Een rondleiding door Kasteel Keukenhof in Lisse

Kasteel Keukenhof in Lisse

In 1641 is Kasteel Keukenhof gebouwd als een classicistisch landhuis. Adriaen Maertenszoon Block liet een jaar eerder het huis in het Keukenduin bouwen. Adriaen Block was een voormalig commandeur van de Verenigde Oost-Indische Compagnie in de Molukken. Ook liet hij een boerderij, een boomgaard en een plantage aanleggen. Het is niet duidelijk of hij hier ook gewoond heeft. Professor Willem Röell, anatoom, en de kunstkenner en zeer vermogende Johan Steengracht van Oostcapelle zijn een paar oud bewoners van het kasteel. Johan Steengracht redde in 1809 het kasteel van de ondergang.

In de Franse tijd dreigt het einde van veel buitenplaatsen en zo ook van de Keukenhof. Toen de Fransen waren verdwenen, werd Johan Steengracht in de adelstand door Koning Willem I verheven. Hij werd benoemd tot directeur van het koninklijk Kabinet van Schilderijen in Mauritshuis. Het terrein van het landgoed werd verder uitgebreid. Johan Steengracht begon met de aanleg van de landschappelijke tuin. De overtuin is later ingericht als de wereldberoemde bollententoonstelling. Zijn enige dochter was Cecilia Maria. Ze was getrouwd met Carel Anna Adriaan van Pallandt. Hij was een baron van het oud-adellijk geslacht Van Pallandt. Cecilia Maria erfde de Keukenhof. In die tijd werd de Keukenhof verhuurd aan Mr. Hugo Gevers. Later vererfde de Keukenhof op de familie Van Lynden na een huwelijk in 1861 met Cornelia Johanna, baronesse van Pallandt (1840-1923). Het landhuis werd tussen 1861-1863 verbouwd. De familie Van Pallandt gaf de opdracht. De architect was Elie Saraber. De verbouwing veranderde het 17e eeuwse in een neogotisch kasteel met zeven soorten torens. Door toevoegingen van verschillende soorten torens aan het oorspronkelijke rechthoekige landhuis wordt het neogotische karakter bepaald. De torens hebben verschillend gevormde spitsen. Tijdens de verbouwing wordt de hoofdentree van de noordzijde naar de westzijde verplaatst. Het kasteel bleef via de vrouwelijke lijn in de familie. Dit is in het kasteel goed te zien is. In de diverse salons zie je meubels uit diverse jaren en stijlperioden. Het interieur is in zijn geheel bewaard gebleven en laat zien hoe de adel vroeger leefde.

In 1857 werden de tuinen heringericht. Dit gebeurde door J.D. Zocher en zijn zoon L.F. Zocher. Zij ontwierpen later ook het Vondelpark in Amsterdam. De inspiratie kwam door het Engelse landschap. Heuvels en slingerweggetjes zijn kenmerkend voor het Engelse landschap. Vanaf de Tweede Wereldoorlog werd het huis lang niet meer permanent bewoond.

De gebouwen rondom Kasteel Keukenhof zijn recent gerestaureerd. De nabijgelegen historische gebouwen en het omliggende park zijn in oude glorie hersteld. Kasteel Keukenhof is weer de buitenplaats van vroeger. Het is een plaats te ontspannen en van cultuur en natuur te genieten.

De laatste eigenaar was Jan Carel Elias graaf van Lynden (1912-2003). Hij was de kleinzoon van baronesse Cornelia Johanna van Pallandt. Jan Carel Elias liet het kasteel, inclusief het landgoed van 230 hectare grond, bossen en landerijen, na zijn dood na aan de Stichting Kasteel Keukenhof. Een taak van deze Stichting Kasteel Keukenhof is het kasteel en alle andere 18 rijksmonumenten op het landgoed in de goede staat te brengen en te onderhouden. De staat waarin zij ongeveer begin 1900 verkeerden.

De naam Keukenhof is afgeleid van Keukenduin. Keukenduin behoorde tot Slot Teylingen en ontleent zijn naam aan het feit dat de opbrengsten van het duingebied zoals wild, vee en allerlei kruiden en bessen bestemd waren voor de huishouding oftewel de keuken van het Slot Teylingen.

