Street art wandeling in Rotterdam-Feijenoord

Mijn street art wandeling in Rotterdam-Feijenoord

Ik reis met de intercity direct van Schiphol naar Rotterdam Centraal Station. Vandaar neem ik de trein naar Station Rotterdam-Zuid.

Bij Station Rotterdam-Zuid ligt het beginpunt van mijn street art wandeling door Rotterdam-Feijenoord.

Enjoy the journey – INSA

Als ik op het perron van station Rotterdam-Zuid loop, zie ik de eerste mural al: Enjoy the journey van INSA. Ik loop het station uit om een foto te kunnen maken, maar deze mural is op de achterkant van een huis aangebracht met daarom heen weinig ruimte. Ik loop terug naar het perron want daar heb ik redelijk zicht op het werk. De titel Enjoy the journey verwijst naar het leven zelf. Voor we sterven kunnen we maar het beste van ons leven maken. De mural bestaat uit gekleurde schedels die een spiraal vormen naar een onvermijdelijk punt in het midden van de mural. Het middenpunt symboliseert de dood.

Nils Westergard

Het werk van Nils Westergard kun je ook niet over het hoofd zien, want ook die bevindt zich direct bij het station. Een grote muurschildering. Helaas staat hier een container voor het onderste deel van mural, zoals ik deze wandeling meer obstakels tegenkom die het fotograferen moeilijk maken. Deze muurschildering is een uit een serie. Het werk is geïnspireerd door teksten van de avant-gardistische Amerikaanse rapper Aesop Rock. Dit werk is gebaseerd op het nummer ‘Save yourself’ en specifiek de frase ‘Sheep creep in wolf’s garb’. Vandaar dat het schaap en de wolf. Het idee je zelf veel gevaarlijker voor te doen dan je eigenlijk bent is de verklaring voor het kiezen van dit onderwerp.

Kiara en Essie

In een steeg naar de Oranjeboomtuin naast Cigkofte To Go in de Oranjeboomstraat is het kleurrijke werk van Kiara te zien. Samen met haar vriendin Essie maakte ze tijdens het POW! POW! festival in 2021 maakten ze deze kleurrijke muurschildering.

Jelmer Konjo

In een andere (helaas afgesloten) steeg in de Oranjeboomstraat is het kleurrijke werk van Jelmer Konjo te zien. Ook dit werk is gemaakt tijdens het POW! POW! festival in 2021. Hij ging met leerlingen van de Vakschool De Hef aan de slag. Ook dit werk is kleurrijk met wolken gecombineerd met stencils.

Ox-Alien

Ook in Rotterdam-Feijenoord kan een werk van Ox-Alien niet ontbreken. Deze schildering is aangebracht op de achterkant van een gebouw aan het Hefpark. Het park ligt er verwaarloosd bij. En voor het werk staat een container waardoor het onderste deel niet of amper te zien is, laat staan te fotograferen is. Het is de grootste schildering van Ox-Alien. Zie je boven op schoorsteen de twee koekoeksklokken? Deze zijn gemaakt door kunstenaar Tik Toy. Je ziet in dit groene werk Nintendo’s Donkey Kong. Alle aliens zijn in groen en wit (de kleuren van Rotterdam) geschilderd.

Diogo Ruas

Voor het werk van Diogo Ruas moet je ook moeite doen om het goed te kunnen zien. Zelf ben ik via een padje en een paar trappen vanaf het werk van Ox-Alien vlakbij de spoorbrug gaan staan. Je kunt ook aan de voorkant van het gebouw, aan de straatkant kijken, maar ik vond dat ik achter beter zicht had op het werk. Je ziet hier een brugwachter van de naastgelegen De Hef in een stripboek achtige setting. Hij bedient de spoorbrug die jarenlang deel uitmaakte van het werk van Arie de Weer die 30 jaar brugwachter was.

Marije Maria

Ik loop om het gebouw heen en aan de voorkant, aan de Nassaukade is het werk van illustrator Marije Maria te zien. Ik steek de straat over richting het water om het beter te kunnen zien. Ik zie verschillende vlakken die kenmerkend zijn voor haar werk. Ze gebruikt weinig kleuren. Dit werk heeft het thema: jezelf prettig en vrij voelen en kunnen genieten van je omgeving.

