Ik maakte een Trage Tocht wandeling in Leiden: de Stadse Tocht via het Singelpark, Cronesteyn en Matilo. Het begin van deze route (NS-Station Leiden Centraal) is voor mij bekend terrein, maar vanaf het Rembrandtpark ken ik dit deel van Leiden niet. Deze wandelroute gaat via het historische stadscentrum van Leiden langs de singelgracht en via het buitengebied, park Cronesteyn en via de reconstructie van het Romeinse legerkamp Matilo loop ik terug de stad in. Meer over deze Trage Tocht Leiden lees je in deze blog.
Trage Tocht Leiden
Ik reis per trein naar NS-station Leiden Centraal. Dit is de makkelijkste manier om de binnenstad van Leiden te bereiken. Het station ligt aan de rand van het centrum en is ook het begin- en eindpunt van deze Trage Tocht Leiden. Het weer valt vandaag tegen, het is veelal bewolkt. De zon heb ik (helaas) niet gezien.
Leiden Centrum
Vanaf het Centraal Station loop ik de Stationsweg af en steek ik de brug over. Vanaf de brug heb ik een mooi zicht op Molenmuseum De Valk. Tijd om musea te bezoeken heb ik tijdens deze wandeling niet.
Aan de andere kant van de brug begint het terrein van Museum Volkenkunde, een mooi museum die ik al een keer heb bezocht. Nu loop ik om het gebouw heen.
Aan de andere kant van het museum loop ik het terrein weer af en kom uit aan de achterkant van de Morspoort, één van de twee overgebleven stadspoorten (samen met de Zijlpoort). Leiden had ooit acht stadspoorten. De Morspoort dateert uit 1669. De Morspoort heeft een achtkantige koepel op een rechthoekig benedenstuk. De poort deed lang dienst als gevangenis. De naam is afgeleid van De Morsch, het drassige weidegebied buiten Leiden.
Na de Morspoort loop ik Park de Put in. Wat mij opvalt is dat er heel duidelijk aangegeven wordt welk park je inloopt. Overal staan zuilen met de naam van het park en een informatiebord.
In Park de Put valt de oude korenmolen De Put op en aan het einde staat de ophaalbrug. Ook in dit park Kinderspeelplaats Boot en het oorlogsmonument Oost-Indiëstrijders Monument.
Via de ophaalbrug loop ik naar de Rembrandtplaats en het Rembrandtpark. Rembrandt is in 1606 in Leiden geboren. Zijn geboortehuis ligt aan de Weddesteeg. Hij woonde hier tot 1631. In het midden van het plein staat Rembrandt zijn werk te bestuderen en aan een muur hangt een schilderij.
Vanaf de Rembrandtplaats loop ik langs het water door het Rembrandtpark en steek de Noordeinde over. Hier gaat het Rembrandtpark verder.
Aan het eind van het park kom ik uit bij een van de vele bruggen met spiegelende ballen.
Na de brug loop ik via de Groenhazengracht naar de Doelenpoort. Dit stukje Leiden is weer een bekend stukje van de stad. Via de Doelenpoort kreeg men vroeger toegang tot het oefenterrein van de twee Leidse schutterijen. De poort dateert uit 1645. Aan de Groenhazengracht staat een smal klein roze huisje. Hier een prostitué. De Groenhazengracht is later naar haar genoemd.
Ik loop onder de poort door en wandel langs de Doelengracht tot aan het eind. Hier steek ik een brug over en kom uit op het terrein van de Hortus Botanicus van Leiden. Ook een plek die ik al eerder heb bezocht. De Hortus Botanicus in Leiden is de oudste nog bestaande botanische tuin van Nederland. Deze botanische tuin is in 1590 opgericht. Ik loop om de grote kas met horecagelegenheid heen. Het is nog niet de tijd van het jaar om de Hortus te bezoeken. Het ziet er nog kaal uit.
Voor het gebouw van de Universiteit van Leiden loop ik om een tuin van de Hortus heen en via een poortje loop ik naar de 5e Binnenvestgracht. De route loopt om de Hortus heen langs de Sterrenwacht naar het Sterrenpark. Dit is een smal park, onderdeel van het Singelpark.
Singelpark
Via een aantal parken en grachten gaat deze Trage Tocht Leiden verder.
Ik passeer het Van der Werfpark. Deze parken zijn allemaal smal en lang. Veel is er niet te beleven. Er vliegen hier veel halsbandparkieten rond die een ontzettende herrie maken.