Het oorspronkelijke landhuis was vroeger een zomerverblijf. Het huis is later tot een kasteel omgebouwd. De zeven torens werden later aangebouwd. Het interieur toont hoe de adel vroeger leefde. Alle salons beschikken over hun oorspronkelijke interieur en meubels. Het oogt daarmee als een echt bewoond kasteel. Het kasteel heeft 64 kamers. Tijdens de rondleiding zie je meubels en portretten, onder meer van Nicolaes Maes. Het Chinese en Japanse porselein staat in een uniek en speciaal gebouwd kabinet, met een schouw in de stijl van Daniël Marot. De wanden van de kamer zijn bekleed met goudleer.

De oprijlaan wordt gemarkeerd door twee hekpijlers met natuurstenen tuinvazen. Deze vazen komen oorspronkelijk van de hofstede Puik en Dam in Noordwijkerhout. Ze kwamen in 1910 naar de Landgoed Keukenhof. De twee vazen staan op twee natuurstenen pijlers van blokwerk. In 1980 zijn deze opnieuw naar het origineel gemaakt. De oprijlaan dateert uit de 19e eeuw.

De toegangsdeur bevindt zich in de middelste toren. Voor de deur bevindt zich een hardstenen bordes. Aan beide kanten bevindt zich een gemetselde balustrade met natuurstenen vazen. Op de eerste etage aan de zijkant van de toren bevindt zich een venster met een Frans balkon. De muren tussen de torens hebben bij de verbouwing in 1923 andere vensters gekregen en zijn de open veranda’s en erkers verwijderd.

De 17e eeuwse indeling in het interieur van het huis is grotendeels bewaard gebleven. Deze bestaat uit een lange middenas van oost naar west met aan beide kanten kamers. In totaal zijn er 64 kamers. In deze kamers hebben deels een 17e eeuwse aankleding met houten cassetteplafonds, wandbespanning en in de Grote Salon een gemarmerde houten schoorsteen waarop de initialen HVH en JG (van Hendrik van Hoven en Johanna Groenhout) zijn aangebracht. Je ziet in het kasteel rijk gedecoreerde schouwpartijen, driedelig opgebouwd uit haardplaats, spiegels en schilderstukken. In de eetkamer bevindt zich een Rococo schouw uit 1772. In de Grote Zaal bevindt zich een plafondschildering uit 1843. In de Rode Salon bevindt zich een grisaille schildering in de stijl van Jacob de Wit uit 1850. De torenkamer, de zogenaamde antieke kamer, is ingericht als Chinese pronkkamer met veel porselein en goudleer behang. In de keuken is een groot fornuis onder de schoorsteen, pomp- en regenwaterbakken en wandkasten. Dit hoort bij de oorspronkelijke 18e eeuwse inrichting van het kasteel.

Kasteel Keukenhof is alleen tijdens rondleidingen op woensdag en donderdag om 11.30 uur en 15.30 uur te bekijken. Het landgoed is dagelijks geopend van maandag t/m zondag tussen 08.30-19.30 uur. De toegang tot het landgoed en het parkeren zijn gratis.

De rondleiding door Kasteel Keukenhof in Lisse

Kasteel Keukenhof is alleen toegankelijk als je deelneemt aan de rondleidingen op woensdag en donderdag om 11.30 en 15.30 uur.

Ik neem deel aan rondleiding op woensdagochtend. Op mijn fiets reis ik af naar Kasteel Keukenhof. Gelukkig is droog (tot 09.30 uur regende het nog keihard). Ik fiets een bekende route want als ik de Bollenstreek bezoek fiets ik dezelfde route via Hillegom en de Veenenburgerlaan naar Landgoed Keukenhof.

Aangekomen bij het landgoed stal ik mijn fiets in het rek en maak ik een rondje over het landgoed. Ik zie dat de reuzenbol ‘Madame Lefeber’ nu hier staat. Deze stond in het verleden op de Van Lyndenweg.

Ik heb een rondleiding geboekt voor 11.30 uur. Bij de ingang aan de zijkant van het kasteel is de verzamelplaats. Uiteindelijk zijn er slechts 7 deelnemers. Een paar anderen zijn niet op komen dagen. Luuk is de gids van dienst. Hij scant voor we beginnen met de rondleiding eerst de museumkaarten van een paar deelnemers.

We lopen eerst naar de voorkant. Hier is duidelijk te zien dat de torens later aangebouwd zijn. De stenen muur aan de zijkant is een zgn. folly (de Olifant), iets wat ik wel vaker gezien heb op buitenplaatsen. Het kasteel was vroeger alleen maar in de zomer bewoond. De folly hoorde bij het tuinontwerp uit de 19e eeuw.