Eneri

Voor het volgende werk loop ik een stukje langs het water en door de Oranjeboomstraat en sla ik bij het eerste kruispunt de Roentgenstraat in. Op het gebouw van Unilever is het werk van Eneri te zien. Het werk van een voorbeeld van pixaçăo, een typografische kunstvorm uit Brazilië. De letters zijn geïnspireerd door de logo’s van metalbands uit de jaren ’80. Deze logo’s zijn afgeleid van de runentekens en het Etruskisch schrift. Eneri schreef de tekst in pixaçăo en gewoon schrift. Een voorbeeld van een tekst is ‘How big is the debt of developed countries with the 3rd world?’.

Levi Jacobs

Het werk van Levi Jacobs op de muur voor het Unilever gebouw aan de Roentgenstraat is niet opgenomen in de app. Thuis lees ik dat deze een paar weken geleden gemaakt is. Hij is illustrator en schilder. Het is een kleurrijk werk met een vrouw die geniet van de zon in een tuin. Het is een wijkproject geweest.

Anna T-Iron

Aan de overkant op de lichtschacht van een flatgebouw zie ik het werk van Anna T-Iron. Op de liftschacht staat de tekst ‘Your ego is not your Amigo’. De boodschap is dat je ego niet je vriend is. De kunstenaar wil mensen vertellen dat het oké is om dingen los te laten. Alle hooggespannen verwachtingen en ambities die het ego ons opleggen zijn niet altijd de dingen die ons en de mensen om ons heen gelukkig maken. Soms is het beter om dingen op zijn beloop te laten en te zien waar het leven je leidt.

Mina Maria en STOHEAD

Aan de zijkant van het Unilever gebouw achter een hek is het werk van Mina Maria en STOHEAD te zien. Ook dit werk is alleen achter een hek te zien. Tip, ga op de brug over de Nieuwe Maas staan voor een beter zicht. Dit werk, One Love, is gemaakt voor het kunstfestival All Caps in 2023. Je ziet links de scherpe lettervorm van Mina Mania en rechts de letters van STOHEAD. Het vaste karakter van Mina Mania, Nana, is op drie plekken in de mural terug te vinden. Het thema van dit werk is mede vast te houden aan wat eigen is.

Voor de volgende murals loop ik een stukje door een park.

James Klinge

Bij sporthal Nieuwe Persoonshal is aan de straatkant de mural van James Klinge te zien. Hij richt zich op realistische portretschilderingen. Deze muurschildering is gemaakt op een plek waar veel kinderen spelen in een wijk waar relatief veel gezinnen wonen met lage inkomens. Na zich verdiept te hebben in de plek van dit street art werk, maakte hij een mural van sprookjesfiguur Klaas Vaak, die zand in de ogen van slapende kinderen strooit dat dromen veroorzaakt. Iedereen heeft behoefte aan dromen en ook kinderen moeten altijd kunnen blijven dromen. De kleuren geel en blauw passen precies bij het gebouw.

Franky Sticks

Op het gebouw naast de sporthal heeft Franky Sticks een mural gemaakt. In zijn werk komen handen terug. Deze handen hebben hier eigen handen gekregen. De middelste vingers vormen rustende hoofden in een veld vol bloemen. De link naar de liefde voor muziek is niet ver te zoeken door de manier waarop de hoofden spiegelen en de indruk geven dat ze in een subtiele dans verwikkeld zijn.

Helderheid

Aan de overkant van de straat is het Helderheidsplein, vernoemt naar de in 2004 overleden rapper Helderheid. Helderheid staat voor Hoor Elke Les Die Een Reden Heeft En Ignoreer Dwaasheid. Op het plein staat een zuil van roestvrijstaal van vier meter hoog met patronen die geïnspireerd zijn op Surinaams houtsnijwerk. Het plein is een plek waar activiteiten plaatsvinden onder aansturing van de lokale graffitischrijver Surch.

