarnwoude Park. Het gebied bevat fiets-, wandel-, en ruiterpaden. Naast de vuilstort werden vier 40-meter hoge windmolens gebouwd. Deze zijn in 2014 uitgeschakeld maar staan er nog altijd. Vanaf de bult heb ik een prachtig uitzicht op de Mooie Nel. Het is, ondanks het mooie weer, niet druk in dit gebied. Ik loop helemaal door tot aan de parkeerplaats voorbij Paviljoen Loef. Het is goed zoeken welk pad ik moet nemen om de routebeschrijving te volgen. Het is hier heerlijk wandelen en ik geniet van de mooie uitzichten en het heerlijke weer.

Na mijn ronde over de voormalige vuilstort loop ik na de vierde windmolen de trap af, het natuurgebied uit, jammer want ik was liever door het natuurgebied naar de molen gelopen in plaats van over industrieterrein Waardepolder.

Bij een fietspad naar links, sla ik linksaf en loop het natuurgebied weer in. Ik neem een onverhard pad en loop tussen het fluitekruid, dat net als koolzaad en de boterbloemen volop in bloei staat, naar het pad richting Molen de De Veer.

Ik steek de parkeerplaats over en kom uit bij de Veerplas.

Veerplas

Ik loop via een bospad tot aan de parkeerplaats bij Molen De Veer naar recreatieplas de Veerplas.

Ook dit recreatiegebied maakt deel uit van Recreatiegebied Spaarnwoude. De Veerplas is ongeveer 450 meter breed van noord naar zuid en 400 meter breed van west naar oost. Het meer is in 1994 aangelegd. Het zandstrand heeft een lengte van 300 meter. Hier kun je zwemmen in het water. Er zijn ligweides met een toilet- en douchevoorziening en horecagelegenheid Het Veerkwartier.

Ik loop langs het water, naar mijn gevoel terug naar waar ik vandaan kwam. Via een mooie stukje natuur kom ik uit op de verharde Veerpolder.

Terug naar Station Haarlem Spaarnwoude

Ik loop via de Veerpolder langs de oevers van de Veerplas met veel natuurschoon terug naar het pad waar ik eerder op de dag mijn wandeling begon. Je kunt onderweg bij de scherpe bocht nog een graspad nemen maar dat heb ik niet gedaan.

Ik kom net voor de lange houten brug over de Binnen Liede uit. Ik sla rechtsaf en met het spoor en de snelweg aan mijn linkerhand en de mooie natuur rechts loop ik langs het spoor over het fietspad terug naar de Ikea en Station Haarlem Spaarnwoude.

Na een stop bij de Ikea om iets te drinken loop ik bij Station Haarlem Spaarnwoude weer te zoeken waar de bushalte terug naar Haarlem staat. Met de bus reis ik terug naar huis.

Mijn route

Praktische informatie

Afstand van de bijzondere bergwandeling in de Haarlemmermeer (en Haarlem)

Deze bijzondere bergwandeling in de Haarlemmermeer heeft een lengte van 14 kilometer. 45% van deze wandelroute gaat via onverharde paden.

Bereikbaarheid van de bijzondere bergwandeling in de Haarlemmermeer (en Haarlem)

Het beginpunt is Station Haarlem Spaarnwoude.

Trein

Het station ligt aan de spoorlijn Haarlem-Amsterdam, de oudste spoorverbinding van Nederland. De treinen gaan naar Zandvoort, Hoorn en Amsterdam.

Bus
Vanaf Station Haarlem Spaarnwoude rijden buslijnen 2 en 80. Lijn 80 begint in Zandvoort en gaat via Haarlem Centrum naar Station Haarlem Spaarnwoude en verder naar de Elandsgracht in Amsterdam. Buslijn 2 heeft als begin-/eindpunt Station Haarlem Spaarnwoude en rijdt vandaar via Haarlem Station naar Delftplein/Spaarne Gasthuis. Kijk voor meer informatie op 9292.nl

Auto
Er zijn onderweg verschillende plekken waar je je auto kunt parkeren, zoals bij P&R Haarlem Spaarnwoude waar je gratis kunt parkeren of bij Hotel-restaurant De Zoete Inval. Andere mogelijkheden onderweg zijn parkeerplaats aan de Oudeweg bij molen De Veer, Parkeerterrein aan de Mooie Nelweg of op Parkeerterrein in de Waardepolder.