Dit is mijn verslag van etappe 4 van de oudste wandelroute van Nederland van Hilversum naar Den Dolder. Net als de vorige etappes heb ik deze etappe ook opgedeeld in meerdere etappes. Bij de ANWB noemen ze dit de 2e etappe. Het eerste deel van deze etappe loopt van Hilversum NS naar Den Dolder en het tweede deel loopt van Den Dolder naar Zeist. De ANWB noemt dit een etappe. De afstand van deze etappe is dan 25 kilometer, veel te ver voor mij. Mijn eigen indeling van 17,7 kilometer is al te ver maar ik zie geen andere mogelijkheid tot inkorten. Ik heb mijn eigen indeling van etappes gemaakt, dit omdat 25-30 kilometer voor mij niet haalbaar is. Ik wandel etappe voor etappe. Veel plezier bij het lezen van en het bekijken van de fotoโs in deze blog over de etappe 4 van de oudste wandelroute van Nederland.
Oudste wandelroute van Nederland etappe 4 :ย Hilversum โ Den Dolder
Met de trein reis ik naar Station Hilversum. Ik heb een rechtstreekse verbinding vanaf Schiphol. ย
Hilversum
Deze vierde etappe begint op de Kerkbrink in Hilversum. Dat is iets minder dan een kilometer lopen vanaf Station Hilversum.
Mocht je het nog niet gezien hebben, op het Stationsplein staat het Monument van verdraagzaamheid. Het zijn stenen handen gevouwen om twee libellen in glas. Het beeld, gemaakt door Edo van Tetterode, staat hier naar aanleiding van de moord op Michael Poyรฉ uit Huizen in september 1986 door rechts-extremisten. Het beeld Tolerantie is een initiatief van vrienden van Michael. Op de zwart granieten voet is aan vier zijden in verschillende talen het woord โverdraagzaamheidโ gegraveerd. De daad van zinloos geweld vond plaats op het Stationsplein. Voor het beeld ligt een stoeptegel met een lieveheersbeestje, het symbool van zinloos geweld.
Ik wandel door een nog rustig Hilversum naar de Kerkbrink. Hier staat het vroegere raadhuis waar nu Museum Hilversum gevestigd is. Hier zijn tentoonstellingen te zien die te maken hebben met mediakunst, mediacultuur en fotografie. Het museum is nog gesloten als ik hier loop.
Vanaf de Kerkbrink loop ik de Langestraat in tot aan Grand Hotel Gooiland. Voor het hotel staat een beeld van een ijsbeer met de datum 7 mei 1945. Gelukkig staat er een bordje met uitleg bij want de link ijsbeer en oorlog kan ik niet direct leggen. Op het bordje staat ‘Op 7 mei 1945 werd Hilversum bevrijd. Tegen het middaguur reden de eerste geallieerde militairen de stad binnen. Zij behoorden tot de Britse 49e (West Riding) Infanterie Divisie met de naam Polar Bears. Op de trappen van Grand Hotel Gooiland werden zij verwelkomd door de Hilversummers’. Het beeld ‘Polar Bear’ is in 2020 gemaakt door Sven Lamme.

Ik loop om Grand Hotel Gooiland heen de Emmastraat in. Aan de overkant staat de Vituskerk uit 1892. In de Emmastraat staan prachtige huizen. De Emmastraat gaat over in de Soestdijkerstraatweg waar ook mooie grote villa’s staan.

De route is minder interessant langs een drukke doorgaande weg richting Station Hilversum Sportpark verder tot aan de Huydecopersweg. Hier sla ik rechtsaf en kom in een bosrijk gebied rond snelweg A27. Via een pad kom ik na de A27 uit bij een huis dat vroeger dienst deed als tolhuis. Hier werd tol geheven om door het bos naar Kasteel Drakensteyn te gaan. ย
Cronebos
Direct na het hek begint de oude tolweg met aan weerszijden statige beuken uit eind 19e eeuw. Het Cronebos heeft een oppervlakte van 45 hectare. Het Cronebos maakte vroeger deel uit van het Erfgooiersbos en behoorde tot de ‘woeste gronden’ ten zuiden van Hilversum. In de middeleeuwen werd veel van het oerbos gekapt voor de landbouw waardoor een groot heidegebied ontstond. Begin 19e eeuw werd de grond verkocht aan particulieren. Zij plantten bomen aan om de zandverstuiving tegen te gaan. In het bos staan hoge douglassparren en beuken. Het Cronebos is sinds 1961 van Natuurmonumenten.

