Rondje Jaagpad en Molenplas in Haarlem

Mijn rondje Jaagpad en Molenplas in Haarlem

Startpunt Molenplas is de officiële startplek van deze wandelroute. Vanaf dit punt starten 3 wandelroutes. Een bord heb ik niet gezien.

Het Ommetje Meerwijkplas (rood) in Haarlem Schalkwijk volgt de oever van het meertje tot in het Poelbroekpark. Door het hoge waterpeil komen in het park bijzondere planten en orchideeën voor. De route gaat deels over onverharde paden en een stuk grasdijk. Voor de struinpaadjes op de noordoever is het fietspad een alternatief.
De Vijfhuizer Molenroute (groen) in Haarlem Schalkwijk volgt eveneens de oever van de Meerwijkplas, maar gaat vervolgens helemaal door tot in park Poelpolder, langs de naamgever van de route.
Op het Rondje Jaagpad (geel) kuier je op een exclusief wandelpaadje langs het water. Terug loop je via het Engelandpark, de Europavaart en de Amerikavaart in Haarlem Schalkwijk.

Ik start mijn wandeling bij net voorbij knooppunt 74 bij het pontje dat mij vanaf de Cruquiusdijk bij Cruquius Museum in Cruquius. De reden dat ik hier start is dat dit voor mij het dichtstbijzijnde punt is. En zoals gezegd kun je je wandeling bij elk knooppunt beginnen. Ik neem op de heenreis het gratis pontje van de Groene Stroomboot die me over de Ringvaart in de gemeente Haarlemmermeer naar de overkant in de gemeente Haarlem brengt. Het waait hard en het is maar de vraag of het pontje nog vaart als ik mijn rondje gemaakt heb. Dit omdat het ontzettend rustig is en het steeds harder gaat waaien. Maar een eindje verderop is een fiets-/voetgangersbrug over de Ringvaart waar ik gebruik van kan maken.

Eenmaal aan de overkant zie ik nergens gele pijlen. Gelukkig hebben we de GPX op de website van Wandelnetwerk Noord-Holland nog.

Lees meer: Alles over GPX-bestanden en GPS-wandelen

Jaagpad

Vanaf het pontje loop ik een stukje rechtdoor. Aan mijn linkerkant is sinds een paar jaar een nieuwe woonwijk gebouwd. Het is er een stuk beter op geworden. Er zijn hier nog veel werkzaamheden. Al snel vanaf de Zuid Schalkwijkerweg sla ik linksaf het Jaagpad op. Wat een schitterend stukje is dit. Ik ken dit stuk helemaal niet.

Het Jaagpad ligt langs het Zuider Buiten Spaarne in de Haarlemse wijk Zuid-Schalkwijk.

Het Jaagpad is een anderhalve meter breed pad door de natuur, met prachtige gezichten over het water, over kleine smalle bruggetjes, woonarken met schitterende tuinen en gaat langs de 245 jaar oude houtzaagmolen De Eenhoorn. Een ‘jaagpad’ was niet bedoeld als wandelpad, maar om schepen vooruit te trekken. Dit voorttrekken werd jagen genoemd. Het jagen gebeurde bij ongunstige wind en tegenstroom. Er werd gejaagd door een paard met begeleider (het jagertje), maar soms gebeurde het ook met menskracht. Grote vrachtschepen werden door meerdere paarden gejaagd. ‘Jaagpaden’ is eeuwenoud, want het fenomeen was al bij de Romeinen bekend. Door de komst van de trekschuit in de 15e eeuw werden er ook in Nederland jaagpaden aangelegd. Een voorbeeld hiervan is het jaagpad langs de Rijn tussen Lobith en Emmerich en langs de Vecht. Voor de trekschuiten werden speciale trekvaarten aangelegd. Een trekschuit kon niet anders voortbewegen dan door het jagen. Alle trekvaarten hadden een jaagpad. Het jaagpad langs de Haarlemmertrekvaart is één van de oudste jaagpaden in Nederland. Dit jaagpad is in 1632 aangelegd.

Aan de linkerkant van het smalle pad liggen schitterende woonarken met grote tuinen in het Zuider Buiten Spaarne, aan rechterkant staan grote huizen met nog grotere tuinen en af en toe is er oude industrie, zoals de Haarlemsche Jachtwerf uit 1946. Een plek waar boten op hoge poten op het droge staan uitgestald. Een mooie urbex plek.

