Ik maakte een wandeling in de binnenstad van Groningen.
Vanuit het Pronkjewail Ommelaand breng ik een bezoek aan Pronkjewail Stad, zoals wij Groningers de stad Groningen noemen. Als je het in Groningen over de Stad hebt, weet iedereen dat het over Groningen-stad gaat. Ik vertel je over mijn route door deze geweldige stad en een paar bezienswaardigheden waar ik langs gelopen ben.
Mijn wandeling door Groningen begint op het Gedempte Zuiderdiep. Dit omdat ik hier met de bus aankom. Vanaf de bushalte loop ik in de richting van de schoenenwinkel Happy Walker.
Sint Jozefkerk
Ik sla rechtsaf de Rademarkt in. Aan het eind van de straat staat de katholieke Sint Jozefkerk. De 76 meter hoge toren van deze kerk heeft de vorm van een zeshoek. Daardoor zijn vanuit alle richtingen twee klokken zichtbaar, maar vanuit veel richtingen zelfs drie. Het zien van drie klokken tegelijk werd soms schertsenderwijs gerelateerd aan de effecten van alcohol. Dankzij deze eigenaardigheid heeft de toren de bijnaam โdronkemanstorenโ gekregen. Ik neem een kijkje in de kerk.
Sint Anthonygasthuis
Tegenover de Sint Jozefkathedraal bevindt zich het hofje Sint Anthonygasthuis. Dit hofje werd in 1517 gesticht met als doel armen en zieken op te vangen.
Geertruids- of Pepergasthuis
Na een bezoek aan het rustige hofje loop ik voor het politiebureau langs terug naar het Gedempte Zuiderdiep en rechtdoor door de Oosterstraat. Voorbij de Jumbo supermarkt wandel ik de Kleine Peperstraat en daarna de Peperstraat in voor een bezoek aan het Geertruids- of Pepergasthuis. Het Pepergasthuis aan de Peperstraat 22 is een hofje. De Peperstraat ligt midden in het uitgaansgebied van Groningen. Het is een bijzonder plekje in een rumoerige buurt. Het hofje stamt uit 1405 en was bedoeld voor pelgrims. Later woonden hier ouderen.
Grote Markt
Na het verlaten van dit mooie hofje loop ik door de Peperstraat naar de Grote Markt, het centrum van Groningen.
De Grote Markt heette tot in de 19e eeuw de Breede Merckt. De markt is het middelpunt van Groningen. Hier staat het symbool van Groningen, de Martinitoren. De Martinitoren is 96,8 meter hoog. In Nederland zijn alleen de Utrechtse Domtoren en de Nieuwe Kerk in Delft hoger. Vroeger heette de kerk de โSint-Maartenskerkโ. Het is de oudste kerk van Groningen. De Martinitoren helt over naar het westen.
Ook het stadhuis bevindt zich op de Grote Markt. Loop eens naar de achterkant van het stadhuis. Hier zijn kogelgaten in de achtergevel te zien.
Een ander opvallend gebouw is het Goudkantoor.
Aan de Grote Markt zijn veel horecazaken met terrassen gevestigd.
Vanaf tribune met het VVV-kantoor heb je een mooi uitzicht over de stad. Daar achter wordt gebouwd aan het Groninger Forum dat in 2019 klaar moet zijn.
Aan de rechterkant (de zuidkant) staat naast de Martinikerk een bronzen tafeltje waarop een 3D-plattegrond van de binnenstad van Groningen te voelen is. Daarbij staan enkele codes in braille. De letters in het Braille-alfabet worden voorgesteld door puntjes op een raster van 2 bij 3.
GRID Grafisch Museum
Als je hier verder loopt, kom je uit in de Sint Jansstraat. Op nummer 2 (aan de linkerkant als je vanaf de Grote Markt komt) is het GRID Grafisch Museum Groningen gevestigd. Een leuk museum waar je veel te weten komt over de drukkerij en boekbinderij.
Martinikerkhof
Na mijn bezoek aan het GRID Grafisch museum loop ik verder langs de Martinikerk en sla linksaf het Martinikerkhof op. Hier staat ook het provinciehuis van de provincie Groningen. Het plein tussen de Martinikerk en het Provinciehuis is aangelegd in een cirkelpatroon. De stenen die in dit cirkelpatroon zijn gebruikt zijn ongeveer 10 cm breed en 16 cm lang.
Het Prinsenhof is een monumentaal pand aan het Martinikerkhof 23. Het pand bestaat waarschijnlijk al sinds de vroege Middeleeuwen. De Prinsenhof was op Koningsdag 2018 in Groningen het startpunt voor de Koninklijke familie voor hun wandeling door Groningen. Bij de Theeschenkerij de Prinsentuin kun je een pauze nemen voor een kop koffie/thee.
Prinsentuin
Via het Martinikerkhof steek ik diagonaal over naar de Gardepoort. Ik loop door deze poort en loop rechtdoor de Turfstraat uit. Aan het einde van deze straat sla ik linksaf de Turfsingel op.
