Ik liep deย Trage Tocht Amsterdamse Waterleidingduinen vanaf ingang Zandvoortselaan in Zandvoort. Ik fiets naar ingang Zandvoortselaan om vanaf deze ingang via de ingangen Oranjekom/Oase, Panneland, het Eiland van Rolvers weer uit te komen bij de Zandvoortselaan. Onderweg beklim ik de Rozenberg en de Appelenberg en zie ik bunkers en damherten. In deze blog neem ik je mee op mijn wandelroute door een voor mij deels onbekend stuk van de Amsterdamse Waterleidingduinen.ย
Trage Tocht Amsterdamse Waterleidingduinen
Deze Trage Tocht Amsterdamse Waterleidingduinen, of zoals deze Trage Tocht op de Wandelzoekpagina genoemd wordt Trage Tocht Zandvoort, begint bij de Zandvoortselaan in Zandvoort, รฉรฉn van de vier ingangen van de Amsterdamse Waterleidingduinen.ย
Ingang Zandvoortselaan
Het hek gaat via een drukknop open. Via een stenen pad steek ik de brug over en loop tot aan het bankje. Hier verlaat de route het verharde deel van deze Trage Tocht. Ik kom via een zandpad uit bij een paar bunkers, waaronder de bunker met de twee schoorstenen die ik herken van mijn Bunkerroute in de Amsterdamse Waterleidingduinen.

Ik heb dan ook de eerste damherten gespot.ย

Dan begint het klimwerk. Ik volg een zandig, stijgende pad omhoog tot de top. Ik sta op de top van de Rozenberg. De Rozenberg is de hoogste duintop van het duin. De top ligt op 36 meter hoogte.ย Hier zie ik ook bunker 045ย en geniet ik in de kou van het uitzicht. Ik blijf niet heel lang op de top staan want het is koud en er staat een stevige wind.


Ik loop via een zandpad naar beneden en steek een paar zandverstuivingen over. De volgende klim dient zich al weer aan. Deze klim gaat naar de het hoogste punt van de Appelenberg. Deze duintop heeft een hoogte van 35 meter. Vanaf de top ga ik linksaf en loop via een zandpad steil omlaag naar beneden. Ik ben veilig beneden.ย


Via een bospad loop ik in ene in een hele andere omgeving, midden in de bossen. In het bos ligt een damhert. Hij valt niet op. De route gaat verder langs het kanaal tot aan de ingang Oranjekom/Oase.

Ingang Oranjekom/Oase
Dit deel is voor mij bekend terrein. Hier heb ik vaker gelopen, zoals bij de oranje wandelroute Oranjekom vanaf ingang Oase in de Amsterdamse Waterleidingduinen en de gele wandelroute vanaf ingang Oase in de Amsterdamse Waterleidingduinen. Bij de ingang Oase bevindt zich het bezoekerscentrum.
Aan de Oranjekom staan twee pompstations, waarvan รฉรฉn dag en nacht in werking is.ย Het bezoekerscentrum is gevestigd in een voormalig pompstation. Dit station pompte vroeger het water vanuit het duin naar het waterzuiveringsterrein Leiduin. De pompen staan er nog. In de vloer zie je door een doorzichtige plaat de grote buizen in de kelder liggen.ย Het oude pompstation, De Oranjekom, was tussen 1932 en 1986 het pompstation. Sinds maart 2008 is dit het bezoekerscentrum. Het gebouw is industrieel erfgoed en een provinciaal monument. Het gebouw is ontworpen door architect Arnoldus Pelser en constructeur Joannes Ammerdorffer. Het gebouw heeft twee bouwlagen: onder de pompenkelder en boven de machineruimte. Je kunt hier nog een aantal pompen bekijken. Het bezoekerscentrum is gebouwd in de art-decostijl. In de Amsterdamse Waterleidingduinen wordt al sinds 1853 drinkwater gewonnen.
Adres:ย Bezoekerscentrum De Oranjekom, Eerste Leijweg 6 (ingang Oranjekom/Oase), tegenover Vogelenzangseweg 21, 2114 BH Vogelenzang.
Openingstijden:ย Het bezoekerscentrum is geopend van dinsdag t/m zondag: 10.00-16.30 uur en op alle feestdagen. Voor vragen zijn ze bereikbaar via 020-6087595 ofย awd@waternet.nl.