Er liggen boten in het water in alle vormen en maten, zoals woonarken, motorbootjes en zeilschepen. Het jaagpad is geen gemakkelijk pad om te lopen, het is smal, door boomwortels zijn er hobbels in het wegdek ontstaan en het pad wordt her en der nog smaller gemaakt door al het groen dat weelderig bloeit en groeit.

Onderweg passeer ik verschillende mooie bruggetjes en loop onder de Schouwbroekerbrug door. Aan de overkant van Zuider Buiten Spaarne staan mooie huizen in Heemstede.

Molen De Eenhoorn

Voor me zie ik molen De Eenhoorn. Molen de Eenhoorn is een zaagmolen. De molen was helaas niet open toen ik hier liep. De Eenhoorn is alleen open op zaterdag van 10.30 tot 17.00 uur en op afspraak. De molen is bereikbaar via het Jaagpad. Molen de Eenhoorn is in 1776 gebouwd als Paltrokmolen.

Haarlem Schalkwijk

Ik loop verder en verlaat het Jaagpad. Ik loop door het Engelandpark. Op de kronkelende paden tussen het weelderige groen. Aan de randen van het park doemen de woonwijken met hoge flats van de Haarlemse wijk Schalkwijk op. Toch heb ik niet het idee om in een stad te lopen. Er bloeit hier prachtige reuzenbalsemien, een ontsnapte woekeraar met allerlei kleuren en een plant die sinds 2016 verboden is. Ik zie ze in verschillende tinten roze.

Het tegenvallende Romolen Heempark wordt onderhouden door vrijwilligers. Ik zie wel wilde bloemen, bomen en waterpartijen. Er weinig kleur. Ik loop dwars door Schalkwijk door verschillende parken, zoals het Engelandpark, die prachtig aangelegd zijn.

Bij knooppunt 23 sta ik voor de Meerwijkplas. Door het hoge gras en riet is er van het water weinig tot niets te zien. De Meerwijkplas gaat over in de Molenplas. Hier is het officiële startpunt van dit Rondje Jaagpad.

Molenplas

De Molenplas en de Meerwijkplas liggen er nu amper vijftig jaar. De meertjes zijn gelijktijdig gegraven met de grootschalige bouw in Schalkwijk. Ze zijn nu geliefd bij zwemmers, schaatsers en vissers. En natuurlijk kan hier ook prima worden gewandeld. De Molenplas in Haarlem staat in open verbinding met de Ringvaart van de Haarlemmermeer. Poldermolen De Hommel staat op de zuidpunt. Rond de Meerwijkplas ligt het accent meer op natuur. Vrijwilligers van de natuurwerkgroep proberen hier een aantrekkelijk broedgebied voor vogels als de roerdomp en de snor te realiseren. Op verschillende plekken worden pony’s ingezet voor de begrazing.

De Molenplas ziet er verlaten uit. Er lopen een paar honden en hun baasjes zitten te keuvelen op een bankje, maar in de klimtoestellen zie ik op deze winderige en bewolkte middag geen kinderen spelen. In het Molenplaspark heeft de gemeente Haarlem iets slims gedaan: ze hebben een automatische zonnebrandcrème-dispenser naast de ligweide geplaatst. Ik heb geen zonnebrandcrème nodig vandaag.

Wat opvalt onderweg is dat de knooppunten en ook de paaltjes met gele pijlen amper te lezen zijn. Alles is overwoekerd door met name brandnetels.

Ik loop langs de waterkant van de Molenplas op het fietspad op de Hommeldijk en kom uit bij Molen De Hommel aan de Ringvaart.

Molen De Hommel

Molen De Hommel is een achtkante grondzeiler. Molen De Hommel werd in 1879 gebouwd voor het bemalen van het ongeveer 51 hectare grote deel van de polders op Rijnlands boezem. Van 1879 tot 1936 maalde de kleine molen op windkracht. In 1936 werd er een ruwoliemotor als hulpkrachtbron geplaatst. Na de Tweede Wereldoorlog werd de oliemotor vervangen door een elektromotor. De molen heeft geen bemalingsfunctie meer. De molen dankt zijn naam aan zijn gedrongen vorm.

Hommeldijk

Via de Hommeldijk loop ik langs de Ringvaart naar de Schalkwijkerbrug, een fiets-/wandelbrug en verder naar het pontje. Veel van het water zie ik niet, omdat het groen ontzettend hoog staat en het water uit het zicht onttrekt. Aan de andere kant zie ik de polders en het voorland van de wijk Schalkwijk.