Ik loop een stukje verder door de Piekstraat. Aan de voorkant en zijkant van Skateland Rotterdam zijn vijf street art werken te zien. Ook dit werk is moeilijk te fotograferen omdat er een bouwhek om heen staat.

Will Gates

Een werk dat mij niet aanspreekt is het werk van Will Gates/ROIDS. Zijn stijl kenmerkt zich door strakke lettervormen en het doelbewust aanbrengen effect van kleine verfspatten. Op de muur van het indoor-skatepark kun je het woord ‘environment’ (omgeving) lezen. Ik haal het er niet uit.

Saya Deya/Andre HZS

Een druk werk op de muur van het indoor-skatepark. Het is abstract werk met een paar figuratieve elementen. De figuren lijken in beweging te zijn. Ze lopen aan de zijkant over in de twee andere werken op deze muur. Als je goed kijkt zie je bovenin twee metrostellen in de kleuren van vroeger. Je hebt als kijker een herkenbaar element en daarna kun je je eigen fantasie op deze mural los laten.

Ola Kalnins

Het volgende werk op de muur van indoor-skatepark is het werk van Ola Kalnins. Ook weer een kleurrijk werk. Je ziet hier schedels met elementen uit de schilderingen naast zijn eigen werk.

Engin Dogan

Het volgende werk op de muur van indoor-skatepark is het werk van Engin Dogan. Hij combineert kalligrafie met designtechnieken. Met een borstel zet hij zwarte vegen en banen. De kleuren en paden zijn een middel om de zwarte, geborstelde delen naar voren te brengen. Onderin zijn de paden doorgetrokken naar het werk van Ola Kalnins.

How & Nosm

How & Nosm zijn tweelingsbroers. Dit werk vind je aan de zijkant van het indoor-skatepark. Ook weer achter een afgesloten hek, maar ik had geluk, een medewerker van het indoor-skatepark leidde iemand rond en deed het hek open. Ik mocht ook meelopen om foto’s van dit muurbedekkende werk te maken. Dit is een zichzelf spiegelende volledig symmetrische schildering met de naam ‘The Roots of our Community’. Net buiten het midden zie je de ovale vorm met een rechthoek erbinnen die boven het sleutelgat te zien is, het is een bovenaanzicht van het voetbalstadion De Kuip, de thuishaven van voetbalclub Feijenoord. Het was moeilijk te zien omdat er van alles voor deze schildering stond, zoals een basketbalnet, parasols en auto’s.

Om bij het volgende werk te komen moest ik eerst teruglopen door de Piekstraat. Normaal gesproken kun je rechtdoorlopen en de brug oversteken maar voor de brug wordt een flat gebouwd, waardoor dit deel is afgesloten. Ik kan er niet langs. Ik loop terug en steek een brug over en loop via de Persoonskade en Persoonshaven tot aan het Esso Station aan de Korte Stadionweg.

Reinier Landwehr

Op de muur van Padelclub Rotterdam Feijenoord is het drukke werk van Reinier Landwehr te zien. Ik zie een fantasiewereld met bonte kleuren en smiley’s. De smiley’s suggereren een vrolijkheid in verval, het is een façade die is opgetrokken om andere emoties te verbergen. Er gaat veel schuil achter de glimlach. Het is een commentaar van de maker op het gebruik van emoji in apps en online communicatie. Je kunt niet altijd vrolijk zijn wil de kunstenaar zeggen ondanks de smiley’s.

Jelmer Noordeman

Jelmer Noordeman is de helft van Bier & Brood. Dit zwart-wit werk is van zijn hand. Mij zegt het niets. Het zijn abstracte en organische vormen met naast de kleuren zwart en wit ook blauwe en groene tinten. Dit werk vind je aan de achterkant van het gebouw van Padelclub Rotterdam Feijenoord.

Loïc Mondé

Loïc Mondé heeft een kalligrafische stijl met abstracte elementen vol beweging. Het is het middelste deel van het drieluik aan de achterkant van het gebouw van Padelclub Rotterdam Feijenoord. Er is hier een schuine, organisch ogende grens getrokken met het werk van de andere kunstenaars. Het werk is donker met een paar heldere tinten.