Via het vlonderpad loop ik naar de ingang Oase/Oranjekom. Ik zie hier nog een paar damherten lopen/liggen. Dit blijken voor vandaag de laatste damherten te zijn die ik vandaag zie. Net voor het hek sla ik rechtsaf.ย

Bij het paaltje WRK-leiding met een telefoonnummer sla ik rechtsaf. Ik kom uit op een open veld. Op het veld staat een houten huisje. Ik loop om het veld heen en sla linksaf. Het pad gaat rechtdoor tot aan een dammetje. Die steek over. Ik kom uit op een mooi stukje met een beukenlaan. Tijdensย Duinverhalen wandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen vanaf ingang Oranjekom/Oase heb ik hier ook gelopen.



Ingang Panneland
Op een gegeven moment verlaat de route de beukenlaan en gaat een stukje de duinen in. Dit is voor mij onbekend terrein. Via een paar zandverstuivingen kom ik weer op bekend terrein, een pad dat uitkomt op de Vogelenzangseduinweg. Op deze weg heb ik heel veel voetstappen liggen, want is voor mij de weg om vanaf Ingang Panneland het gebied in te gaan. Ik steek de klinkerweg over en net na de vuilnisbak en voor het hek sla ik rechtsaf. Ik kruis het ruiterpad en blijf rechtdoor lopen tot aan de klinkerweg die ik oversteek. Via een mul stuk zand kom ik uit bij een bankje met uitzicht op het water. Een eindje verder loop ik aan de linkerkant van het kanaal naar het Eiland van Rolvers.

Eiland van Rolvers
Het Eiland van Rolvers is in het broedseizoen t/m 15 juli gesloten. In de routebeschrijving staat de omleidingsroute. Maar nu kan ik gewoon over het eiland lopen. Via een overstap (die er pas sinds een jaar is), kom ik op het Eiland van Rolvers. Veel is er, helaas, niet te zien. In het water aan mijn linkerkant zie ik watervogels, waaronder een brilduiker. Bij een poel houd ik rechts aan en kom ik uit bij een pad dat me het eiland weer afleidt. Ook dit gebeurt door een overstap.




Ook hier heb ik vaker gelopen, meestal op de klinkerweg aan de overkant van het water. In het water zwemmen knobbelzwanen. In het verleden heb ik hier ook wel eens ijsvogels gezien. Bij de kruising met het Zwarteveld steek ik het water over en loop met het kanaal aan mijn rechterkant verder. Bij de bocht sla ik linksaf. De route loopt verder langs het water. Ook hier is niet veel te zien. Aan het eind van het kanaal kom ik uit bij de plek waar ik in het verleden vaak gewachtย heb op vossen. Dit is ook een ideale plek om even uit te rusten in het schuilhuisje.

Terug naar de Zandvoortselaan
Ik loop verder langs een stenen huis. Daarna sla ik rechtsaf een zandpad langs het water in. Hier staat een straffe koude wind. Ik steek een metalen rooster over een stuw over en loop langs een ander kanaal tot aan de afslag naar rechts.

Wat volgt is een lang stuk door een open vlakte. Ik kom hier geen mens tegen. Dit is een karrenspoor die in een wijde boog over een open duinvlakte loopt.

Op een gegeven moment loop ik weer in een bos. Het lijkt wel of hier een storm heeft huisgehouden. Veel bomen liggen omver en het is heel goed zoeken waar het pad loopt. Af en toe moet ik over boomstronken klimmen. Het pad loopt omhoog en rond een langgerekte plas aan mijn linkerhand. In het water zijn een paar eilandjes waar ik aalscholvers zie. De afstand is te groot om een goede foto van een aalscholver te maken. Ik loop verder via een hooggelegen pad langs het water. In de verte zie ik Zandvoort liggen.ย


Aan het eind van dit pad kom ik uit bij een grasveld en een klinkerweg. Deze klinkerweg steek ik over en aan de andere kant loopt een onverhard pad langs het water. Dit bospad blijf ik volgen tot een bocht naar rechts. Ik kom hier uit op deย verharde klinkerweg die toegang geeft tot de Amsterdamse Waterleidingduinen vanaf de ingang Zandvoortselaan.ย