Onderweg zie ik de markering van het Voetstappenpad en zie ik Herberg Boschoord en direct daarna de golfbaan. Ik heb hier tijdens etappe 1 van het Voetstappenpad ook gelopen. Hier wordt het iets drukker met wandelaars en ook met mountainbikers.

Boswachterij De Vuursche
Het Cronebos gaat over in natuurgebied De Vuursche op de Utrechtse Heuvelrug.
Boswachterij De Vuursche is 1200 hectare groot. Het natuurgebied wordt beheerd door Staatsbosbeheer. De naam ‘Vuursche’ is afgeleid van het middeleeuwse furst. Furst betekent woud. Hooge Vuursche, Landgoed Buitenzorg, Landgoed Groeneveld, het Baarnse Bos, Lage Vuursche, de Zeven Linden en De Stulp zijn onderdelen van dit heuvelachtige natuurgebied met naald- en loofbossen, parkbossen met beukenlanen en heidevelden. Vuursche wordt al sinds de prehistorie bewoond. Het natuurgebied behoorde heel lang tot de zogenaamde woeste gronden, niet gecultiveerd niemandsland. Dit veranderde in de 17e eeuw. In deze periode werden delen van het gebied gekocht door particulieren. Zij legden er landgoederen of buitenplaatsen aan, zoals Groeneveld, Pijnenburg, Eyckenstein, Drakenstein, Kasteel De Hooge Vuursche en Paleis Soestdijk.

Wat een heerlijk wandelgebied is dit. Hier heerst weer de rust. Als ik opzij kijk een bos pad in, zie ik midden op het pad een ree staan. Onze blikken kruisen elkaar, ik heb nog net tijd om een paar foto’s te maken en weg is hij.

Ik wandel verder door het Beukenwoud. Het Beukenwoud staat vol met mooie grote beukenbomen.

Ik kom uit bij de โKuil van Drakensteynโ. Dit is een lager gelegen open plek in het bos. De Kuil van Drakensteyn is een dagrecreatieterrein. Ik loop langs het terras van restaurant Buiten in de Kuil waar op deze mooie lentedag een paar mensen zitten. Ik wandel door en via een slingerpaadje kom ik uit op de statige Stulpselaan. Opnieuw een mooie beukenlaan met aan de zijkanten bossen met douglassparren. Er is een apart mountainbikepad aangelegd. Bij Kuil van Drakensteyn kun je ook mountainbikes huren. De Stulpselaan is een lange laan.

Bijna aan het eind ligt aan de linkerkant het Pluismeer. Het Pluismeer is een heidemeer dat ooit is ontstaan door grondafgravingen voor een zandsteenfabriek. Nu groeit er op de arme zandgrond interessante vegetatie, zoals veenpluis. Hier komt de naam van Pluismeer vandaan. Ik kwam er te laat achter dat ik hem voorbij gelopen was, en had ook geen zin om terug te lopen.
Lage Vuursche
Op het kruispunt met de 300 Roedenlaan. Hier sla ik rechtsaf zandweg met verhard fietspad op.

Een stukje verder begint het hek van Kasteel Drakenstein. Het kasteel is het privรฉverblijf van prinses Beatrix, onze voormalige koningin. Het achthoekige gebouw dateert uit 1640. Het huis staat op een klein eiland. Het huis was lang in het bezit van de familie Bosch. Sinds 1959 is Prinses Beatrix de eigenaar. Sinds haar aftreden in 2014 woont ze hier weer. Er wordt op het kasteel druk gewerkt. Ik zie verder niets van het kasteel. Wel breng ik een bezoek aan het kerkhof dat iets uit de route ligt. Hier ligt wijlen Prins Friso begraven. Helemaal achteraan, vlakbij het hek waar achter je nog een glimp van Kasteel Drakenstein ziet.
Lage Vuursche staat bekend als het beroemde pannenkoekenkruispunt. Ik loop door een mooie straat, beschermd dorpsgezicht, met overal horecagelegenheden (zoals cafรฉ-restaurant De Lage Vuursche, het oudste etablissement van het dorp), mooie 18e eeuwse huizen, een paar dozijn rijksmonumenten en de Stulpkerk uit 1650. Lage Vuursche ligt in het uiterste puntje van de gemeente Baarn, de koninklijke gemeente met Drakensteyn en Soestdijk.