We lopen naar de zijkant waar de toegangsdeur is. We komen uit in de ontvangsthal. Hier staan een paar sleden, waaronder een duwslee uit de 18e eeuw. Deze slee werd door de laatste bewoner meegenomen naar zijn nieuwe woonplaats. Nu staat het de duwslee, samen met het Amsterdams Kuipje en een 19e eeuwse prikslee, in de gang van het kasteel.

We gaan de trap op. Bovenaan de trap hangt een portret van Cecilia Maria en haar zoon Frederik, de naamgever van het Zwitsers speelhuis, Frederik’s hof.

Het kasteel heeft twee verdiepingen: de eerste verdieping is de pronkverdieping en de tweede verdieping is de dienstverdieping.

We beginnen op de pronkverdieping. Hier zien we meerdere kamers:

Eetkamer met de keukenlift (helaas geen gedekte tafel)
Rode salon: de ontvangstruimte van gasten met een pronkkabinet
Blauwe salon: een zaal met Zwitserse landschappen en een 17e eeuwse schouw. De schilderijen met Zwitserse landschappen zijn kopieën om de originelen rond de Tweede Wereldoorlog zijn verkocht
Porseleinkamer: een kwetsbare kamer met Chinees porselein uit de 16e eeuw en Delfts blauw. Het goudlerenbehang dateert uit de 17e eeuw
Badkamer
Speelkamer: hier hangen schilderen van zeevaarder admiraal Jan Hendrik van Kingsbergen
Bibliotheek: op de tafel ligt een originele sigaar van Jan Carel Elias graaf van Lynden die meegenomen is door iemand en later is teruggekocht door de conservator van het kasteel. In de kast, op de onderste plank, een encyclopedie uit de 17e eeuw
Kamer: hier hangen o.a. portretten Jan Carel Elias graaf van Lynden, zijn tweede vrouw Pauline (Molly) Margaretha de Steenhuijsen en zijn eerste vrouw, Anna Cecilia van de Poll. De graaf is tijdens de Tweede Wereldoorlog uit het kasteel gezet
Kamers van de moeder van de graaf: zij heeft een mooie kamer gehad in een van de torens met uitzicht op de tuin aan de zijkant en voorkant

Dan gaan we naar de tweede etage, naar de ruimtes waar de dienstbodes verbleven.

Kamer van de dienstbode
Kamer van de laagste dienstmeid
Slaapkamer met 2 bedden, hier verbleven 3 families op 1 kamer
Vermoedelijke commandokamer: in de Tweede Wereldoorlog verbleven de Duitsers in het kasteel om drie redenen: de naam Keukenhof, de zichtlijn naar de heuvel verderop waar een V1 stond en de centrale ligging aan de kust. De Duitsers hadden de eerste etage ingericht als woon- en eetkamer en de kamers op de tweede etage waren werkkamers
Keuken met elementen uit de 17e en 18e eeuw zoals de zwengelpomp
Dienstbodenkamer: hier staat nog een bellenbord die gebruikt werd om dienstboden te ontbieden in de salons van de bewoners
Blauwe kamer: ook hier sliepen 3 families

We bezoeken de zolder. Het is kruip door sluip door en oppassen dat je je hoofd niet stoot. Het verhaal gaat dat een paar medewerkers hier schimmen hebben gezien. De zolderkamer is het atelier van de 2e vrouw van Jan Carel Elias graaf van Lynden, Pauline (Molly) Margaretha de Steenhuijsen.

Via de dienstbodentrap lopen we weer naar de dienstbodenverdieping en de pronkverdieping.

Ook bezoeken we de kelder, daar is niet zo veel te zien.

Met de gids lopen we terug naar de ontvangsthal. Ik bedank hem voor zijn uitleg. Ik loop nog een rondje om het kasteel om nog een paar foto’s te maken en langs Frederik’s Hof, een Zwitsers speelhuis. De rondleiding heeft ongeveer 1,5 uur geduurd. Het was een leuke rondleiding door een kasteel die anders niet toegankelijk is.

Via dezelfde route als de heenreis fiets ik weer naar huis.

Andere bezienswaardigheden op Landgoed Keukenhof in Lisse

Tijdens deze rondleiding bezoek ik alleen Kasteel Keukenhof. Maar op het landgoed zijn meer interessante gebouwen te zien. Tijdens een wandeling over het landgoed kun je langs deze gebouwen lopen. Ook leuk om te doen zijn de Kunstroutewandeling en de Kabouterwandeling op het landgoed.