David Bruce

Om de hoek is dit werk van David Bruce te bewonderen. Je ziet een vrolijk figuratief patroon met smiley’s en basketballen. Hij is een liefhebber van deze sport en dat zie je terug in zijn werk.

Omdat ook hier weg niet doorloopt, moet ik teruglopen en bij de volgende week, Klinkerstraat weer teruglopen naar het water.

Adrian Falkner

Aan de achterkant van het gebouw op de hoek van de Klinkerstraat en de IJzerwerkkade zie ik het werk van Adrian Falkner/SMASH137. Volgens hem is graffiti enkel het schrijven van een naam, zonder verdere betekenis. De leesbaarheid van de letters is belangrijk. Hij beschouwt het schilderen als het maken van een zelfportret. Falkner heeft een eigen verfkleur. Het is een lichtgele tint ‘Smash Potato’ (aardappelpuree). In dit werk is deze kleur gebruikt in de letters rechtsonderin.

Barbara Helmer

Op de andere muur aan de achterkant van het gebouw op de hoek van de Klinkerstraat en de IJzerwerkkade zie ik het werk van Barbara Helmer. Haar werk gaat vaak over de refractie van licht, hoe meerdere abstracte elementen samen onderdeel van iets groters kunnen uitmaken en over de schoonheid die je overal vind in je eigen omgeving en in de natuur. Deze schildering is gebaseerd op een edelsteen die uit de grond komt. Mij zegt dit werk niets. Ik ben niet zo van de abstracte vormen. Het is dat ik bij dit soort werk een beschrijving heb anders zie ik het niet.

Op het gebouw aan de Koperslagerstraat zijn ook weer meerdere werken te zien.

George Rose

George Rose heeft op dit gebouw bloemen geschilderd. Het zijn inheemse bloemen uit haar thuisland Australië. Ze gebruikt alleen de uitvergrote organische vormen van bloemen die ze in haar eigen kleurstellingen schildert. De bloemen hebben strakke en duidelijke buitenlijnen. De lijnen lijken een zwarte kleur te hebben maar de kleur zit tussen donkerbruin en dieprood in.

Tommy Hagen

Op dezelfde muur het werk van Tommy Hagen. Hij begint te ontwerpen vanuit een vierkant. Dit is een compositie in geel, groen en paars met uitwaaierende verlopen, zwarte lijnen en verfspatten die hij bewust heeft aangebracht.

Ricardo van Zwol

Een stukje verderop zie je het werk van Ricardo van Zwol. Dit werk is gemaakt tijdens het ALL CAPS festival in 2023. Het werk is gemaakt in de tinten roze, oranje en paars met turquoise en wit. Je ziet twee cirkelvormige strepen die je leiden door het werk. Ik zie twee gezichten.

Jorge Charrua

Weer een stukje verderop zie je het werk van Jorge Charrua. Ook dit werk is gemaakt tijdens het ALL CAPS festival in 2023. De kunstenaar kiest vaak onderwerpen uit die te maken hebben met de lokale gemeenschap. Hier is dat de 3×3 basketbalvereniging Concrete Lions die in het pand waar deze mural is geschilderd hun trainingen volgen en wedstrijden spelen. De sporters zijn afgebeeld in vrijetijdskleding en niet in sportkleding. Een leuke mural.

Onesiker

Aan de overkant van de Korte Stadionweg ligt het spoor met het Varkenoord-viaduct. In dit deel heeft Onisiker over een lengte van 45 meter het viaduct beschilderd. Je ziet flarden met tekst. Deze tekst bevatten de locatie en autobiografische elementen. De woorden SIKE en ONE zijn tags die meerdere keren terugkomen. Ook het woord Feijenoord staat in het werk, dit verwijst natuurlijk naar de wijk en het stadion waar deze mural te zien is. De tekst SINCE 90 verwijst naar 1990, het jaar waarin Onesiker als kunstenaar is begonnen.

Sophie Mess

Een mooi vrolijk werk zijn de bloemen in felle kleuren van Sophie Mess op een gebouw aan de Korte Stadionweg. De kleuren zijn fel en sprankelend met veel details. Een mooie mural.

