Lange afstandswandelingen in de provincie Noord-Holland

Westerborkpad

Naam: Westerborkpad / LAW 15

Aantal etappes: 29 etappes en een inleidende etappe

Route: Amsterdam Centraal Station – Kamp Westerbork

Provincies: Noord-Holland, Utrecht, Gelderland, Overijssel, Drenthe

Kilometers: 342 kilometer

Uitleg:
De inleidende etappe van het Westerborkpad loopt vanaf het Centraal Station van Amsterdam naar de Hollandsche Schouwburg. Daar start het officiële deel van het Westerborkpad. Het eindpunt van dit lange-afstand-pad is Kamp Westerbork. Het Westerborkpad is een wandel- en bezinningsroute. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de Hollandsche Schouwburg, het startpunt van deze wandeling, een verzamelplaats voor Joden in Amsterdam. Het Westerborkpad gaat langs de spoorlijn Amsterdam-Hooghalen. Het spoor waarover duizenden Joden hun vernietiging tegemoet gingen. Op de wit-rode markering van het Westerborkpad is een stukje prikkeldraad getekend. De route is slechts in één richting gemarkeerd. Dit is in tegenstelling met de andere lange-afstand-wandelpaden in Nederland. De gedachte er achter is dat de mensen die in de oorlog naar Westerbork vervoerd werden, ook maar in één richting gingen. De wandeling leidt langs sporen van de Jodenvervolging zoals monumenten, voormalige verzamelplaatsen, woningen waar onderduikers werden verborgen, locaties van Joodse werkkampen en andere herinneringen in het landschap. Het Westerborkpad is een unieke lange afstandswandeling in het spoor van de Jodenvervolging. Ik loop op het moment het Westerborkpad. Over deze etappes zijn blogs verschenen die je hier kunt lezen.

Routebeschrijving en GPX-bestand: Westerborkpad

Wandelgids:

Pionierspad

Naam: Pionierspad / LAW 1-2

Aantal etappes: 11 etappes

Route: Steenwijk – Muiden

Provincies: Overijssel, Flevoland en Noord-Holland

Kilometers: 200 kilometer

Uitleg:
Deze wandelroute van 200 kilometer loopt dwars door Flevoland. Je loopt het Pionierspad van Steenwijk, via Lelystad, Zeewolde, Almere naar Muiden en eindigt bij het Muiderslot. Je wandelt over de bodem van de Zuiderzee.
Het Pionierspad gaat door bossen en moerassen, laagland, over onverharde paadjes langs akkers, sloten en grasdijken langs natuurgebied de Oostvaardersplassen. Deze wandeling is gebaseerd op de jonge geschiedenis van de polders en van de mensen die het land in gebruik namen.
Het Pionierspad is het tweede deel van de LAW 1, de wandelroute van Lauwersoog naar Bergen op Zoom. De LAW 1 bestaat uit drie delen.

Routebeschrijving en GPX-bestand: Pionierspad

Wandelgids:

Floris V-pad

Naam: Floris V-pad / LAW 1-3

Aantal etappes: 13 etappes

Route: De Dam in Amsterdam – Bergen op Zoom

Provincies: Noord-Holland, Utrecht, Zuid-Holland, Noord-Brabant

Kilometers: 245 kilometer

Uitleg:
Het Floris V-pad is een lange afstand wandelpad van Amsterdam naar Bergen op Zoom. Dit wandelpad is vernoemd naar Floris, graaf van Holland en Zeeland. Het Floris V-pad leidt dwars door een oer-Hollands landschap over onverharde dijken en paden, vaak apart opengesteld voor wandelaars. Deze route begint op de Dam in Amsterdam, via Diemen en de vestingsteden Weesp en Muiden (met het Muiderslot waar Floris V is ontvoerd en vermoord), langs de Hollandse Waterlinie, Kinderdijk, de Biesbosch, Oudewater en Willemstad naar Bergen op Zoom. Het Floris V-pad is een tocht door de geschiedenis, waar je de wegen kruist die de graaf ooit ging.
Dit eerste deel van de internationale route voert van Amsterdam naar Parijs. Vanaf het eindpunt van het Floris V-pad in Bergen op Zoom kan de wandeling worden vervolgd over GR12 naar Parijs. Deze hele route maakt deel uit van de GR12, de wandeling van Amsterdam naar Parijs.