De Prinsentuin ligt achter de Prinsenhof. Aan de linkerkant is de Prinsentuin met boven de toegangspoort een zonnewijzer met Romeinse cijfers die de uren van de dag aangeven. Deze zijn niet symmetrisch verdeeld: links van het midden bevinden zich alleen IX, X en XI, rechts van het midden I, II, t/m VI. Dit komt doordat de zonnewijzer niet precies naar het zuiden gericht is.ย De tuin is in 1626 aangelegd voor Stadhouder Willem Frederik. Het is de moeite van een bezoek waard. De tuin is aangelegd met een rozentuin, een kruidentuin en een pad overgroeid met bomen.
Spilsluizen
Na mijn bezoek aan de Prinsentuin vervolg ik mijn weg over de Turfsingel. Een mogelijkheid is om hier de Maagdenbrug over te steken of om langs de Turfsingel in de richting van de Ebbingebrug te lopen. Ik steek de brug niet over.
Vanaf de Maagdenbrug zie je het gebouw van de vrijmetselaars. De vrijmetselaars hebben een passer en de winkelhaak in hun wapen, zie je ze?
Via de Spilsluizen, het verlengde van de Turfsingel, loop ik naar de Oude Boteringestraat. Onderweg is een ouderwets winkeltje โMagazijn De Klompโ met huishoudelijke artikelen.
Magazijn De Klomp is helaas gesloten!
Rijksuniversiteit Groningen
Voorbij de Broerstraat zie je het Calmershuis, รฉรฉn van de oudste panden van Groningen. Naast het Calmershuis staat de Openbare Bibliotheek (Oude Boteringestraat 16). Op het voorplein van de bibliotheek hangt aan de gevel van de linkervleugel een plaquette. De plaquette herinnert aan Johan Bernoulli en Dorothea Falkner. Zij woonden hier in 1700. Hun zoon Daniel is de beroemde wis- en natuurkundige van het โBernoulli-effectโ, dat de opwaartse kracht op een vliegtuigvleugel verklaart.
Ik loop terug naar de Broerstraat. In de Broerstraat bevindt zich de Rijksuniversiteit Groningen. Deze universiteit werd in 1614 opgericht. Op de rechter topgevel van het academiegebouw staat een beeld van mathematica: de personificatie van de wiskunde met een globe in haar hand.
Harmoniegebouw
Via de Broerstraat loop ik door tot aan de Oude Kijk in โt Jatstraat en ga hier naar links de Oude Kijk in โt Jatstraat in en rechts de Kleine Kromme Elleboog in. Na de ingang van het University Hotel sla ik linksaf. Dit steegje brengt me naar het Pintelierplein, waar een Belgische kroeg zit met op de gevel een replica van Manneken Pis en een grote thermometer die de temperatuur zowel in graden Celsius als graden Fahrenheit aangeeft.
Mijn wandeling gaat verder tot aan de Uurwerkersgang. Hier sla ik linksaf tot aan het Harmoniegebouw. Loop eens onder de bogen van het Harmoniegebouw door en kijk rond in deze doorgang.
Noorderhaven
Aan het eind van de Uurwerkersgang sla ik rechtsaf De Laan in. Deze straat gaat over in de Gasthuisstraat. Aan het eind van deze straat zie je het water van de Noorderhaven.
De Noorderhaven is een deel van de Diepenring van Groningen. De haven ligt op de plek waar de A overgaat in het Reitdiep. In de Noorderhaven liggen vooral varende woonschepen en schepen voor toeristische vaarvakanties.
Noordelijk Scheepvaartmuseum
Langs de Noorderhaven loop ik door tot aan de Visserbrug en sla linksaf de Hoge der A op. Je kunt ook de brug oversteken en langs de Lage der A lopen. Het maakt niet uit welke kant je loopt tot aan de A-Brug. Dit is een draaibrug.
Mijn wandeling gaat verder door de Brugstraat. Op nummer 24 vind je het Noordelijk Scheepvaartmuseum. Een leuk museum in twee oude met elkaar verbonden gebouwen waar je nog oude elementen terugvind en alles te weten komt over de scheepvaart in Noord-Nederland. Op het moment dat ik er ben, wordt hier de tentoonstelling Made in stad. Stoelen van meubelfabriek Huizinga gehouden.
Folkingestraat
Na dit museumbezoek vervolg ik mijn weg langs de A-kerk en over de Vismarkt. De A-kerk is een gotische kruisbasiliek. Dit was vroeger een Rooms-katholieke kerk maar sinds 1594, de Reformatie, is dit een Protestantse kerk.
De Vismarkt is รฉรฉn van vele pleinen in de Groningse binnenstad. Het vermoeden bestaat dat de Vismarkt al in de Romeinse tijd bestond en bedoeld was als centraal plein in de binnenstad.
Vanaf de Vismarkt sla ik rechtsaf de Folkingestraat in.