Ik volg de klinkerweg de brug over tot aan de ingang Zandvoortselaan. Ook nu gaat het hek weer open met een druk op de knop.
Na een rondje van 13 kilometer ben ik terug op de plek waar deze Trage Tocht Amsterdamse Waterleidingduinen begon, bij de ingang Zandvoortselaan. Ik pak mijn fiets en fiets terug naar huis.
Amsterdamse Waterleidingduinen
Ik bezoek de Amsterdamse Waterleidingduinen regelmatig. Dit is de eerste wandeling die ik dit jaar in het gebied maak. De afgelopen jaren ben ik nietย hier veel geweest. Ik maakte mijn eerste wandeling in 2015 in de Amsterdamse Waterleidingduinen. Ik kom hier vooral om damherten en vossen te spotten en te fotograferen. Helaas is, door het afschieten, de populatie damherten de laatste jaren flink afgenomen. In totaal heb ik inmiddels meer dan 90 wandelingen in de Amsterdamse Waterleidingduinen gemaakt. Vervelen doet het nooit. Meestal fiets ik naar ingang Panneland omdat dit de dichtstbijzijnde ingang voor mij is maar soms fiets ik naar ingang Oase, De Zilk of de Zandvoortselaan.
De Amsterdamse Waterleidingduinen is het waterwinningsgebied voor Amsterdam. De Amsterdamse Waterleidingduinen is het oudste waterwinningsgebied van Nederland. De Amsterdamse Waterleidingduinen is 3.400 hectare groot, ongeveer 5 kilometer breed en 10 kilometer lang en ligt tussen Zandvoort, Aerdenhout, De Zilk en Noordwijk op de grens van Noord-Holland en Zuid-Holland.
Ik vind dit een heerlijk gebied voor een mooie wandeling. Het voordeel van de Amsterdamse Waterleidingduinen is dat je niet op de paden hoeft te blijven. Je mag overal struinen, tenzij er aangegeven staat dat het een rust- en infiltratiegebied is. Sommige delen zijn niet toegankelijk voor wandelaars. Dit staat ook duidelijk aangegeven. Houd je daar ook aan, de borden staan er niets voor niets. Het zijn rustgebieden voor bijv. de vossen die hier met de jongen in hun burchten bivakkeren. De boswachters schrijven direct een boete uit van โฌ 90,โ als je snappen in een verboden gebied.
Er is zoveel te zien in de Amsterdamse Waterleidingduinen, zoals een schitterende natuur met bos, stuifzand, moerassige en vochtige valleien en droge vlakten, wild zoals damherten en met een beetje geluk kom je misschien wel een vos tegen, vogels (waaronder de ijsvogel), insecten (zoals libellen) en reptielen zoals de boomkikker en zandhagedissen. Vanaf ingang Zandvoortselaan kun je deย bunkerrouteย lopen en dichtbij ingang De Zilk is een heusย kabouterdorp.
Mijn route
Praktische informatie
Afstand
De Trage Tocht Amsterdamse Waterleidingduinen heeft een lengte van 13 kilometer.
Start- en eindpunt
De Trage Tocht Amsterdamse Waterleidingduinen begint en eindigt bij de ingang Zandvoortselaan in Zandvoort.

Ondergrond
De Trage Tocht Amsterdamse Waterleidingduinen heeft een zandpadgarantie van 90% met af en toe steile klimmen in de duinen.
Ingangen van de Amsterdamse Waterleidingduinen
De Amsterdamse Waterleidingduinen heeft vier hoofdingangen:
- Ingang Zandvoortselaan, Zandvoortselaan 130 in Zandvoort
- Ingang Panneland, Vogelenzangseduinenweg 2 in Vogelenzang
- Ingang Oase, Eerste Leijweg 2 in Vogelenzang
- Ingang De Zilk, Joppeweg 1 in De Zilk