Bij het pontje aangekomen blijkt dat het pontje niet meer vaart vandaag. Ik was er gezien de opstekende wind al bang voor. Normaal vaart het pontje tot 18.00 uur maar vandaag dus niet. Ik loop terug naar Schalkwijkerbrug en steek hier de Ringvaart over en loop aan de andere kant van het water terug naar Museum Cruquius waar ik mijn fiets gestald heb.

Het was een heerlijke wandeling. Vooral van het deel langs het water van de Molenplas en het Jaagpad heb ik genoten. Ook de wandeling door Schalkwijk was geen straf omdat de woonwijken werden vermeden en ik door de parken liep, waarbij ik niet het idee had door een woonwijk of stad te lopen. Het was zelfs daar heel rustig.

Mijn route

Praktische informatie

Wandelroute

Dit rondje Jaagpad en Molenplas staat op de website van Wandelnetwerk Noord-Holland. Ik vond het ook heel handig om de app van Wandelnetwerk Noord-Holland te gebruiken. Zo kon ik precies zien of ik de juiste route nam. Dit rondje Jaagpad en Molenplas in Haarlem staat onderweg aangegeven met gele pijlen. Vanaf het pontje heb ik een stukje tot aan het Jaagpad geen pijlen gezien.

De knooppunten zijn: 5, 74, 18, 36, 23, 9 en 5. Mijn wandeling start en eindigt net voorbij knooppunt 74.

Afstand

Dit Rondje Jaagpad heeft een lengte van 7,28 kilometer.

Bereikbaarheid

Auto
Je auto kun je onderweg op meerdere plekken parkeren, zoals bij het startpunt Molenplas, bij Museum Cruquius of in de wijk Schalkwijk in Haarlem.

Openbaar vervoer
R-Net bus 340 rijdt naar Haarlem of Aalsmeer/Uithoorn. De bushalte staat naast gemaal Cruquius. In Haarlem Schalkwijk kun je buslijn 73, die door de wijk rijdt en doorgaat naar Beverwijk via Station Haarlem, nemen.

Fiets
Je fiets kun je onderweg overal stallen. Ik heb mijn fiets aan de achterkant van Museum Cruquius neergezet.

Honden

Honden zijn op deze wandelroute toegestaan.

Horeca

Onderweg kom ik niet veel horecagelegenheden tegen. Bij de Molenplas is horecagelegenheid De Molenplas gevestigd.

Bij de aanlegsteiger van het pontje is Theehuis Cruquius gevestigd, maar dit theehuis is vanwege een verbouwing gesloten.

In de Haarlemse wijk Schalkwijk zijn genoeg horecagelegenheden gevestigd maar je zult van de route moeten afwijken.

Bereikbaarheid

In de buurt van deze wandeling in Cruquius en Haarlem Schalkwijk zijn bijna geen accommodaties. Je zult iets verder van je startpunt een accommodatie moeten zoeken. Je vergelijkt de hotels en de prijzen via Booking.com.

Je kunt ook een natuurhuisje in de buurt van Haarlem en Cruquius boeken waar je in de natuur kunt uitrusten van je wandeling en later de rest van de mooie omgeving kunt verkennen.

Vanuit Haarlem kun je de mooie omgeving verkennen en bijv. de rest van Haarlem, de Haarlemmermeer, de Bollenstreek, Leiden of Amsterdam bezoeken.

Wandelnetwerk Noord-Holland

De website van Wandelnetwerk Noord-Holland bied je de keuze uit bestaande routes of het maken van je eigen route. Dit kan met behulp van de routeplanner. De gratis routekaarten download en/of print je vanaf de website. Je kunt ze ook delen met vrienden of toevoegen aan de app. De markering van het wandelnetwerk in het veld is leidend voor de routes. Je wandelt vanaf één van de startpunten, waar je uit verschillende gemarkeerde routes kunt kiezen. Deze startpunten liggen op strategische locaties (bij stations, parkeerterreinen en/of horeca gelegenheden) waar een informatiebord (startpaneel) de rondwandelingen vanaf dat startpunt toont. Alle routes zijn in twee richtingen bewegwijzerd met duurzame routepaaltjes voorzien van een herkenbaar logo, gekleurde pijlen en keuzepuntnummers. Naast de routeplanner zijn er ook de ommetjes van de maand, themaroutes en startpuntenroutes. De wandelingen gaan via verharde en onverharde paden. Deze wandelroute is volledig verhard.