Routebeschrijving en GPX-bestand: Floris V-pad

Wandelgids:

Trekvogelpad

Naam: Trekvogelpad / LAW 2

Aantal etappes: 23 etappes

Route: Bergen aan Zee – Station Enschede

Provincies: Noord-Holland, Utrecht, Gelderland, Overijssel

Kilometers: 414 kilometer

Uitleg:
Het Trekvogelpad loopt van Bergen aan Zee naar het Station van Enschede. Het is een van populairste lange-afstands-wandelpaden. Het Trekvogelpad is het langste natuurpad van Nederland. Je loopt van de Noord-Hollandse duinen naar de polders, de glooiingen van de Utrechtse Heuvelrug, de Veluwe naar de Achterhoek. Kenners vinden dit het mooiste lange-afstand-wandelpad van Nederland. Je ziet onderweg veel flora en fauna, trek- en strandvogels van duinen, polders, veenweiden en wetlands, bossen en landgoederen, boerenland en rivierengebied. De bijbehorende wandelgids geeft veel informatie over voorzieningen als openbaar vervoer, vogelkijkhutten en horeca en achtergrondinformatie over de natuur en de geschiedenis van het gebied.

Routebeschrijving en GPX-bestand: Trekvogelpad

Wandelgids:

Nederlands Kustpad

Naam: Nederlands Kustpad / LAW 5-2

Aantal etappes: 13 etappes en 3 extra etappes

Route: Hoek van Holland – Afsluitdijk

Provincies: Zuid-Holland, Noord-Holland

Kilometers: 213 kilometer

Uitleg:
Het Nederlands Kustpad bestaat uit 3 delen (deel 1 van Zeeland naar Zuid-Holland, deel 2 van Zuid-Holland naar Noord-Holland en deel 3 van Friesland naar Groningen. Dit deel gaat over het stuk tussen Hoek van Holland tot aan de Afsluitdijk. De totale lengte van het Nederlands Kustpad is 725 kilometer. De Nederlandse kust is meer dan alleen strand, er zijn ook veel schitterende natuurgebieden waar je tijdens deze wandeling door heen loopt, zoals de Amsterdamse Waterleidingduinen, Nationaal Park de Kennemerduinen en de duinen bij Bergen aan Zee. In het voorjaar staan de bollenvelden in bloei. Ook loop je over de boulevards van Egmond aan Zee, Katwijk en door Den Haag.
Er zijn 3 extra etappes, V, A en B. V is een etappe van De Nollen naar het station van Den Helder, B is een dagwandeling in en rond Den Helder en A is een dagwandeling in Wieringen.

Routebeschrijving en GPX-bestand: Nederlands kustpad deel 2

Wandelgids:

Pelgrimspad

Naam: Pelgrimspad / LAW 7-1 + LAW 7-2

Aantal etappes: 27 etappes

Route: Station Amsterdam Centraal – Station ‘s Hertogenbosch – Station Visé (België)