De Folkingestraat bestond al rond het jaar 1000. De straat is genoemd naar het geslacht Folkerdinghe. Zij woonden op de hoek met het A-Kerkhof. Het is een kunstzinnige straat met antiek, kunstwinkels, veel boetiekjes, delicatessenzaken en lunchplekken. Het was ook het Joodse centrum van Groningen. Op nr. 36 bevond zich de joodse school en op nr. 60 bevindt zich de synagoge. In de straat bevinden zich 5 kunstwerken: een bronzen deur, fotoโs uit begin 19e eeuw en keramisch kunstwerk, het woord weggehaald en een reeks halve manen. Zij herinneren aan het Joodse karakter van deze straat. In de voorgevel van de Joodse synagoge zit een prachtig raam met daarin de Davidster.
Vanuit de Folkingestraat steek ik het Gedempte Zuiderdiep over en loop door de Ubbo Emmiusstraat naar de Museumbrug langs het Groninger Museum. De brug is een verkeersader tussen het Centraal Station en het centrum van Groningen. Het markante gebouw tegenover het station staat in het water en is sinds 1994 in gebruik als museum.
โt Peerd van Ome Loeks
Mijn wandeling is bijna ten einde. Ik steek de straat over en loop daar recht op een symbool van Groningen af: het Peerd van Ome Loeks.
Het verhaal gaat dat het beeld is gemaakt als herinnering aan het renpaard van Lucas (Loeks) van Hemmen. Hij was pikeur en eigenaar van cafรฉ en stalhouderij De Slingerij in de stad. In 1910 stierf zijn paard. Toen de paardenslager het dier op kwam halen, zongen een paar jongens: โt Peerd van Ome Loeks is doodโ. Dit was en is nog steeds het begin van een bekend Gronings volkswijsje. Er zijn ook bronnen die beweren dat het lied gebaseerd is op een Duits studentenlied.
Station van Groningen
Mijn eindpunt is bereikt. Het Station van Groningen.
Ik neem een kijkje in het mooie stationsgebouw. Ik kom hier regelmatig, maar ik heb geen tijd om het stationsgebouw te bekijken, dit omdat ik hier overstap op de trein naar Pronkjewail Ommelaand en maar een paar minuten overstaptijd heb. Architect Isaac Gosschalk is de ontwerper van dit bijzondere gebouw uit 1896. De stationshal is mooi versierd met kordons, gevelstenen en decoratief beeldhouwwerk. In het plafond bevindt zich een cirkelvormig raam met 16 gelijke sectoren.
Dit is het eind van mijn wandeling door de binnenstad van Grรถnnen. Ik reis vanaf het station van Stad terug naar Ommelaand.
Ain Pronkjewail in golden raand
is Grรถnnen, Stad en Ommelaand;
ain Pronkjewail in golden raand
is Stad en Ommelaand!
Bovenstaand is een deel uit het Gronings volkslied, iets waar de Groningers trots op zijn.
ย
Wil je meer weten over de bezienswaardigheden in Groningen, kijk dan op mijn andere website.
Kaart
Ben jij wel eens in de stad Groningen geweest? Heb je nog tips van bezienswaardigheden die ik in Groningen absoluut moet bezoeken?
Meer lezen over Groningen
Tips voor je reis naar Groningen
6 gedachten over “Wandelen in de binnenstad van Groningen”
Ik was gisteravond nog even in Groningen, voor de Martinitoren en omwegen met de bus.. auto dus… het was er heerlijk leeg.
X
Groningen is altijd leuk. Ik moet er ook bijna altijd even naar toe als ik bij mijn ouders ben die in de provincie wonen. Zal inderdaad nu niets te doen zijn in de binnenstad, de horeca en het Forum zijn gesloten.
Wat ontzettend leuk om al die bekende plekjes door jouw ogen terug te zien! En ja, die hofjes zijn echt heel erg mooi om te zien. Ik heb net je andere blog erover gelezen en ik heb inmiddels 4 hofjes gezien, dus er valt op dat gebied nog veel te ontdekken in de stad!
Hallo Wanda,
ik was ook niet voor de hofjes in Groningen maar om een wandeling te maken en een paar musea te bezoeken. De Hofjes in Groningen staan zeker nog op mijn lijstje om te bezoeken als ik weer eens in de stad ben, in Haarlem heb ik een aparte hofjeswandeling gemaakt en ook in Leiden heb ik er al verschillende bezocht.
Heerlijke stad Groningen. Ik kom daar ook graag. Dat leuke winkeltje het oude huishoudelijke artikelen kende ik nog niet. Leuke tip dank je wel. Aankomend weekend ga ik naar de Winterwelvaart. Ook een echt prachtige kerstmarkt.
Fijne zondag.
Groet Jeanine.
Hallo Jeanine,
Ik reis komend weekend ivm de kerstdagen weer af naar Grรถnnen. Dat winkeltje kende ik ook niet maar die schijnt er al heel lang te zijn, want mijn moeder kwam er vroeger al. Maar in die straat kwam ik vroeger nooit omdat ik er niets te zoeken had. Ik denk dat ik tussen kerst en oud/nieuw nog een keer de stad in ga om o.a. naar scheepvaartmuseum te gaan maar dat hangt af van het weer en hoe ik me voel.