Via de Garenmarkt en de Hoefstraat kom ik uit de Geregracht. Hier loop ik langs het Monument van het Leidens Ontzet via het Plantsoen langs een volière langs het water naar de Utrechtsebrug over de Zoeterwoudse Singel. Het Leidens ontzet wordt elk jaar op 3 oktober gevierd. Het Spaanse beleg van de stad werd in 1574 afgeslagen.
De Trage Tocht Leiden gaat verder aan de rand van de stad. Wat opvalt is dat er overal in de stad waterpompen staan waar je gratis vers water kunt krijgen. Ik zou hier onverhard over een grasveld langs de Van den Brandelerkade en de Thorbeckestraat moeten lopen, maar de grasvelden zijn zo vies en modderig door de regen dat ik besluit de verharde weg er naast te volgen.
Via het Professorenpad en de Franchimontlaan kom ik uit bij de Kanaalbrug en de spoorbrug over het Rijn-Schiekanaal.
Cronesteyn
Aan de andere kant van de brug ligt aan de andere kant van het spoor polderpark Cronesteyn. Een fantastisch park uit 1982 dat maar liefst 90 hectare beslaat. Het park is opgedeeld in verschillende parkdelen, zoals het ‘Reigerbos’, het ‘Landgoedbos’, het ‘volkstuincomplex’, ‘Moerastuin’. Park Cronesteyn heeft ook een zorgboerderij, een camping en een waterspeelplaats.
Ik loop om de waterspeelplaats naar de ingang van het terrein van ‘De Tuin van de smid‘, een horecagelegenheid met op het terrein dieren zoals schapen, varkens en verschillende soorten grote vogels. In een hoek staat een pipowagen die dienst doet als toilet. Het terrein van ‘De Tuin van de smid’ is een leuke plek om rond te kijken. Er is een theehuis, een kas en een hooiberg die gebruikt worden als vegetarisch restaurant en voor zaalhuur.
Aan de andere kant van het terrein van de Tuin van de smid loop ik Park Cronesteyn weer in en maak ik een rondje via het Polderpad. Aan het eind kom ik weer uit waar ik het rondje begon, nl. bij de spoorwegovergang.
De Bult
De route gaat rechtdoor. Hier geeft de beschrijving aan dat je voor het gebouw langs onverhard moet lopen. Dus niet, het is er zo smerig door de regen dat ik lekker langs het water verhard blijf lopen en uiteindelijk op hetzelfde punt uitkom. Bij het Roomburgereiland passeer ik de wandelsluis en loop het terrein De Bult op.
Park De Bult is aangelegd op een oude vuilstort. Overal word je gewaarschuwd voor wielerwedstrijden van de lokale wielervereniging en dat je op bepaalde tijden niet op het wielerparcours moet komen. Als ik naar de tijden kijk moet je hier dus bijna nooit komen. Maar mij is volstrekt onduidelijk wat het wielerparcours is. Fietsers kom ik niet tegen, wel redelijk veel wandelaars. Het gebied is glooiend (het heet natuurlijk niet voor niets Bult).
Een beetje zigzaggend loop ik door het gebied om uiteindelijk via een bruggetje bij de Minervalaan en de Besjeslaan uit te komen. Deze straat loop ik uit tot aan een groen-rood gebouw en een ophaalbrug.
Park Matilo
De ophaalbrug leidt naar het terrein van Park Matilo. Via de historische tuinen waar niet veel te zien is en waar het modderig is, kom ik langs een houten scheepje uit bij de wachttorens van een voormalig Romeins legerkamp: Matilo, fort, castellum dat tweeduizend jaar geleden op deze plek door de Romeinen gebouwd werd. Het fort lag strategisch op de kruising van de Rijn, de noordgrens van het Romeinse Rijk, en het Kanaal van Corbulo, een door de Romeinen gegraven verbinding tussen Rijn en Maas. In de middeleeuwen woonden en werkten de Zusters van de Derde Orde van Sint Franciscus hier in het St. Margarethaconvent. De resten van het Romeinse fort en het middeleeuwse klooster liggen nog onder de grond. Ze zijn goed beschermd door een dikke laag aarde. Het fort is weer zichtbaar gemaakt met wallen, grachten, wachttorens en een stukje van de Limes-weg die alle forten langs de Rijn verbond.
Een ijzeren kloosterbank herinnert aan de ijverige zusters. Als je langs deze bank loopt, klinkt er kloostermuziek.
Het park is een archeologisch monument. De resten in de grond worden bewaard voor archeologen van de toekomst. Het ziet er schitterend uit. Ik loop een rondje door het park dat ook als hondenlosloopgebied gebruikt wordt. Aan de zijkant loop ik het park uit. Je kunt over de aarden wal lopen maar het overal vies en kleddernat. Ik blijf wel beneden lopen.