Provincies: Noord-Holland, Zuid-Holland, Noord-Brabant, Limburg

Kilometers: 473 kilometer

Uitleg:
Het Pelgrimspad is een lange-afstand-wandelpad bestaande uit twee delen. Deel 1 gaat van Amsterdam naar ’s Hertogenbosch en heeft een lengte van 199 kilometer. Het tweede deel loopt van ’s Hertogenbosch naar het Belgische Visé en heeft een lengte van 267 kilometer.
Deel 1 van het Pelgrimspad gaat langs de oude en hedendaagse bedevaartscultuur in Nederland. Deze wandelpelgrimage start in Amsterdam en gaat langs de Begijnhof, de plek waar het Mirakel van Amsterdam jaarlijks duizenden mensen trekt. Daarna loop je dwars door het Groene Hart over graskaden, tiendwegen, jaagpaden en boezemkaden. De route gaat via Gorinchem. Vanaf deze plaats gaat het pad langs de slingerdijken en uiterwaarden van de Bommelerwaard naar het vestingstadje Heusden met een bekende Mariakapel. Je loopt door de zandvlaktes van de Loonse en Drunense Duinen, om via Vught ’s Hertogenbosch te bereiken.
In deel 2 loop je door het Brabantse en Limburgse landschap langs veldkruizen en kapelletjes en je leert onderweg van alles over het katholieke volksgeloof in de afgelopen eeuwen. De route gaat langs een aantal (kleinere) bedevaartsplaatsen en andere plaatsen van religieus belang in Brabant en Limburg.
De naam van dit pad verwijst naar de oude pelgrimsroute naar Santiago de Compostela. Door een extra lus in de route sluit deze route bij Visé aan op de historische wegen naar Santiago de Compostela in het noordwesten van Spanje. Ook sluit het pad hier aan op het net van Europese wandelroutes.

Routebeschrijving en GPX-bestand: Pelgrimspad deel 1 en Pelgrimspad deel 2

Wandelgids:

Zuiderzeepad

Naam: Zuiderzeepad / LAW 8

Aantal etappes: 28 etappes

Route: Enkhuizen – Stavoren – Enkhuizen

Provincies: Noord-Holland, Utrecht, Gelderland, Overijssel, Friesland

Kilometers: 490 kilometer

Uitleg:
Het Zuiderzeepad is 490 kilometer lang en gaat langs het IJsselmeer, monumentale (Hanze)steden als Enkhuizen en Kampen en lopen over speciaal voor jou als wandelaar opengestelde dijken. De route begint en eindigt in Enkhuizen. Het Zuiderzeepad maakt een rondje langs het IJsselmeer, de voormalige Zuiderzee, het Gouden Hart van Nederland.
Je loopt van Enkhuizen via Amsterdam, door het Gooi, over de Veluwe, naar Kampen, Lemmer en Stavoren, via de Afsluitdijk terug naar Enkhuizen.
Het Zuiderzeepad is in twee richtingen bewegwijzerd met een wit-rode markering.

Routebeschrijving en GPX-bestand: Zuiderzeepad

Wandelgids:

Groot Frieslandpad

Naam: Groot Frieslandpad / LAW 14

Aantal etappes: 23 etappes

Route: Bergen aan Zee – Leer (Duitsland)

Provincies: Noord-Holland, Friesland, Drenthe, Groningen

Kilometers: 362 kilometer

Uitleg:
Het Groot Frieslandpad is een 362 kilometer route die loopt van Bergen aan Zee naar het Duitse Leer. Je doorkruist de provincies Noord-Holland, Friesland, Drenthe en Groningen en steekt de grens over naar het Duitse OstFriesland.
Je loopt vanaf Bergen aan Zee tot aan Leer door een weids landschap met statige boerderijen, langgerekte dorpen en slingerende dijken. Vanuit West-Friesland loop je via Medemblik naar Enkhuizen. Daar steek je het IJsselmeer over naar Stavoren, Sneek, door de Kop van Drenthe en Westerwolde naar het Duitse Leer.
Tijdens het wandelen van deze route komen zowel de verschillen als de overeenkomsten tussen West-Friesland en Friesland voorbij. Aan beide zijden van het IJsselmeer liggen gezellige Zuiderzeestadjes, evenals terpen, dijken, weilanden en boerderijen.
De bollenteelt, de velden met geurende kool en Kasteel Radboud – de enig overgebleven burcht van graaf Floris V – zijn typisch West-Fries.