Koetshuis
Hofboerderij (is nu horecagelegenheid)
Washuis
Eendenhuis
Frederik’s Hof (Zwitsers speelhuis)
LAM (Lisser Art Museum) in Lisse
Beeldentuin (ik maakte hier de Kunstroutewandeling)

Praktische informatie

Handige weetjes

Kasteel Keukenhof is alleen tijdens de rondleiding toegankelijk.
Ook tijdens Open Monumentendag en de dag van het kasteel is Kasteel Keukenhof opengesteld voor publiek. Je ziet dan alleen de eerste etage, de zogenaamde pronkverdieping. De tweede etage, de dienstetage, krijg je dan niet te zien. Tijdens de rondleidingen op woensdag en donderdag krijg je deze verdieping wel te zien.
Het kasteel is beperkt toegankelijk voor rolstoelen/rollators of mensen die slecht ter been zijn.
Huisdieren worden niet toegelaten.
Grote (rug)tassen en kinderwagens kunnen niet mee naar binnen.

Kasteel Keukenhof is alleen tijdens de rondleiding toegankelijk.

Rondleiding

Een rondleiding reserveren kan via de website van Kasteel Keukenhof.
De rondleidingen vinden elke woensdag en donderdag plaats om 11.30 uur en 15.30 uur.
De rondleiding kost € 5,– per persoon.
Museumkaarthouders kunnen bij in de laatste stap van het online reserveringsproces de promotiecode ‘MUSEUMKAARTKKH’ invullen.
Museumkaarthouders kunnen zo gratis deelnemen aan de rondleiding. De Museumkaart wordt bij het begin van de rondleiding op geldigheid gecontroleerd.
De rondleiding is Nederlandstalig.
De rondleiding duurt 90 minuten.
De rondleiding is geschikt voor kinderen vanaf 10 jaar.

Bereikbaarheid

Je auto of fiets parkeer je GRATIS op het parkeerterrein van Landgoed Keukenhof. Vanaf de parkeerplaats is het een klein stukje lopen naar Kasteel Keukenhof. Het Landgoed is niet toegankelijk voor fietsers.

Auto
Je neemt de afslag Nieuw-Vennep/Hillegom/Lisse als je vanaf de A4 komt. Je volgt de N207 tot aan de N208 en gaat dan linksaf richting Lisse. Op de tweede rotonde ga je rechtsaf richting Langevelderslag, de Stationsweg op. Na 500 meter zie je het parkeerterrein van Landgoed Keukenhof aan je linkerhand.

Kom je vanaf de A44 dan neem je afslag 3 richting Noordwijkerhout/Lisse en volgt 5,5 kilometer lang de N208 in de richting van Lisse. Je neemt de derde afslag op de rotonde richting Langevelderslag, de Stationsweg op. Na 500 meter zie je het parkeerterrein van Landgoed Keukenhof aan je linkerhand.

Kom je vanaf de N206 dan neem je afslag Lisse. Na 2,7 kilometer zie je het parkeerterrein van Landgoed Keukenhof aan je rechterhand.

Openbaar vervoer
De bereikbaarheid met het openbaar vervoer is lastig. Arriva rijdt wel naar Lisse. De dichtstbijzijnde bushalte ligt op 15 minuten van Kasteel Keukenhof. De uitstaphalte is Keukenhofdreef.

Openingstijden

Het landgoed is geopend van maandag t/m zondag tussen 08.30-19.30 uur.

De rondleidingen vinden elke woensdag en donderdag plaats om 11.30 uur en 15.30 uur.

Restaurant de Hofboerderij is geopend van woensdag tot en met zondag tussen 10.00-17.00 uur.

Entree

De toegang tot het landgoed is gratis.

Rondleiding volwassenen: € 5,– per persoon.
Rondleiding kinderen van 4 t/m 17 jaar: € 5,– per persoon.

Museumkaarthouders: gratis.

(Prijzen zijn van 2024)

Horeca

In restaurant Hofboerderij kun je vooraf of na afloop genieten van een kop koffie met vers gebak, een lunch of een high tea.

Overnachten

Er zijn veel overnachtingsmogelijkheden in Lisse en omgeving. Wil je een hotel in Lisse boeken, vergelijk de hotels en de prijzen via Booking.com.

In de Bollenstreek zijn ook leuke natuurhuisjes te boeken waar je in de natuur kunt uitrusten van je fietstocht en bezoek aan de Bollenstreek.

Je kunt vanuit Lisse ook heel goed de omgeving verkennen en bijv. de rest van de Bollenstreek, de Amsterdamse Waterleidingduinen, of de omliggende steden Leiden, Haarlem of Amsterdam bezoeken.