Ik loopt met een lus door het bos terug naar de 300 Roedenlaan.

Landgoederen
Ergens halverwege de 300 Roedenlaan gaat het hek van Kasteel Drakensteyn naar links. Ik sla hier rechtsaf Nonnenland in. Nonnenland is een natuurgebied van 40 hectare dat ongeveer 3000 jaar geleden nog een hoogveenmoeras was. Na eeuwen van verdroging is het nu weer een kletsnat gebied. Dat is wel te merken. Hier leven bijzondere planten- en dierensoorten. Rond 1600 was het Nonnenland in bezit van het vrouwenklooster in De Bilt.

Ik loop langs en over landgoederen en bosgebieden met namen als Nonnenland, Venwoude, Pijnenburg-Overbosch, Vijverhof en de Oude Tol. Veel van de huizen zie ik niet.

Ik heb ook geen mogelijkheid om hier goed om me heen te kijken, want door de vele regen van de afgelopen weken, is het hier doorploeteren en zigzaggen van de ene kant van het pad naar de andere kant om mijn voeten droog te houden geen kiloโs modder aan mijn schoenen mee te nemen. Je moet niet bang wezen om vieze schoenen te krijgen.

Aan het eind van Nonnenland en na het passeren van landgoed Venwoude en landgoed Peijnenburg, kom ik uit op de Vuurse Steeg, dit is weer een stukje verhard lopen. Bij de slagboom sla ik rechtsaf, een half verhard pad op bij Landgoed Splinterenburg. Hier loop ik via een bospad tot aan een drukke kruising met de Vuurse Steeg en de N234.


Via een fietspad loop ik tot een volgend bosperceel. Via een mooie beukenlaan met aan het einde een afsluithek, kom ik uit aan de rand van Den Dolder.

Den Dolder
Na het passeren van het plaatsnaambord loop ik verhard naar het station. Dit stuk is niet interessant. Het station van Den Dolder kun je niet over het hoofd zien want het station ligt letterlijk op de route. Na 17,7 kilometer heb ik het station gehaald. De afstand viel uiteindelijk mee.
Vanaf het station van Den Dolder neem ik de trein via Utrecht Centraal naar Schiphol. Met de bus reis is af naar mijn woonplaats.
ย
Etappe 4 van de oudste wandelroute van Nederland van Hilversum naar Den Dolder is een leuke etappe die in het teken stond van bos. Het was een stukje ploeteren. Het deel in de bossen na Lage Vuursche lag er heel slecht bij door de regenval van de afgelopen maanden. Een heerlijke wandeling die eindigt bij het Station van Den Dolder.
Mijn route
Wandelgids
In het boekje ‘Te voet van Amsterdam naar Arnhem’ uit 1914 staat de oudste wandelroute van de ANWB beschreven: 150 kilometer van Station Amsterdamย Muiderpoort, via het Gein naar het Gooi, Utrechtse Heuvelrug (Hilversum, Zeist, Maarn, Doorn, Amerongen), Rhenen, Wageningen, Heelsum, Oosterbeek en eindpunt Arnhem. Online heb ik een PDF bestand gevonden met het oorspronkelijke boekje van de Oudste wandelroute van Nederland.
Op de website van de ANWB kun je de routebeschrijving en de GPS-bestanden downloaden.ย
Praktische informatie
Afstand van etappe 4 van de oudste wandelroute van Nederland
De vierde etappe van de oudste wandelroute van Nederland loopt van Hilversum naar Den Dolder. De afstand van deze vierde etappe is 17,7 kilometer, inclusief de wandeling vanaf Station Hilversum naar het centrum van Hilversum. In Hilversum en Den Dolder loop je over de verharde weg. De bospaden gaan over onverharde wegen en paden.
Bereikbaarheid van etappe 4 van de oudste wandelroute van Nederland
Station Hilversum zijn vanuit het hele land goed bereikbaar. Er stoppen veel treinen die vanuit daar weer alle kanten op gaan. Ik heb vanaf Schiphol een rechtstreekse trein naar Station Hilversum.
Vanuit Den Dolder reis ik met de trein via Utrecht Centraal Station naar Schiphol. Je kunt ook via Amersfoort reizen.