Utrechtse Jaagpad
Aan het eind van het pad dat uit Park Matilo komt, loop ik door de Matilotunnel naar de waterkant van de Oude Rijn. Dit is het Utrechtse Jaagpad. Via dit pad en langs eerst de Oude en later de Nieuwe Rijn loop ik richting de Watertoren. Volgens internet zou hier een B&B gevestigd worden maar de accommodatie kan ik niet terugvinden op internet dus of dat ook daadwerkelijk het geval is, geen idee. Later lees ik dat de B&B nog altijd niet open is. Er wordt nog steeds verbouwd. De watertoren dateert uit 1908.
Aan de andere kant van de Wilhelminabrug vervolg ik mijn weg langs het Utrechtse Jaagpad. Dit deel van de route vindt ik niet heel interessant. Het zicht op het water wordt deels door de woonboten onttrokken en aan de andere kant staan huizen.
Aan het eind van het Utrechtse Jaagpad loop ik via Plantage en Veer terug naar het water van de Nieuwe Rijn. Hier steek ik weer één van de vele mooie bruggen met zilveren ballen over. Dit is wel een hoge en absoluut niet geschikt voor rolstoelers en kinderwagens.
Ik ben weer terug in het Singelpark.
Terug in het Singelpark
In de toekomst wordt de route hier verlegd maar helaas zijn de mooie urbex locaties (nog) niet in de route opgenomen. Ik loop om de oude gebouwen waaronder de Meelfabriek en het Katoenpark en een gebouw uit 1827 heen.
Het eerste park dat ik aan deze kant van de stad passeer is het Ankerpark. In dit park staan verschillende kunstwerken. Ook op de hoge wal. Ik sla opnieuw dit stukje over. Reden: het is er heel nat en vies bovenop.
Via het pad langs de kunstwerken loop ik langs de Zijlpoort, één van de twee overgebleven stadspoorten (samen met de Zijlpoort). Leiden had ooit acht stadspoorten. Achter de Zijlpoort ligt de RK-begraafplaats.
Het volgende park is het Blekerspark. Dit is een klein park. Via de Wisenniabrug passeer ik het volgende park: het Huigpark. Ook een klein park. Wat ik al eerder schreef is dat bij elk park een informatiebord en een zuil staat met de naam van het park.
Ik verlaat het park langs de houten gele bogen. Hier is de tweede locatie die verandert gaat worden. De route gaat in de toekomst over het fabrieksterrein van het Energiepark, maar helaas nu nog niet.
Nu gaat de route via de brug over de Maresingel, althans dat is de bedoeling, maar de brug is in onderhoud als ik er loop en ik kan er niet over.
Op mijn telefoon stippel ik een nieuwe route uit langs de Langegracht, niet het meest fantastische stuk van deze Trage Tocht in Leiden, maar het moet maar. Alle wegen leiden naar Rome en uiteindelijk kom ik gewoon uit waar ik wil zijn: Park Lammermarkt. Dit is het laatste park van deze Stadse Tocht Leiden. In dit park (wat ik geen park vindt, want het zijn alleen maar stenen) staat Molenmuseum De Valk. Dit is een stellingmolen uit 1743 met zeven verdiepingen. De molen is ingericht als museum. Een leuk museum om een keer te bezoeken.
Langs de waterkant loop ik naar de brug. Kijk ook eens naar rechts. Hier staat een camera op statief, Kiek. De fotograaf maakt kiekjes. Foto’s worden vaak ook ‘kiekjes’ genoemd. Die benaming komt van de Leidse Fotograaf Israël David Kiek. Deze camerakast staat op een driepoot van roestvrij staal met een camera erop. Aan de overkant, op de Rijnsburgersingel, had fotograaf Kiek zijn atelier. Kijk door de camera en draai aan de rechterknop. Dan zie je door de viewer enkele replica’s van foto’s van hem. Echte Kiekjes dus.
De Trage Tocht Leiden is ten einde want het NS-Station Leiden Centraal is in zicht. Een fantastische wandeling door een grotendeels onbekend Leiden met mooie delen, zoals Polderpark Cronesteyn en Park Matilo en natuurlijk de binnenstad van Leiden. Minder interessant vond ik het De Bult en het Utrechtse Jaagpad.
Mijn route
Praktische informatie
Wandelroute
Deze Stadse Tocht Leiden is, tegen betaling of gratis als je een abonnement hebt op Wandelzoekpagina voor het downloaden van de Trage Tochten en Groene Wissels, te downloaden als PDF-bestand met routekaart, GPX-bestand en GPS-track via de website van Wandelzoekpagina.