Routebeschrijving en GPX-bestand: Groot Frieslandpad

Wandelgids:

Waterliniepad

Naam: Waterliniepad / LAW 17

Aantal etappes: 21 etappes

Route: Volendam – Dordrecht

Provincies: Noord-Holland, Zuid-Holland, Gelderland, Noord-Brabant

Kilometers: 350 kilometer

Uitleg:
Het Waterliniepad volgt de hele Stelling van Amsterdam en de Nieuwe Hollandse Waterlinie, van Edam tot Muiden tot Werkendam aan de Biesbosch. Het Waterliniepad is 350 kilometer lang. Je loopt langs zeven vestingen, 95 forten en batterijen, inundatiesluizen, de Beemster, de Geniedijk in de Haarlemmermeer, het Naardermeer, Weesp, de Vecht, Amelisweerd, de Linge, Gorinchem, Woudrichem en andere overblijfselen van de 19^e eeuwse verdedigingslinie. De route eindigt in Dordrecht, de oudste stad van Holland.
Veel forten zijn de afgelopen jaren gerestaureerd en opengesteld voor publiek. Er worden hier evenementen gehouden, er zijn restaurants en overnachtingsplekken gevestigd en het zijn pleisterplaatsen en natuurreservaten.
Het water werd de ruggengraat van ons defensiesysteem met een ingenieus stelsel van sluizen, dijken en kanalen waarmee het land onder water gezet kon worden. Zwakke plekken in de linie werden versterkt met imposante forten. Ze lagen verscholen in het landschap, onzichtbaar voor de vijand. Omdat bebouwing rondom de forten niet was toegestaan, is op veel plekken langs de linie een prachtig open landschap ontstaan waar de natuur haar gang kan gaan.

Routebeschrijving en GPX-bestand: Waterliniepad

Wandelgids:

Waddenwandelen

Naam: Waddenwandelen / SP 04

Aantal etappes: 20 etappes

Route: Texel – Borkum

Provincies: Noord-Holland, Friesland, Groningen

Kilometers: 300 kilometer

Uitleg:
Het Streekpad WaddenWandelen maakt deel uit van Waddenwandelen en bestaat uit zes wandellussen die de wandelaar een totaalbeleving van de Waddeneilanden bieden. Strand en duinen, bos en kwelder, weides en dorpjes; Streekpad WaddenWandelen laat de eilanden in ruim 300 kilometer wandelroutes (inclusief drie complete dagroutes op Texel) in al hun variatie zien. De wandellussen beginnen en eindigen bij de veerboot. Dit streekpad doet alle Waddeneilanden aan: Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog en ook het Duitse Borkum. Elk eiland heeft zijn eigen charme.

Routebeschrijving en GPX-bestand: Streekpad Waddenwandelen

Wandelgids:

Westfriese Omringdijk

Naam: Westfriese Omringdijk / SP 09

Aantal etappes: 8 etappes

Route: Rond Hoorn

Provincies: Noord-Holland

Kilometers: 150 kilometer

Uitleg:
Het streekpad de Westfriese Omringdijk loopt om West-Friesland, van Hoorn, langs Alkmaar, Schagen, Medemblik, Enkhuizen en weer naar Hoorn. Meer dan 1200 jaar geleden was West-Friesland nog een veenmoeras dat boven de zeespiegel lag. De eerste pioniers markeerden stukken grond en groeven er sloten omheen. Dat was om het overtollige water af te voeren. Zo legden ze ook dijkjes en kaden aan. Al die dijken achter elkaar vormden rond 1250 al een geheel: de 150 kilometer lange Westfriese Omringdijk.

Routebeschrijving en GPX-bestand: Streekpad Westfriese Omringdijk

Wandelgids:

Oudste wandelroute van Nederland

Naam: Oudste wandelroute van Nederland

Aantal etappes: 6 etappes

Route: NS-station Amsterdam-Muiderpoort – Arnhem

Provincie: Noord-Holland, Utrecht, Gelderland

Kilometers: 150 kilometer

Uitleg:
De eerste bewegwijzerde wandelroute van Nederland werd in 1914 door de ANWB geopend. De route is niet gemarkeerd. In het boekje ‘Te voet van Amsterdam naar Arnhem’ uit 1914 staat de oudste wandelroute van de ANWB beschreven: 150 kilometer van Station Amsterdam Muiderpoort, via het Gein naar het Gooi, Utrechtse Heuvelrug (Hilversum, Zeist, Maarn, Doorn, Amerongen), Rhenen, Wageningen, Heelsum, Oosterbeek en eindpunt Arnhem. Online is een PDF bestand te lezen met het oorspronkelijke boekje van de Oudste wandelroute van Nederland. De Oudste wandelroute van Nederland is door de ANWB verdeeld in zes etappes. De lengte van de etappes varieert van 21 tot 30 kilometer. Ik heb de hele Oudste wandelroute van Nederland gelopen.