Wandelroutes in de Amsterdamse Waterleidingduinen
Elke ingang heeft twee eigen uitgezette en bewegwijzerde routepaaltjes met elk hun eigen kleur.
- Vanaf ingang Zandvoortselaan kun je de witte route van 4 kilometer en de groene route van 7 kilometer lopen.
- Vanaf ingang Panneland kun je de rode en blauwe route lopen. De rode route is 3,8 kilometer lang en de blauwe route heeft een lengte van 8 kilometer.
- Vanaf ingang Oase kun je de gele route van 3,7 kilometer en de oranje route van 7 kilometer lopen.
- Vanaf ingang De Zilk zijn kun je de paarse route van 5 kilometer en de zwarte route van 9 kilometer lopen.
Vanaf de ingang Zandvoortselaan naar ingang De Zilk wordt de begroeiing steeds minder wordt. Loop je bij de Zandvoortselaan en ingang Oase in Vogelenzang in een bosrijke omgeving, het terrein rond Panneland is al minder begroeid en bij ingang De Zilk is nog minder begroeiing.
Behalve de wandelroutes via de routepaaltjes zijn er nog veel meer wandelingen in de Amsterdamse Waterleidingduinen te maken, zoals de twee kinderroutes met opdrachten, deย Roots wandeling, deย Bunkerroute, de route โRoutewerkโ, de belevingsroute geschikt voor rolstoelgebruikers, de โlibellenrouteโ, de route โHet tientje van Waternetโ en deย Duinverhalenwandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen vanaf ingang Oranjekom/Oase, Zandvoortselaan en De Zilk. Ik heb deze wandelingen allemaal op mijnย Bucketlist โ Wandelingen staan. Zodra ik รฉรฉn van deze wandelingen gelopen heb, zal er een blog over verschijnen. De rootswandeling, de zwarte wandeling vanaf ingang De Zilk, de bunkerroute, de oranje en gele wandelroutes en de Duinverhalenwandeling vanaf de ingang Oranjekom/Oase heb ik al gelopen. Daar zijn ook al blogs over verschenen.
Alle routes zijn te downloaden op je smartphone of je kunt de routes kopen in het bezoekerscentrum bij ingang Oase/Oranjekom. De routes hebben stuk voor stukย GPX-bestanden. Deze bestanden kun je downloaden op je telefoon zodat je nooit de weg kwijt bent. Want behalve de 8 uitgezette wandelingen hebben de andere wandelingen geen markeringen onderweg.
Overal in de Amsterdamse Waterleidingduinen staan paddenstoelen die je de weg naar de dichtstbijzijnde ingang wijzen. Via Google Maps kun je ook je route bepalen. Ben je niet zo handig met je telefoon, bij de ingangen (m.u.v. De Zilk) zijn plattegronden te koop en ook staan er plattegronden bij de ingangen.
Op deย websiteย van de Amsterdamse Waterleidingduinen zijn 22 wandelroutes te vinden.
De Amsterdamse Waterleidingduinen is een struingebied, dit betekent dat je niet verplicht bent om op de wandelpaden te lopen. Je kiest je eigen route.
Er zijn meer routes die door de Amsterdamse Waterleidingduinen lopen, zoalsย Trage Tocht Vogelenzang,ย Groene Wissel Vogelenzangย enย de 5eย etappe van deel 2 van Lange-afstands-wandeling (LAW) Nederlands Kustpad. Deย Groene Wissel Vogelenzangย heb ik inmiddels gelopen.

Openingstijden
De Amsterdamse Waterleidingduinen zijn dagelijks geopend van zonsopgang tot zonsondergang.
Entree van de Amsterdamse Waterleidingduinen
Voor een bezoek aan de Amsterdamse Waterleidingduinen heb je een toegangsbewijs nodig. Dit toegangsbewijs kost โฌ 1,50 per persoon en is verplicht voor iedereen vanaf 18 jaar.
Mocht je de Amsterdamse Waterleidingduinen vaker bezoeken, is het goedkoper om voor โฌ 10,โ een persoonlijke jaarkaart aan te schaffen.
De entreekaarten zijn zowelย online, als bij de ingangen van de Amsterdamse Waterleidingduinen te koop. Bij de ingangen kun je alleen te betalen met je pinpas.
Het parkeertarief is sinds oktober 2025: โฌ 1,50 per uur, tot maximaal โฌ 6,โ per dag. Kom je vaker in de Amsterdamse Waterleidingduinen en kom je met de auto, dan zijn ook zgn. jaarparkeerkaarten voor โฌ 50,โ per jaar te koop. Deze zijnย onlineย te koop.
Bereikbaarheid
Ingang Zandvoortselaan van de Amsterdamse Waterleidingduinen is per auto, fiets en bus goed bereikbaar.
Auto
Ingang Zandvoortselaan heeft een uitgebreid parkeerterrein.ย Parkeertarief: โฌ 1,50 per uur, tot maximaal โฌ 6,โ per dag. Jaarparkeerkaarten kosten โฌ 50,โ per jaar. Deze zijnย online te koop.ย
Bus
Connexxion buslijn 80 stopt voor de deur van de ingang aan de Zandvoortselaan. De bushalte waar je moet uitstappen is Zandvoort, Waterleiding/Nw. Unicum. Buslijn 80 is de buslijn tussen Zandvoort, via station Heemstede/Aerdenhout en Haarlem naar Amsterdam v.v. Voor de precieze bustijden, kijk opย ov9292.nl.
Fiets
Bij ingang Zandvoortselaan kun je je fiets gratis stallen. Er is geen toezicht.
Honden
Honden zijn in de Amsterdamse Waterleidingduinenย NIETย toegestaan.
Horeca
Bij de ingang Zandvoortselaan is een horecagelegenheid.ย De specialiteit vanย Dune aan de Duinrandย bij ingang Zandvoortselaan zijn pannenkoeken. Natuurlijk kun je op het terras of binnen ook genieten van een glas drinken of iets lekkers, zoals broodjes, uitsmijters, soep en snacks. Het restaurant is dagelijks geopend.
Bij de ingang Oranjekom/Oase is een horecagelegenheid:ย Pannenkoekenhuis de Oase, met als specialiteit pannenkoeken. Natuurlijk kun je op het terras of binnen ook genieten van een glas drinken of iets lekkers, zoals broodjes, uitsmijters, soep en snacks. Het restaurant is dinsdag t/m zondag van 09.30-19.00 uur geopend. Op maandag is het restaurant gesloten.
Bij ingang Panneland is horecagelegenheidย Boshut โt Pannelandย gevestigd. Hun specialiteit is pannenkoeken. Op het terras of binnen kun je genieten van een glas drinken of iets lekkers, zoals broodjes, uitsmijters, soep en snacks. Het restaurant is in de zomer geopend van 10.00-20.00 uur en in de winter tot 19.00 uur. Boshut โt Panneland is op dinsdag gesloten.ย
Binnen de hekken van de Amsterdamse Waterleidingduinen zijn GEEN horecagelegenheden. Neem zelf voldoende te eten en te drinken mee. Pas wel op voor bijv. de vossen als je ergens iets gaat eten. Ze komen af op etensgeuren.