BustArt

BustArt heeft in deze mural cartoonkarakters gebruikt Hij combineert traditionele graffiti met cartoonkarakters uit de popcultuur. Zijn stijl noemt hijzelf neo-pop. In zijn werk blijft altijd graffiti zichtbaar, zoals in een reeks tekenfilm- en stripfiguren waarin de gezichten vervangen zijn door een throwup, een vorm van graffiti tussen een tag en volwaardige piece in met de letters BUST. Dit werk aan de korte Stadionweg is 44 meter lang. Je ziet hier details uit de tekenfilm Bugs Bunny. Je herkent Bugs Bunny direct.

Anders Revelentlov

Aan de overkant van de Korte Stadionweg ligt het spoor met het Varkenoord-viaduct. In dit deel heeft Revelentlov een grote zwart wit schildering gemaakt met lijnen. De letters zijn niet leesbaar. Het gaat om het vastleggen van de actie waarin het gemaakt is. Om communicatie met de buitenwereld om te laten zien dat je er bent. Mij spreekt dit werk niet aan.

Ik ben weer terug bij Station Rotterdam-Zuid aan de andere kant van het perron. Voor ik naar de andere kant van het spoor ga nog twee werken in de Oranjeboomstraat: Emanuel Barreira en Helen Proctor.

Emanuel Barreira

Het woord Love staat aan de zijkant van een huizenblok aan de Oranjeboomstraat. Dit werk werd in 2021 gemaakt. Het werk is bedoeld als statement tegen de groeiende polarisatie in de samenleving. Dat is de reden dat de binnenkant van de letters niet gekleurd zijn. Liefde is een hol begrip als je er zelf geen invulling aan geeft. Een mooie gedachte.

Helen Proctor

Dit werk aan de Oranjeboomstraat is onderdeel van een serie landschappen in egale kleurvlakken en geometrische vormen. Het kleurenpalet is ingetogen met pasteltinten. De kunstenares geeft door een herkenbaar figuratief beeld minder herkenbaar te maken word je geprikkeld om je eigen herinneringen en ervaringen in te vullen. Door het huisje in deze mural ben je geneigd om het als een landschap te bekijken.

Nomad Clan

Een schitterend werk op een moeilijke plek. Het beste kun je dit werk vanaf het perron van Station Rotterdam-Zuid fotograferen. Als je op straat blijft staan heb je geen goed beeld wat deze mooie mural voorstelt. Zo zag ik pas op het perron dat het een gezicht van een man is.

Deze mural is gemaakt in realistische stijl. De kunstenaars maken schilderingen die iets zeggen, zoals de omgeving waarin het is gemaakt, de wereld waarin wij leven en de relatie hiertussen. Dit is Ibn Rushd, Averroes in het Latijn. Hij leefde in de 12e eeuw in Andalusië. Hij was een islamitische intellectueel en hield zich bezig met filosofie, genees- en wiskunde. Zijn denkwijze dat er een universeel intellect is dat alle mensen delen, maakten hem controversieel denker bij de moslims maar zeker ook onder christenen. De katholieke kerk verbood zijn denkwijze.

De laatste twee werken van deze wandeling bereik ik via de tunnel onder het spoor door.

Eveline Schram

Op de muur van het Albeda College zie ik het werk van Eveline Schram. Ook weer een groot werk. Het stelt een reeks mensen voor die gevoelsmatig op dezelfde golflengte zitten. Dit wordt kracht bijgezet door de golflijn die begint in de hoek linksonder en die de twee elkaar aankijkende profielen met elkaar verbindt. Eveline Schram gebruikt opvallende kleuren.