Website: De oudste wandelroute van Nederland

Wandelgids: geen gids verkrijgbaar

Ziltepad

Naam: Ziltepad

Aantal etappes: 22 etappes en 22 rondwandelingen langs de Waddenkust

Route: Termunten – Den Helder

Provincies: Groningen, Friesland en Noord-Holland

Kilometers: 312 kilometer

Uitleg:
Het Ziltepad loopt langs de Waddenkust door Noord-Holland, Friesland en Groningen en is verdeeld over 22 etappes tussen de 15 en 20 kilometer. Elke etappe is los te bewandelen en je kunt ze van links naar rechts, en rechts naar links bewandelen. Elke pleisterplaats van Het Ziltepad kent ook een unieke rondwandeling. Het Ziltepad neemt je mee langs ongerepte natuur, authentieke dorpen en eeuwenoude kerken. Terwijl je deze route aflegt, word je omringd door de ongerepte natuur, pittoreske dorpjes, en historische kerken die getuigen van de rijke cultuurhistorie van het gebied.

Website: Ziltepad

Wandelgids: per etappe kun je de routegids downloaden

Traagste Tocht van Nederland

Naam: Traagste Tocht van Nederland

Aantal etappes: 16 etappes

Route: Dieren – Amsterdam

Provincies: Gelderland, Utrecht, Noord-Holland

Kilometers: 250 kilometer

Uitleg:
De Traagste Tocht van Nederland is een meerdaagse wandeltocht van Dieren naar Amsterdam, die bestaat uit aaneengeschakelde Trage Tochten. Deze route is ontworpen om zoveel mogelijk over onverharde paden te gaan en omvat natuurgebieden en landgoederen, wat het een relatief rustige en landelijke ervaring maakt. De tocht is een initiatief van Rob Wolfs en Rutger Burgers, die hun woonplaatsen Dieren en Amsterdam met elkaar verbinden door meerdere bestaande Trage Tochten aan elkaar te koppelen.

Website: Traagste Tocht van Nederland

Wandelgids: nog geen wandelgids verkrijgbaar

Heuvelrughike

Naam: Heuvelrughike

Aantal etappes: 5 etappes

Route: Huizen – Rhenen

Provincies: Noord-Holland, Utrecht

Kilometers: 95 kilometer

Uitleg:
In vijf etappes wandel je door de geschiedenis van het oer-Nederlandse stuwwallandschap van de Heuvelrug. Welgestelden bouwden er buitenhuizen en Napoleons soldaten bivakkeerden er. Nu wandel je er door uitgestrekte bossen en over heidevelden met eindeloze vergezichten. Een ideaal gebied om te hiken en onderweg de rijke geschiedenis van de natuur en de mens in dit unieke landschap te beleven. Alle begin- en eindpunten zijn bereikbaar met het openbaar vervoer. Je kunt in vijf dagen de hele Heuvelrughike lopen. In het gebied lopen een groot aantal (snel)wegen en spoorbanen en zoals overal in Nederland neemt woningbouw neemt steeds meer ruimte in, zo ook op de Heuvelrug. De natuur en biodiversiteit staan onder druk. Op veel plaatsen zijn natuurverbindingen en ecoducten geplaatst. Tijdens deze Heuvelrughike wordt er af en toe gebruik gemaakt van deze natuurverbindingen. Er is zoveel als mogelijk voor kleine paadjes gekozen en je loop vooral door het groen. Helaas moet je soms een verkeersweg oversteken. De etappes van de Heuvelrughike zijn niet bewegwijzerd.