Overnachten
in Zandvoort of Vogelenzang. Je vergelijkt hotels en de prijzen viaย Booking.com.
Wil je niet in een hotel verblijven dan zijn een huisje viaย Natuurhuisjeย ofย Roompotย evt. mogelijkheden.
Wat is een Trage Tocht?
Een Trage Tocht is een wandelroute die zoveel mogelijk over onverharde paden gaan. Bij het maken van een Trage Tocht is de leidraad om minimaal 70% onverharde paden per wandeling in de route op te nemen. Dit wordt โzandpadgarantieโ genoemd. Een ander belangrijk criterium is een route met een zo gevarieerd mogelijk landschap van boerenland en natuur. Er staan inmiddels 716 Trage Tochten beschreven op de website van Wandelzoekpagina. De routebeschrijving van deze Trage Tocht Amsterdamse Waterleidingduinen of zoals hij op de website genoemd wordt, Trage Tocht Zandvoort, staat op Wandelzoekpagina. Ik heb hem hernoemd omdat Zandvoort de dekking niet laadt. Want je loopt niet in Zandvoort, alleen in de Amsterdamse Waterleidingduinen. Een Trage Tocht heeft een lengte variรซrend tussen de 5 en de 22 kilometer. Je wandelt door natuurgebieden, in het boerenland, langs de waterkant of in een rustig landelijk gebied. Er wordt met het samenstellen van de route rekening gehouden met de bereikbaarheid met het openbaar vervoer. De wandelingen hebben allemaal een routebeschrijving, een topografische wandelkaart en GPS-track.
Heb jij wel eens een wandelroute langs de gekleurde routepaaltjes of een andere wandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen gemaakt? Zo ja, welke wandeling was dat en kan je het aanbevelen?
Meer lezen
- Bunkerroute in de Amsterdamse Waterleidingduinen
- Tips en informatie over de Amsterdamse Waterleidingduinen
- De rode wandelroute vanaf ingang Panneland in de Amsterdamse Waterleidingduinen
- Roots wandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen vanaf ingang Panneland
- De oranje wandelroute Oranjekom vanaf ingang Oase in de Amsterdamse Waterleidingduinen
- De gele wandelroute vanaf ingang Oase in de Amsterdamse Waterleidingduinen
- De zwarte wandelroute vanaf ingang De Zilk in de Amsterdamse Waterleidingduinen
- Duinverhalen wandeling in de Amsterdamse Waterleidingduinen vanaf ingang Oranjekom/Oase
- Burlende damherten in de Amsterdamse Waterleidingduinen
- Kabouterdorp De Zilk in de Amsterdamse Waterleidingduinen
- Groene Wissel Vogelenzang : Waterleidingduinen en Landgoederen
- Amsterdamse Waterleidingduinen
- Trage Tocht
- Wandelen