Horeca onderweg
In Hilversum, Lage Vuursche en Den Dolder zijn genoeg horecagelegenheden gevestigd.
Tijdens je wandeling in de bossen kom je ook leuke plekken tegen waar je iets kunt eten of drinken, zoals Herberg Boschoord tussen Hilversum en Lage Vuursche aan de rand van het Cronebos en Buiten in de Kuil in de bossen bij Lage Vuursche.

Overnachten onderweg
In Hilversum en in Den Dolder en omgeving zijn verschillende accommodaties waar je kunt overnachten, zoals in Grand Hotel Gooiland.
Onderweg zijn er ook genoeg natuurhuisjes in Hilversum, Lage Vuursche en Den Dolder te boeken waar je in de natuur kunt uitrusten van je wandeling. De natuurhuisjes liggen vaak diep verscholen in de bossen.
Oudste wandelroute van Nederland : overzicht etappes
De eerste bewegwijzerde wandelroute van Nederland werd in 1914 door de ANWB geopend. De tweede voorzitter van de ANWB, de heer Pos, kwam met het idee om een bewegwijzerde wandelroute dwars door Nederland te maken als promotie voor de ANWB. Het dagelijks bestuur plaatste in de Kampioen een vacature om het hele traject in kaart te brengen. Er waren maar liefst 242 sollicitanten. J.D.H. Beckering, kapitein van het Indische Leger, was degene die de route mocht uitwerken.
De wandelroute was bewegwijzerd met ruim zevenhonderd bordjes. Daarnaast stonden onderweg vier stenen informatiepanelen. Ook werd er een boekje met extra informatie en wandelkaarten uitgegeven. Het hele project kostte 3000 gulden. Op 26 mei 1914 werd deze wandelroute geopend. Het traject werd in 1951 geactualiseerd. In 2011 werd de oorspronkelijke route opnieuw in kaart gebracht. Ongeveer 80% van de wandelroute is nog steeds te lopen over dezelfde wegen en paden als toen. De overige 20 procent is niet meer af te leggen omdat het Nederland is veranderd.
De Oudste wandelroute van Nederland is door de ANWB verdeeld in zes etappes. De lengte van de etappes varieert van 21 tot 30 kilometer. De langste eerste etappe is 30 kilometer lang en is in twee deeletappes (1a+1b) verdeeld. De afstanden zijn voor mij te lang daarom heb ik mijn eigen etappe-indeling gemaakt. De route is vlak en voor ongeveer de helft verhard. Ik heb thuis de gratis ANWB Eropuit app gedownload om onderweg te kunnen navigeren mocht het nodig zijn.ย
De nummering van 1 t/m 6 heb ik in mijn versie niet aangehouden. De links in de blogs zullen verwijzen naar de oorspronkelijke indeling.

Heb jij wel eens een etappe van de Oudste wandelroute van Nederland gelopen? Wat vond je er van? Heb je een andere aanbeveling voor een lange-afstandswandeling?
Meer lezen
- Oudste wandelroute van Nederland etappe 1 : Station Amsterdam-Muiderpoort โ Driemond
- Oudste wandelroute van Nederland etappe 2 : Driemond โ Nederhorst den Berg
- Oudste wandelroute van Nederland etappe 3 : Nederhorst den Berg โ Hilversum
- Oudste wandelroute van Nederland etappe 5 : Den Dolder โ Zeist
- Oudste wandelroute van Nederland etappe 6 : Zeist โ Maarn
- Oudste wandelroute van Nederland etappe 7 : Maarn โ Doorn
- Oudste wandelroute van Nederland etappe 8 : Doorn โ Leersum
- Oudste wandelroute van Nederland etappe 9 : Leersum โ Elst
- Oudste wandelroute van Nederland etappe 10 : Elst โ Rhenen
- Oudste wandelroute van Nederland etappe 11 : Rhenen โ Heelsum
- Oudste wandelroute van Nederland etappe 12 : Heelsum โ Oosterbeek
- Oudste wandelroute van Nederland etappe 13 : Oosterbeek โ Arnhem
- De oudste wandelroute van Nederland : een overzicht
- Oudste wandelroute van Nederland
- Oudste wandelroute van Nederland