Website: Heuvelrughike

Wandelgids:

Van Dorestad naar Dokkum

Naam: Van Dorestad naar Dokkum

Aantal etappes: 24 etappes

Route: Wijk bij Duurstede – Dokkum

Provincies: Utrecht, Noord-Holland, Flevoland, Friesland

Kilometers: 345 kilometer

Uitleg:
In de Vroege Middeleeuwen kwamen Engelse missionarissen naar onze contreien om het christendom te verbreiden. De bekendste was Bonifatius, die in 716 voet aan wal zette in Dorestad en zijn zendingsdrang in 754 bij Dokkum met de dood moest bekopen. Bonifatius en zijn tijdgenoten vormen de inspiratie voor een langeafstandswandelroute van Dorestad naar Dokkum. Een route die begint in een tijd waarover we nog relatief weinig weten en voert door een land dat er toen nog bij lag zoals het door God was geschapen – woest en nagenoeg ledig. Inmiddels is dat land door de mens ingericht en vormgegeven en slingert de wandeling zich 340 km lang door 1300 jaar geschiedenis. Van Dorestad naar Dokkum is geen klassiek pelgrimspad, al is Dokkum nog altijd een levend bedevaartsoord. De hedendaagse wandelaar gaat niet op boetevaart, maar loopt voor zijn plezier. De ‘Camino Bonifacio’ is een modern pelgrimspad: ter ontspanning, om nieuwe indrukken op te doen en te genieten van de omgeving.

Website: Van Dorestad naar Dokkum

Wandelgids:

Stationswandelingen dwars door Noord-Holland

Naam: Stationswandelingen dwars door Noord-Holland

Aantal etappes: 11 etappes

Route: Amsterdam Centraal Station – Den Helder

Provincies: Noord-Holland

Kilometers: 170 kilometer

Uitleg:
Dit zijn 11 afwisselende wandelingen van/naar en rondom treinstations in de provincie Noord-Holland. De wandelingen hebben afstanden van tussen de tien en vijftien kilometer en kunnen uitstekend met elkaar gecombineerd worden. Eén route is 23 kilometer lang. Je wandelt via de kuststreek van station naar station dit traject: Amsterdam Centraal – Halfweg-Zwanenburg – Haarlem – Santpoort Noord – Beverwijk – Castricum – Heiloo – Alkmaar – Heerhugowaard – Schagen – Anna Paulowna – Den Helder. In Den Helder maak je ook nog een rondwandeling waarmee je o.a. over het Marinemuseumterrein komt. De totale afstand van deze lange-afstand-stationswandeling is ruim 170 kilometer.

Website: Stationswandelingen dwars door Noord-Holland

Wandelgids:

Te voet door de omstreken van Alkmaar

Naam: Te voet door de omstreken van Alkmaar

Aantal etappes: 6 etappes

Route: rond Alkmaar

Provincies: Noord-Holland

Kilometers: 78 kilometer

Uitleg:
De route start in Alkmaar, waar je het historische centrum ontdekt. Daarna trek je door uitgestrekte polders, sfeervolle dorpen zoals Schoorl en Egmond, en indrukwekkende natuurgebieden zoals de Schoorlse Duinen. Hoogtepunten zijn het landgoed Nijenburg en de bedevaartplaats in Heiloo. Deze gids is niet alleen een routebeschrijving maar biedt ook achtergrondinformatie over de plekken die je bezoekt, van cultuurhistorie tot flora en fauna. Geniet van weidse uitzichten, stille bossen en pittoreske dorpen. Te voet door de streken van Alkmaar brengt natuur en cultuur samen in een ervaring die je niet mag missen. Perfect voor dagtochten, weekendwandelingen of langere avonturen. Deze wandelroute is genomineerd voor de wandelroute van het jaar 2026.

Website: Te voet door de omstreken van Alkmaar

Wandelgids:

Lange afstandswandelingen in de provincie Noord-Holland