Afstand
Deze Stadse Tocht/Trage Tocht Leiden heeft een lengte van 13 kilometer.
Start- en eindpunt
Het startpunt van deze Trage Tocht is bij het Centraal Station van Leiden, Stationsplein 3.
Bereikbaarheid
Auto
In Leiden moet je voor het parkeren van je auto in de binnenstad, in het gebied rond NS-station Leiden Centraal en in de wijk Vreewijk betalen. Je kunt je auto parkeren op de parkeerterreinen van de Kaasmarkt, de Lammermarkt, rond Molen de Valk, de Morspoort, de Morssingel en Langegracht. Parkeerterrein Haagweg is een P+R. Dit is het grootste parkeerterrein van Leiden. Het pendelvervoer naar het centrum is gratis.
Openbaar vervoer
Het makkelijkst is om met de trein naar Leiden Centraal te reizen. Deze Trage Tocht start en eindigt voor NS-station Leiden Centraal.
Fiets
Mocht je met de fiets komen, op NS-station Leiden Centraal is een fietsenstalling.
Horeca
Onderweg kom je in Leiden veel horecagelegenheden tegen. Ik ga ze hier niet noemen, maar wil er wel een paar uitlichten:
- Hortus Grand Café, Rapenburg 73 bij de Hortus Botanicus van Leiden
- De Tuin van de smid, Polderpad 8 in Park Cronesteyn
- Brasserie de Poort, Haven 100 bij het Ankerpark
Honden
Honden zijn op deze route in Leiden toegestaan, mits aangelijnd. Het kan zijn dat je af en toe moet omlopen, zoals tussen 5e Binnenvestgracht en de Boisotkade.
Overnachten
Er zijn veel overnachtingsmogelijkheden in Leiden. Je vergelijkt hotels en de prijzen via Booking.com.
Wil je niet in een hotel verblijven dan is een huisje via Natuurhuisje een mogelijkheid.
In Leiden zijn volop mogelijkheden om je te vermaken. Er zijn 13! musea en tal van wandelroutes in en rond de Sleutelstad.
Wat is een Stadse Tocht en wat is een Trage Tocht?
Stadse Tochten zijn wandelroutes door de groene en de blauwe gangen van de stad. Daarbij verkennen we de overgangen naar het buitengebied. Langs de beek of de vaart de stad uit wandelen, door parken, plantsoenen en rafelrandjes. Zeventig procent onverhard haal je bij een Stadse Tocht niet. Wel liefst zoveel mogelijk over vrij liggende, exclusieve wandel- en fietspaden. Er staan 67 Stadse Tochten beschreven op de website van Wandelzoekpagina.
Een Trage Tocht is een wandelroute die zoveel mogelijk over onverharde paden gaat. Bij het maken van een Trage Tocht is de leidraad om minimaal 70% onverharde paden per wandeling in de route op te nemen. Dit wordt ‘zandpadgarantie’ genoemd. Een ander belangrijk criterium is een route met een zo gevarieerd mogelijk landschap van boerenland en natuur. Er staan in totaal maar liefst 685 Trage Tochten beschreven op de website van Wandelzoekpagina. En het worden er steeds meer. Een Trage Tocht heeft een lengte variërend tussen de 5 en de 22 kilometer.
Lees meer: Alles over GPX-bestanden en GPS-wandelen
Heb jij wel eens een Trage Tocht gewandeld? Zo ja, waar was dat en kan je het aanbevelen?
Meer lezen over Leiden
Tips voor je reis naar Leiden
2 gedachten over “Trage Tocht Leiden : een stadse tocht via het Singelpark, Cronesteyn en Matilo”
Wat een leuke wandeling. En ook heerlijk,om te lezen over het mooie Leiden.
Het verhaal van Groenhaasje kan ik je melden:
Het gaat over een prostituée die woonde (wat jij al foutief noemde,) op de Groenhazengracht.
Gracht is later naar haar genoemd.
In de watertoren is nog steeds geen B&B. Er wordt nog steeds verbouwd. Het zal ook nog wel even duren voordat het klaar is.
Een prachtig verhaal weer van je. Dank.
Hallo Carla,
Dank je wel voor je bericht. Ik weet al hoe ik aan de Groenhalzengracht kom, zo staat het nl. in de beschrijving en die heb ik overgenomen. Ik heb het direct aangepast. Het verhaal van de prostitutie in het roze huisje kende ik. Iemand die ik onderweg tegenkwam vertelde dit toen ik het huisje fotografeerde. Goed om te weten dat de B&B nog niet open is. Zal het ook even aanpassen.
Blijf de blogs volgen.