Peter Robinson/Ten Hundred

Aan de achterkant van het Albeda College, in de Machiniststraat, is de laatste mural van deze street art wandeling in Rotterdam Feijenoord te zien. Het is het kleurrijke werk van Peter Robinson/Ten Hundred. Ook dit is weer een werk dat bijna niet te fotograferen is, want het hek is dicht. Ik moet tussen de spijlen van het hek fotograferen, helaas. Het thema van deze muurschildering is hoop op een betere toekomst. Het kind dat in de verte kijkt is de centrale figuur in dit werk. Links staat een vrouw met op haar rugzak het woord future, in haar handen heeft ze een boek met het woord hoop in het Arabisch en uit het boek vloeien golven die hen omgeven. Boven slingert een rookpluim langs de hoofden. De rook komt van de derde figuur in de achtergrond. Hij heeft een sleutel aan zijn vinger en in zijn hand brand het vuur van creativiteit.

Een mooi laatste werk van deze street art wandeling in Rotterdam Feijenoord. Met de trein reis ik vanaf Station Rotterdam-Zuid terug naar Rotterdam Centraal Station. Vanaf Rotterdam Centraal Station neem ik de intercity direct naar Schiphol.

Mijn route

Praktische informatie

Afstand

Deze street art wandeling in Rotterdam Feijenoord heeft een lengte van 8 kilometer.

Start- en eindpunt

Het start- en eindpunt van deze street art wandeling in Rotterdam Feijenoord is Station Rotterdam-Zuid.

Bereikbaarheid

Auto
In Rotterdam moet je voor het parkeren van je auto in de binnenstad, in het gebied rond Rotterdam Centraal Station, betalen.

Openbaar vervoer
Het makkelijkst is om met de trein naar Rotterdam Centraal Station te reizen. Deze street art wandeling in Rotterdam Feijenoord Rotterdam start en eindigt bij NS Station Rotterdam-Zuid. Ik reisde met de IC direct vanaf Schiphol in een half uur naar Rotterdam CS. Vanaf Rotterdam Centraal Station neem ik de sprintertrein richting Dordrecht en stap uit bij Station Rotterdam-Zuid.

Fiets
Mocht je met de fiets komen, rondom Station Rotterdam-Zuid kun je je fiets stallen.

Horeca

Onderweg kom je zoveel horeca tegen dat ik ze hier niet ga opnoemen.

Overnachten

In Rotterdam zijn meer dan 200 hotels. Je vergelijkt hotels en de prijzen via Booking.com.

Wil je niet in een hotel verblijven dan is een huisje via Natuurhuisje in Rotterdam een mogelijkheid.

Wandelgidsen over Rotterdam

Wil je nog meer wandelen in Rotterdam? Bestel dan hier de wandelgidsen ‘Wandelen buiten de binnenstad van Rotterdam’ en ‘Rotterdam acht keer anders’ rechtstreeks bij de uitgever of via Bol.com.

Wat is street art?

Street art is een kunstvorm dat gerelateerd is aan de graffitibeweging. De kunstwerken vallen niet niet onder de pure graffiti maar street art is wel gerelateerd aan graffiti en behoren niet tot een officiële kunstvorm. Street art is in de vorige eeuw ontstaan om politieke standpunten tot uiting te brengen. Tegenwoordig zijn er in veel steden wandelingen en fietsroutes uitgezet langs de vele street art werken. Bekende steden in Nederland met street art zijn naast Rotterdam, ook Amsterdam, Heerlen, Groningen, Delft, Breda en Den Haag.

Rewriters010

Het artikel dat ik las in de Libelle verwijst naar de website Rewriters010. Ik zie hier een aantal leuke wandelingen maar geen uitgebreide informatie over de street art werken en de routes. Daarvoor word ik doorverwezen naar de gratis te downloaden apps. De Rewriters app kun je downloaden via de App Store of Google Play. In deze app lees en hoor je veel achtergrond informatie over de verschillende kunstwerken.

Rewriters biedt begeleide wandelingen aan door negen wijken (Feijenoord, Afrikaanderwijk, Central District, Centrum, Crooswijk, M4H Gebied, Crooswijk, Noord, Delfshaven en het Oude Westen). Deze wandelingen staan onder begeleiding van een gids of je maakt gebruik van de app.

Rewriters maakt zich hard voor straatkunst (graffiti & street art) in Rotterdam. Ze bieden Rotterdamse straatkunstenaars een platform in Rotterdam zodat ze hun eigen werk kunnen etaleren in de buitenruimte.